ໂລກໂຈເກຣັນ: ອາການ ການກວດເລືອດ ແລະການປິ່ນປົວ

ໂລກໂຈເກຣັນ (Sjögren's disease) ແມ່ນພະຍາດພູມຄຸ້ມກັນຕົນເອງໄລຍະຍາວ ທີ່ລະບົບພູມຄຸ້ມກັນໂຈມຕີຕ່ອມທີ່ສ້າງນ້ຳຕາແລະນ້ຳລາຍ. ສັນຍານທີ່ພົບເລື້ອຍທີ່ສຸດສາມຢ່າງແມ່ນ ຕາແຫ້ງ ປາກແຫ້ງ ແລະອ່ອນເພຍຫຼາຍ ມັກມີອາການປວດຂໍ້ຮ່ວມດ້ວຍ. ພະຍາດນີ້ຍັງອາດສົ່ງຜົນຕໍ່ຜິວໜັງ ປອດ ໄຕ ເສັ້ນປະສາດ ແລະເລືອດ. ຊື່ເດີມຂອງພະຍາດແມ່ນ Sjögren's syndrome (ກຸ່ມອາການໂຈເກຣັນ).

ມູນນິທິ Sjögren's Foundation ຄາດຄະເນວ່າມີຊາວອາເມລິກາປະມານ 4 ລ້ານຄົນທີ່ເປັນພະຍາດນີ້ ແລະ 9 ໃນ 10 ຂອງຜູ້ໄດ້ຮັບການວິນິດໄສແມ່ນຜູ້ຍິງ ມັກຢູ່ໃນອາຍຸ 45 ຫາ 55 ປີ. ການວິນິດໄສອາໄສການກວດເລືອດ (anti-SSA/Ro, ANA, rheumatoid factor) ການກວດນ້ຳຕາ ການກວດນ້ຳລາຍ ແລະບາງຄັ້ງການຕັດຊິ້ນເນື້ອຈາກສົບ. ຍັງບໍ່ມີຢາຮັກສາໃຫ້ຫາຍຂາດ ແຕ່ການປິ່ນປົວຄວບຄຸມອາການແຫ້ງ ແລະປົກປ້ອງຕາ ແຂ້ວ ແລະອະໄວຍະວະຕ່າງໆໄດ້ ແລະຢາສະເພາະເຈາະຈົງກຸ່ມທຳອິດປະສົບຜົນສຳເລັດໃນການທົດລອງໄລຍະທີ 3 ແລ້ວ.

ສະຫຼຸບປະເດັນສຳຄັນ

• ໂລກໂຈເກຣັນເຮັດໃຫ້ຕາແຫ້ງ ປາກແຫ້ງ ອ່ອນເພຍ ແລະປວດຂໍ້ເປັນຫຼັກ ແຕ່ອາດກ່ຽວຂ້ອງກັບປອດ ໄຕ ເສັ້ນປະສາດ ຜິວໜັງ ແລະເລືອດໄດ້.
• ແອນຕິບອດີ anti-SSA/Ro ແມ່ນການກວດເລືອດທີ່ສຳຄັນ; ການຕັດຊິ້ນເນື້ອຈາກສົບຊ່ວຍຢືນຢັນພະຍາດໄດ້ເມື່ອຜົນແອນຕິບອດີເປັນລົບ.
• ການປິ່ນປົວປະກອບດ້ວຍຢານ້ຳຢອດຕາ ການດູແລນ້ຳລາຍ ການປ້ອງກັນບັນຫາແຂ້ວ ແລະສຳລັບພະຍາດທີ່ເປັນທົ່ວຮ່າງກາຍໃຊ້ຢາ ເຊັ່ນ hydroxychloroquine ຫຼື rituximab.
• ຄົນສ່ວນໃຫຍ່ມີອາຍຸຂັຍປົກກະຕິ ແຕ່ຄວາມສ່ຽງຂອງມະເຮັງຕ່ອມນ້ຳເຫຼືອງສູງກວ່າຄ່າສະເລ່ຍຫຼາຍເທົ່າ: ຕ່ອມທີ່ບວມແລ້ວບໍ່ຍຸບຕ້ອງໄດ້ຮັບການກວດ.
• ຜູ້ຍິງທີ່ມີແອນຕິບອດີ anti-Ro ແລະຖືພາຕ້ອງຕິດຕາມການເຕັ້ນຂອງຫົວໃຈລູກ ເພາະລູກປະມານ 2% ເກີດພາວະຫົວໃຈເຕັ້ນຊ້າແຕ່ກຳເນີດ (congenital heart block).

