Дали некогаш анализа на крв Ви покажала намалени неутрофили или леукоцити, иако се чувствувавте сосема здрави? Кај милиони луѓе во светот објаснувањето е безопасна наследна особина наречена Дафи негативност (Duffy null), која води до таканаречена Дафи негативна неутропенија. На 5 ноември 2026 година списанието Blood Advances на Американското хематолошко здружение (ASH) ги објави првите референтни вредности за луѓе со Дафи негативност кај децата, заедно со голема проверка на вредностите кај возрасните. Еве што покажа студијата, што значи за читањето на Вашата крвна слика и кои прашања да му ги поставите на Вашиот лекар.
Што значи Дафи негативност?
Дафи (Duffy) е систем на крвни групи, како ABO или Rh, но многу помалку познат. Се однесува на протеин на површината на црвените крвни зрнца. Кај луѓето што се Дафи негативни, што се пишува Fy(a-b-), мала промена во генот ACKR1 го спречува појавувањето на тој протеин на црвените зрнца. Варијантата е многу честа кај луѓето со африканско потекло и штити од еден вид маларија. Истражувачите проценуваат дека околу 10 % од населението на САД е Дафи негативно. Во Македонија и во поголемиот дел од Европа таа е ретка, но ја среќаваме кај луѓе со африканско, блискоисточно или мешано потекло.
Највидливиот ефект на оваа особина во лабораторијата е помал број неутрофили во крвта, без повеќе инфекции. Голема генетска студија во три американски биобанки, вклучително All of Us и Million Veteran Program, покажа дека Дафи негативноста е доследно поврзана само со помал број леукоцити, а не со некоја болест. Експертите денес ја нарекуваат оваа слика DANC (број на неутрофили поврзан со Дафи негативност), наместо постариот израз „бенигна етничка неутропенија“.
Што откри новата студија
Истражувачи од 23 центри во САД, предводени од хематологот Lauren Merz и соработниците, вклучија 1 412 здрави луѓе со потврдена Дафи негативност, од 6 месеци до возрасна доба. Користејќи ги стандардните лабораториски упатства, ги пресметаа опсезите во кои нормално се наоѓаат апсолутниот број на неутрофили (ANC) и бројот на леукоцити (WBC) кај овие луѓе.
| Возрасна група | Неутрофили, ANC (×10⁹/L) | Леукоцити, WBC (×10⁹/L) |
|---|---|---|
| 6 месеци до 2 години | 0,53 до 4,50 | 4,4 до 12,6 |
| 3 до 6 години | 0,78 до 4,67 | 3,8 до 10,8 |
| 7 до 12 години | 0,87 до 5,34 | 2,9 до 10,1 |
| 13 до 17 години | 0,90 до 4,89 | 3,1 до 9,2 |
| Возрасни (18 и повеќе години) | 1,03 до 7,30 | 3,0 до 10,7 |
Опсези што ги предлагаат Merz и соработниците (Blood Advances, 2026) за здрави Дафи негативни луѓе. На македонските лабораториски наоди неутрофилите и леукоцитите се изразуваат токму во ×10⁹/L, а неутрофилите понекогаш и во проценти од леукоцитите; на американските наоди истата вредност 1,03 ×10⁹/L се пишува како 1 030 клетки во микролитар. Овие опсези не ги заменуваат референтните вредности на Вашата лабораторија и не важат за луѓе што не се Дафи негативни.
Главни заклучоци:
- Еден од четири здрави Дафи негативни возрасни имал ANC под 2,0, а меѓу четвртина и половина од децата, зависно од возраста, биле под 1,5, вообичаената граница за неутропенија.
- Резултатите важеле без оглед на хематолошкиот анализатор, видот на амбуланта или начинот на земање на примерокот.
- Ова се првите објавени вредности за Дафи негативни деца; податоци за бебиња помлади од 6 месеци сè уште нема.
Придружен труд од истата група дава патоказ за болниците и лабораториите: да се тестира Дафи статусот, да се запише во здравствениот картон, да се ажурира лабораторискиот софтвер и да се едуцираат лекарите и пациентите.
Зошто е важно: помалку непотребни испитувања
Кога се користат стандардните опсези, здрав Дафи негативен човек може да биде означен како неутропеничен. Според ASH и објавените истражувања, таа погрешна ознака може да доведе до повторни анализи, упатувања кај специјалисти, па дури и до биопсија на коскената срцевина, како и до одложено или намалено лекување и исклучување од клинички студии. Една анализа на студиите од 3. фаза за петте најчести видови рак во САД и Велика Британија покажа дека околу три од четири студии исклучувале пациенти чиј ANC е нормален за Дафи негативен човек, а повеќе од половина од стандардните протоколи за лекување рак бараат промена на дозата при тие вредности.
Проблемот не е ограничен на САД. Студија од 2026 година во Blood, со учесници од Намибија, Саудиска Арабија, Велика Британија и САД, најде многу слични вредности кај Дафи негативните луѓе во сите земји. Локалните лабораториски опсези погрешно класифицирале приближно четвртина до половина од овие здрави луѓе како неутропенични, а кај Дафи негативните учесници расата не ги менувала резултатите. Со други зборови, помалиот број го одредува крвната група, а не расата, па затоа експертите препорачуваат тестирање наместо претпоставување.
Што студијата не тврди
- Намалениот број не е секогаш поради Дафи негативност. Нов или многу низок ANC, или таков што оди заедно со инфекции, рани во устата, анемија или малку тромбоцити, и понатаму бара целосно испитување.
- Само потеклото не може да ја потврди особината; тоа може само анализа на Дафи крвната група.
- Опсезите ги опишуваат здравите луѓе. Тие не ги одредуваат границите што ги користи Вашиот онколошки тим за време на хемотерапијата.
Најнови научни сознанија
Истражувањата на оваа тема напредуваа брзо во последните три години. Во 2023 година студија во примарната здравствена заштита покажа дека две од три тестирани возрасни лица од африканско потекло се Дафи негативни и имаат јасно помал број неутрофили, а авторите побараа посебни референтни вредности. Во 2024 година истражувачите покажаа колку често студиите за рак ги исклучувале овие пациенти. Во 2025 година голема генетска студија потврди дека особината не носи ризик од болест и дека се среќава и кај луѓе со блискоисточно, хиспанско или мешано потекло. Во 2026 година мултинационална студија и двата нови труда во Blood Advances донесоа вредности за возрасни и, за прв пат, за деца. Што значи ова за Вас: малку намален, стабилен број неутрофили без симптоми може да биде сосема нормален ако сте Дафи негативни, а едноставна анализа на крв може да покаже дали сте.
Кои анализи можат да ја откријат или следат оваа состојба?
- Крвна слика со диференцијална крвна слика: ги брои леукоцитите, неутрофилите, еритроцитите и тромбоцитите. Намален број неутрофили со нормални еритроцити и тромбоцити е типичната слика на DANC. Во Македонија крвната слика ја бара матичниот лекар со упат, а се прави и во приватните лаборатории.
- Повторени крвни слики низ времето: број што останува стабилен со месеци, без симптоми, е смирувачки.
- Фенотипизација на Дафи антигените на еритроцитите: анализа на крв што ги бара антигените Fy(a) и Fy(b), која веќе се користи во трансфузиолошките служби. Кога ги нема двата, сте Дафи негативни. Друга можност е генетски тест за варијантата rs2814778.
- Дополнителни анализи што лекарот може да ги побара ако сликата не е типична: преглед на лековите, вирусни тестови, автоимуни маркери или упат кај хематолог.
За другите причини, прочитајте го нашиот водич за намалените неутрофили и прегледот на бројот на леукоцити.
Кога да одите на лекар
- Веднаш, или јавете се на 112 или 194, ако имате температура и познат низок број неутрофили, особено за време на лекување на рак.
- Без одлагање ако падот е нов или многу изразен (под 0,5 ×10⁹/L) или оди заедно со анемија или малку тромбоцити.
- Ако имате чести инфекции, повторливи рани во устата или крвавење од непцата.
- Ако повеќе анализи на крв покажале намалени неутрофили: прашајте дали има смисла тестирање на Дафи крвната група и дали резултатот може да се запише во Вашиот картон.
Речник
- Неутрофили: најчестите бели крвни зрнца, првата линија на одбрана на телото од бактерии.
- Апсолутен број на неутрофили (ANC): бројот на неутрофили во одреден волумен крв.
- Неутропенија: ANC под долната граница на лабораторијата, обично 1,5 ×10⁹/L кај возрасни.