ໂລກໂຈເກຣັນຄືຫຍັງ?

ໃນໂລກໂຈເກຣັນ ເມັດເລືອດຂາວທີ່ເອີ້ນວ່າລິມໂຟໄຊທ໌ຈະມາລວມຕົວກັນທີ່ຕ່ອມນ້ຳລາຍແລະຕ່ອມນ້ຳຕາ ແລະທຳລາຍຕ່ອມເຫຼົ່ານັ້ນ. ຕາ ປາກ ດັງ ຜິວໜັງ ແລະຊ່ອງຄອດຈະແຫ້ງ ແລະລະບົບພູມຄຸ້ມກັນສ້າງອໍໂຕແອນຕິບອດີ ໂດຍຫຼັກໆແມ່ນ anti-SSA/Ro ແລະ anti-SSB/La.

ພະຍາດນີ້ເກີດຂຶ້ນຢ່າງດຽວໄດ້ ຫຼືເກີດຮ່ວມກັບພະຍາດພູມຄຸ້ມກັນຕົນເອງອື່ນ. ປະມານເຄິ່ງໜຶ່ງຂອງຜູ້ປ່ວຍໂລກໂຈເກຣັນມີພະຍາດອື່ນຮ່ວມດ້ວຍ ເຊັ່ນ ພະຍາດຂໍ້ອັກເສບຮູມາຕອຍ ພະຍາດລູປັສ ຫຼືພະຍາດຜິວໜັງແຂງ (scleroderma). ປັດຈຸບັນແພດເອີ້ນກໍລະນີນີ້ວ່າໂຈເກຣັນ "ແບບກ່ຽວຂ້ອງ" (associated) ແທນທີ່ຈະເອີ້ນວ່າ "ທຸຕິຍະພູມ" (secondary).

ພະຍາດນີ້ຖືກມອງຂ້າມໄດ້ງ່າຍ ເພາະອາການແຫ້ງຄ່ອຍໆເກີດຂຶ້ນ: Sjögren's Foundation ລາຍງານວ່າໄລຍະເວລາສະເລ່ຍກວ່າຈະໄດ້ຮັບການວິນິດໄສຫຼຸດລົງຈາກຫຼາຍກວ່າ 6 ປີໃນປີ 2012 ເຫຼືອ 2.8 ປີ. ເບິ່ງຄູ່ມືຂອງເຮົາກ່ຽວກັບອາການແລະການກວດເລືອດຂອງພະຍາດພູມຄຸ້ມກັນຕົນເອງ ນຳ.

ສາເຫດຂອງໂລກໂຈເກຣັນແລະໃຜມີຄວາມສ່ຽງ

ສາເຫດຂອງໂລກໂຈເກຣັນຍັງບໍ່ຮູ້ແນ່ຊັດ. ຢີນ ຮໍໂມນ ແລະອາດລວມເຖິງໄວຣັສ ກະຕຸ້ນເຊວຕ່ອມນ້ຳລາຍ ເຊິ່ງປ່ອຍອິນເຕີເຟຣອນຊະນິດທີ 1 ແລະດຶງດູດເຊວ T ແລະ B. ສັນຍານຄວາມຢູ່ລອດຂອງເຊວ B ທີ່ເອີ້ນວ່າ BAFF ເຮັດໃຫ້ເຊວ B ທີ່ຕອບສະໜອງຕໍ່ຕົວເອງຢູ່ລອດຕໍ່ໄປ ນີ້ຈຶ່ງເປັນເຫດຜົນທີ່ຢາໃໝ່ຈຳນວນຫຼາຍມຸ່ງເປົ້າໄປທີ່ເຊວ B.