- Дафи негативност, Fy(a-b-): отсуство на Дафи антигенот на црвените крвни зрнца, безопасна наследна особина.
- DANC: број на неутрофили поврзан со Дафи негативност, денешното име за помалите, но здрави вредности кај оваа особина.
- Референтни вредности: опсегот во кој се наоѓаат резултатите на 95 % од здравите луѓе во одредена популација.
- Фенотипизација: лабораториска анализа што покажува кои антигени на крвните групи се присутни на црвените крвни зрнца.
Најчести прашања
Дали Дафи негативната неутропенија е опасна?
Не. Истражувањата покажуваат дека не го зголемува ризикот од инфекции ниту од некоја болест. Важна е само затоа што може да се помеша со вистинска неутропенија и да доведе до непотребни испитувања.
Како да дознаам дали сум Дафи негативен?
Со анализа на крв што ги бара Дафи антигените на Вашите црвени крвни зрнца, или со генетски тест. Вашиот лекар може да ја побара ако неутрофилите Ви се постојано намалени без друго објаснување.
Дали мојата лабораторија ќе почне да ги користи новите вредности?
Не автоматски. Секоја лабораторија ги одредува своите референтни вредности, а за примена на вредностите за Дафи негативни луѓе треба да се знае Вашиот Дафи статус. ASH и авторите на студијата ги охрабруваат болниците и лабораториите да ја направат таа промена.
Моето дете има намалени неутрофили. Дали е тоа Дафи негативност?
Не мора. Кај децата вирусните инфекции често предизвикуваат привремен пад. Повторена анализа и, ако е потребно, мислење од специјалист можат да ја покажат разликата.
Дали Дафи статусот е важен за хемотерапијата?
Може да биде, бидејќи многу протоколи ги прилагодуваат дозите според бројот на неутрофили. Кажете му го Вашиот Дафи статус на онколошкиот тим; тие одлучуваат кои граници важат.
Извори
- Merz LE, Fink A, Han H, Jacquot C, et al. Establishing absolute neutrophil count and white blood cell count reference intervals for the Duffy null population. Blood Advances, 2026. DOI: 10.1182/bloodadvances.2026020900
- Merz LE, Chang VY, Fingrut WB, Godley LA, et al. A roadmap for developing and implementing Duffy null-specific reference intervals. Blood Advances, 2026. DOI: 10.1182/bloodadvances.2026021681
- Hibbs SP, Chipare I, Halawani AJ, Legge SE, et al. Multinational assessment of absolute neutrophil counts and white blood cell counts among healthy Duffy-null adults. Blood, 2026. DOI: 10.1182/blood.2025029359
- Hysong MR, Shuey MM, Huffman JE, Auer P, et al. Characterization of the phenotypic consequences of the Duffy-null genotype. Blood Advances, 2025. DOI: 10.1182/bloodadvances.2024014399
- Hibbs SP, Aiken L, Vora K, Mowete C, et al. Cancer trial eligibility and therapy modifications for individuals with Duffy null-associated neutrophil count. JAMA Network Open, 2024. DOI: 10.1001/jamanetworkopen.2024.32475
- Merz LE, Story CM, Osei MA, Jolley K, et al. Absolute neutrophil count by Duffy status among healthy Black and African American adults. Blood Advances, 2023. DOI: 10.1182/bloodadvances.2022007679
- Merz LE, et al. Development of Duffy null-specific absolute neutrophil count reference ranges. JAMA, 2023. DOI: 10.1001/jama.2023.7467
- Medical Xpress (American Society of Hematology). New blood count ranges could prevent unnecessary testing for people with Duffy-null trait, 5 ноември 2026
Други статии
- Намалени неутрофили: причини, симптоми и лекување
- Неутрофили: како да ги разберете во крвната слика
- Леукоцити: што значат Вашите резултати
- Крвна слика: целосен водич
- Крвна слика и биохемија: разлики меѓу анализите
- Покачени неутрофили: причини, симптоми и ризици
Разберете ги резултатите од Вашите анализи на крв со AI DiagMe
Ви се намалени неутрофилите или леукоцитите во крвната слика? AI DiagMe Ви помага да ја разберете секоја вредност за неколку минути, со едноставен јазик, за да имате подобар разговор со Вашиот лекар.