ປັດໄຈສ່ຽງທີ່ຮູ້:

• ເປັນຜູ້ຍິງ: ຜູ້ຍິງເປັນຫຼາຍກວ່າຜູ້ຊາຍປະມານ 10 ເທົ່າ;
• ອາຍຸ: ອາການມັກເລີ່ມລະຫວ່າງ 45 ຫາ 55 ປີ ແມ້ເດັກແລະຜູ້ສູງອາຍຸກໍເປັນໄດ້;
• ມີພະຍາດພູມຄຸ້ມກັນຕົນເອງອື່ນ ເຊັ່ນ ພະຍາດຂໍ້ອັກເສບຮູມາຕອຍ ລູປັສ ຫຼືຂໍ້ອັກເສບສະເກັດເງິນ;
• ມີປະຫວັດພະຍາດພູມຄຸ້ມກັນຕົນເອງໃນຄອບຄົວ;
• ໄວຣັສທີ່ອາດເປັນຕົວກະຕຸ້ນຕາມທີ່ Cleveland Clinic ລະບຸ: ໄວຣັສຕັບອັກເສບຊີ ໄຊໂຕເມກາໂລໄວຣັສ ໄວຣັສ Epstein-Barr HTLV-1 ແລະ COVID-19.

ໄວຣັສຕັບອັກເສບຊີແລະພະຍາດທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບ IgG4 ອາດຄ້າຍໂລກໂຈເກຣັນ ດັ່ງນັ້ນການກວດແອນຕິບອດີໄວຣັສຕັບອັກເສບຊີຈຶ່ງເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງການກວດຖ້າທ່ານມີປັດໄຈສ່ຽງ.

ອາການແລະສັນຍານເຕືອນຂອງໂລກໂຈເກຣັນ

ສາມສັນຍານຂອງໂລກໂຈເກຣັນແມ່ນຫຍັງ? ໃນການສຳຫຼວດຂອງ Sjögren's Foundation ຜູ້ປ່ວຍ 6,360 ຄົນ ອາການທີ່ພົບເລື້ອຍທີ່ສຸດແມ່ນ ຕາແຫ້ງ (95%) ປາກແຫ້ງ (93%) ແລະອ່ອນເພຍ (90%) ຕາມດ້ວຍປວດຂໍ້ (81%) ແລະສະໝອງມຶນງົງ (brain fog) (77%).

ຕາແລະປາກ

• ຕາ: ແສບຮ້ອນ ຄັນ ຮູ້ສຶກຄືມີຊາຍຢູ່ໃນຕາ ຕາແດງ ໄວຕໍ່ແສງ.
• ປາກ: ນ້ຳລາຍຂຸ້ນເໜຽວເປັນເສັ້ນ ກືນອາຫານແຫ້ງຍາກ ສູນເສຍການຮັບລົດ ສຽງແຫບ ແຜໃນປາກ.
• ແຂ້ວແລະເຫງືອກ: ແຂ້ວຜຸໃໝ່ ເຫງືອກອັກເສບ ແລະເຊື້ອລາໃນຊ່ອງປາກ (candida).

ອາການໃນສ່ວນອື່ນຂອງຮ່າງກາຍ

• ອ່ອນເພຍ ສະໝອງມຶນງົງ ແລະປວດຂໍ້ຫຼືປວດກ້າມເນື້ອ.
• ຜິວແຫ້ງ ຜື່ນ ແລະຈຸດສີມ່ວງນ້ອຍໆທີ່ຂາ (purpura) ຈາກເສັ້ນເລືອດອັກເສບ.
• ປະກົດການເຣໂນດ໌: ນິ້ວປ່ຽນເປັນສີຂາວຫຼືສີຟ້າເມື່ອອາກາດເຢັນ.
• ຊາ ຄືເຂັມທິ່ມ ຫຼືປວດແສບຈາກເສັ້ນປະສາດເສຍຫາຍ (neuropathy).
• ໄອແຫ້ງຫຼືຫາຍໃຈຍາກ: ຕາມ Sjögren's Foundation ຜູ້ປ່ວຍໄດ້ເຖິງ 20% ມີປອດກ່ຽວຂ້ອງ.
• ແສບຮ້ອນກາງເອິກ ດັງແຫ້ງມີເລືອດກຳເດົາ ຊ່ອງຄອດແຫ້ງ ແລະເຈັບຂະນະມີເພດສຳພັນ.

ຖ້າຜົນກວດຂອງທ່ານປົກກະຕິ ຄູ່ມືຂອງເຮົາກ່ຽວກັບໄຟໂບຣໄມອັນເຈຍອະທິບາຍວ່າແພດແຍກສອງພະຍາດນີ້ແນວໃດ.

ອາການໂລກໂຈເກຣັນໃນຜູ້ຍິງ

ເນື່ອງຈາກ 9 ໃນ 10 ຂອງຜູ້ປ່ວຍເປັນຜູ້ຍິງ ອາການໂລກໂຈເກຣັນໃນຜູ້ຍິງຈຶ່ງເປັນພາບຄລາສສິກ: ຕາແລະປາກແຫ້ງ ອ່ອນເພຍ ແລະປວດຂໍ້ ພ້ອມທັງຊ່ອງຄອດແຫ້ງ ເຈັບຂະນະມີເພດສຳພັນ ແລະຕິດເຊື້ອລາຊ້ຳໆ.

ອາການກຳເລີບຮູ້ສຶກແນວໃດ

ອາການກຳເລີບແມ່ນຊ່ວງເວລາຫຼາຍວັນຫຼືຫຼາຍອາທິດທີ່ອາການຮ້າຍແຮງຂຶ້ນ: ອ່ອນເພຍຫຼາຍຂຶ້ນ ປວດຂໍ້ຫຼາຍຂຶ້ນ ແຫ້ງຫຼາຍຂຶ້ນ ຕ່ອມບວມ ມີໄຂ້ຕ່ຳໆ ຫຼືມີຜື່ນ. ການຈົດບັນທຶກອາການຊ່ວຍໃຫ້ແພດພະຍາດຂໍ້ແລະຮູມາຕິດຊຶມປັບການປິ່ນປົວໄດ້.

ການວິນິດໄສ: ແພດຢືນຢັນໂລກໂຈເກຣັນແນວໃດ

ບໍ່ມີການກວດດຽວທີ່ຢືນຢັນໂລກໂຈເກຣັນ. Johns Hopkins ອະທິບາຍວ່າການວິນິດໄສຄືການພິສູດຂະບວນການພູມຄຸ້ມກັນຕົນເອງທີ່ສົ່ງຜົນຕໍ່ຕ່ອມນ້ຳຕາແລະຕ່ອມນ້ຳລາຍ ຫຼັງຕັດສາເຫດອື່ນຂອງອາການແຫ້ງອອກໄປແລ້ວ. ໂດຍທົ່ວໄປແພດພະຍາດຂໍ້ແລະຮູມາຕິດຊຶມເປັນຜູ້ນຳ ຮ່ວມກັບແພດຈັກສຸແລະທັນຕະແພດ. ການກວດປະກອບດ້ວຍການກວດເລືອດ ການກວດນ້ຳຕາ (Schirmer test) ຮ່ວມກັບການຍ້ອມສີຜິວຕາ ການກວດອັດຕາການໄຫຼຂອງນ້ຳລາຍ (sialometry) ແລະເມື່ອຈຳເປັນ ການຕັດຊິ້ນເນື້ອຈາກສົບຫຼືອັນຕຣາຊາວດ໌ຕ່ອມນ້ຳລາຍ.

ການກວດເລືອດໂລກໂຈເກຣັນ

ໃນໂຄງການ Sjögren Big Data Project ເຊິ່ງວິເຄາະຜູ້ປ່ວຍ 10,500 ຄົນຈາກ 22 ປະເທດ ໃນເວລາທີ່ໄດ້ຮັບການວິນິດໄສ ຄວາມຖີ່ຂອງຕົວບົ່ງຊີ້ທີ່ໃຫ້ຜົນບວກແມ່ນ:

• ANA (ແອນຕິບອດີຕໍ່ນິວເຄລຍ): 79.3%. ບົດຄວາມຂອງເຮົາກ່ຽວກັບການກວດເລືອດ ANAອະທິບາຍລະດັບໄຕເຕີແລະຮູບແບບ;
• anti-SSA/Ro: 73.2% ເຊິ່ງເປັນແອນຕິບອດີທີ່ນັບໃນເກນຢ່າງເປັນທາງການ;
• rheumatoid factor (RF): 48.6%;
• anti-SSB/La: 45.1%;
• ຄອມພລີເມັນ C3 ຕ່ຳ: 13.4% C4 ຕ່ຳ: 14.5%;
• ໄຄໂອໂກລບູລິນ: 7.3%.

ແອນຕິບອດີເຫຼົ່ານີ້ພົບໃນພະຍາດລູປັສຫຼືພະຍາດຂໍ້ອັກເສບຮູມາຕອຍນຳ ແລະບາງຄົນທີ່ສຸຂະພາບດີກໍມີ ANA ເປັນບວກ ໂດຍສະເພາະຜູ້ຍິງອາຍຸເກີນ 65 ປີ. ດັ່ງນັ້ນແພດຈຶ່ງສັ່ງຊຸດກວດພູມຄຸ້ມກັນຕົນເອງແລະອ່ານຜົນຮ່ວມກັບອາການຂອງທ່ານ ບໍ່ເຄີຍອ່ານລຳພັງ.

ຕົວບົ່ງຊີ້ການອັກເສບໃຫ້ຂໍ້ສັງເກດເພີ່ມເຕີມແຕ່ບໍ່ຈຳເພາະ. ESR (ອັດຕາການຕົກຕະກອນຂອງເມັດເລືອດແດງ)ອາດສູງຂຶ້ນໃນພະຍາດພູມຄຸ້ມກັນຕົນເອງ ໂລຫິດຈາງ ແລະການຕິດເຊື້ອ ແລະ CRP ທີ່ສູງຊັດເຈນເຮັດໃຫ້ແພດຊອກຫາການຕິດເຊື້ອ. ລະດັບ IgG ທີ່ສູງອາດສະທ້ອນວ່າເຊວ B ເຮັດວຽກຫຼາຍເກີນໄປໃນໂລກໂຈເກຣັນ: ຄູ່ມືຂອງເຮົາກ່ຽວກັບການກວດເລືອດ IgGອະທິບາຍຊ່ວງຄ່າ. ການກວດນັບເມັດເລືອດສົມບູນອາດພົບເມັດເລືອດຂາວຕ່ຳ ລິມໂຟໄຊທ໌ຕ່ຳ ຫຼືເກັດເລືອດຕ່ຳ.

Schirmer test ການຍ້ອມສີຜິວຕາ ແລະອັດຕາການໄຫຼຂອງນ້ຳລາຍ

ການທົດສອບ Schirmer ວາງແຖບເຈ້ຍກອງບາງໆໄວ້ໃຕ້ຫົວຕາລຸ່ມເປັນເວລາ 5 ນາທີ ແລະວັດວ່ານ້ຳຕາຊຶມໄປໄກເທົ່າໃດ. ແພດຈັກສຸອາດຢອດສີຍ້ອມ (lissamine green ຫຼື rose bengal) ເພື່ອສະແດງຈຸດແຫ້ງແລະເສຍຫາຍເທິງຜິວຕາ ໂດຍໃຫ້ຄະແນນເປັນຄະແນນການຍ້ອມສີທີ່ຕາ (ocular staining score). ສຳລັບການກວດອັດຕາການໄຫຼຂອງນ້ຳລາຍ ທ່ານຈະເກັບນ້ຳລາຍທັງໝົດທີ່ຫຼັ່ງອອກມາໃນຊ່ວງເວລາທີ່ກຳນົດ ໂດຍບໍ່ແຄ້ວຫຼືກະຕຸ້ນ.

ການຕັດຊິ້ນເນື້ອຈາກສົບແລະ focus score

ການຕັດຊິ້ນເນື້ອຈາກສົບນຳຕ່ອມນ້ຳລາຍນ້ອຍໆບໍ່ຈັກຕ່ອມອອກມາ ໂດຍມັກຢູ່ດ້ານໃນສົບລຸ່ມ ຜ່ານຮອຍຕັດນ້ອຍໆ. ພະຍາດສາດແພດຈະຊອກຫາກຸ່ມລິມໂຟໄຊທ໌ ("foci") ແລະນັບຕໍ່ເນື້ອເຍື່ອຕ່ອມ 4 ຕາແມັດມິນລິແມັດ. ຄ່າ focus score ຕັ້ງແຕ່ 1 ຂຶ້ນໄປເປັນລັກສະນະທົ່ວໄປຂອງໂລກໂຈເກຣັນ. ການຕັດຊິ້ນເນື້ອມີປະໂຫຍດທີ່ສຸດເມື່ອ anti-SSA/Ro ເປັນລົບ.

ເກນການຈຳແນກພະຍາດ ACR/EULAR ປີ 2016

ເກນຂອງ American College of Rheumatology (ACR) ແລະ EULAR ໃຫ້ຄະແນນແກ່ການກວດພົບ 5 ຢ່າງ. ຜູ້ທີ່ມີອາການແຫ້ງຫຼືສັນຍານອື່ນທີ່ນ່າສົງໄສແລະໄດ້ຄະແນນ 4 ຂຶ້ນໄປຕົງຕາມເກນ. ໃນກຸ່ມກວດສອບຄວາມຖືກຕ້ອງ ເກນນີ້ມີຄວາມໄວ 96% ແລະຄວາມຈຳເພາະ 95%.

ສິ່ງທີ່ກວດພົບ	ເກນ	ຄະແນນ
ການຕັດຊິ້ນເນື້ອຈາກສົບ: ຕ່ອມນ້ຳລາຍອັກເສບແບບມີລິມໂຟໄຊທ໌ເປັນກຸ່ມ	Focus score 1 ຂຶ້ນໄປຕໍ່ 4 mm²	3
ແອນຕິບອດີ anti-SSA/Ro	ຜົນບວກ	3
ຄະແນນການຍ້ອມສີທີ່ຕາ	5 ຂຶ້ນໄປ (ຫຼື van Bijsterveld 4 ຂຶ້ນໄປ)	1
Schirmer test	5 mm ຫຼືໜ້ອຍກວ່າໃນ 5 ນາທີ	1
ອັດຕາການໄຫຼຂອງນ້ຳລາຍລວມແບບບໍ່ກະຕຸ້ນ	0.1 mL ຕໍ່ນາທີຫຼືໜ້ອຍກວ່າ	1

ໃນທາງປະຕິບັດ ໝາຍຄວາມວ່າການວິນິດໄສຕ້ອງມີຜົນ anti-SSA/Ro ເປັນບວກ ຫຼືຜົນຕັດຊິ້ນເນື້ອຈາກສົບເປັນບວກ ບວກກັບການກວດຕ່ອມຢ່າງໜ້ອຍໜຶ່ງຢ່າງ. anti-SSB/La, ANA ແລະ RF ບໍ່ໄດ້ນັບຄະແນນດ້ວຍຕົວເອງ. Sjögren's Foundation ເນັ້ນວ່າເກນເຫຼົ່ານີ້ສ້າງຂຶ້ນເພື່ອການຄົ້ນຄວ້າ: ບາງຄົນທີ່ບໍ່ຕົງຕາມເກນກໍຍັງເປັນໂລກໂຈເກຣັນ.

ວິທີອ່ານຜົນກວດໂລກໂຈເກຣັນຂອງທ່ານ

ຊ່ວງຄ່າປົກກະຕິແຕກຕ່າງກັນໄປຕາມຫ້ອງປະຕິບັດການ: ໃຫ້ປຽບທຽບກັບຊ່ວງທີ່ພິມໃນລາຍງານຂອງທ່ານສະເໝີ.

ການກວດ	ຊ່ວງປົກກະຕິທົ່ວໄປ (ໜ່ວຍແບບສະຫະລັດ / ໜ່ວຍ SI)	ສິ່ງທີ່ພົບທົ່ວໄປໃນໂລກໂຈເກຣັນ
anti-SSA/Ro, anti-SSB/La	ຜົນລົບ	anti-Ro ເປັນບວກປະມານ 73% anti-La ປະມານ 45%
ANA	ຜົນລົບ (ໄຕເຕີຕ່ຳອາດພົບໃນຄົນສຸຂະພາບດີ)	ເປັນບວກປະມານ 79%
Rheumatoid factor	ຕ່ຳກວ່າຄ່າຕັດຂອງຫ້ອງປະຕິບັດການ	ເປັນບວກປະມານເຄິ່ງໜຶ່ງ
ESR	ຜູ້ຍິງອາຍຸຕ່ຳກວ່າ 50: ຕ່ຳກວ່າ 20 mm/h; ອາຍຸເກີນ 50: ຕ່ຳກວ່າ 30 mm/h. ຜູ້ຊາຍ: ຕ່ຳກວ່າ 15 ແລະ 20 mm/h (ໜ່ວຍ SI ຄືກັນ)	ອາດສູງຂຶ້ນ; ບໍ່ຈຳເພາະ
CRP	ຕ່ຳກວ່າ 0.3 mg/dL (ຕ່ຳກວ່າ 3 mg/L) ໃນຜູ້ໃຫຍ່ສຸຂະພາບດີສ່ວນໃຫຍ່	ບໍ່ຈຳເພາະ; CRP ທີ່ສູງຊັດເຈນຕ້ອງຫາການຕິດເຊື້ອ
IgG	700 ຫາ 1,600 mg/dL (7.0 ຫາ 16.0 g/L)	ອາດສູງ (ເຊວ B ເຮັດວຽກຫຼາຍເກີນໄປ)
ຄອມພລີເມັນ C3	88 ຫາ 201 mg/dL (0.88 ຫາ 2.01 g/L)	ຕ່ຳປະມານ 13%: ສັນຍານວ່າພະຍາດກຳລັງເຮັດວຽກຫຼາຍຂຶ້ນ
ຄອມພລີເມັນ C4	ຢູ່ໃນຊ່ວງຂອງຫ້ອງປະຕິບັດການ	ຕ່ຳປະມານ 15%: ກ່ຽວຂ້ອງກັບຄວາມສ່ຽງມະເຮັງຕ່ອມນ້ຳເຫຼືອງ
ໄຄໂອໂກລບູລິນ	ກວດບໍ່ພົບ	ພົບປະມານ 7%: ກ່ຽວຂ້ອງກັບເສັ້ນເລືອດອັກເສບແລະມະເຮັງຕ່ອມນ້ຳເຫຼືອງ
Schirmer test	ຫຼາຍກວ່າ 5 mm ໃນ 5 ນາທີ	5 mm ຫຼືໜ້ອຍກວ່າ
ອັດຕາການໄຫຼຂອງນ້ຳລາຍແບບບໍ່ກະຕຸ້ນ	ຫຼາຍກວ່າ 0.1 mL/ນາທີ	0.1 mL/ນາທີຫຼືໜ້ອຍກວ່າ
Focus score ຈາກການຕັດຊິ້ນເນື້ອຈາກສົບ	ຕ່ຳກວ່າ 1 focus ຕໍ່ 4 mm²	1 ຂຶ້ນໄປ

ຄອມພລີເມັນຕ່ຳແລະໄຄໂອໂກລບູລິນບົ່ງຊີ້ວ່າພະຍາດເຮັດວຽກຫຼາຍຂຶ້ນ: ໃນ Big Data Project ຄະແນນຄວາມຮຸນແຮງສະເລ່ຍແມ່ນ 17.7 ເມື່ອມີໄຄໂອໂກລບູລິນ ທຽບກັບ 3.8 ເມື່ອຕົວບົ່ງຊີ້ເປັນລົບ. ຄູ່ມືຂອງເຮົາກ່ຽວກັບການກວດຄອມພລີເມັນ C4ອະທິບາຍວ່າຄ່າຕ່ຳໝາຍເຖິງຫຍັງ. ການກວດໂປຣຕີນດ້ວຍໄຟຟ້າ (protein electrophoresis) ເຊິ່ງເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງການກວດມາດຕະຖານ ໃຊ້ຊອກຫາໂປຣຕີນແອນຕິບອດີທີ່ຜິດປົກກະຕິ.

ການປິ່ນປົວໂລກໂຈເກຣັນ

ຍັງບໍ່ມີຢາຮັກສາໃຫ້ຫາຍຂາດ ແລະ ນັບແຕ່ເດືອນພະຈິກ 2026 ຍັງບໍ່ມີຢາປັບປ່ຽນພະຍາດທີ່ໄດ້ຮັບອະນຸມັດສະເພາະສຳລັບໂລກໂຈເກຣັນ. ການປິ່ນປົວເປັນໄປຕາມຄຳແນະນຳຂອງ EULAR (2019) ແລະແນວທາງຂອງ British Society for Rheumatology (2024): ຮັກສາ ທົດແທນ ແລະກະຕຸ້ນການຫຼັ່ງ ປ້ອງກັນຄວາມເສຍຫາຍ ແລະຄວບຄຸມພະຍາດທີ່ເປັນທົ່ວຮ່າງກາຍເມື່ອພະຍາດກຳເລີບ.

ຕາແຫ້ງ

• ນ້ຳຕາທຽມໃນຕອນກາງວັນ ເຈວຫຼືຢາຂີ້ເຜິ້ງຫຼໍ່ລື່ນຕອນກາງຄືນ.
• ຢານ້ຳຢອດຕາຕ້ານການອັກເສບຕາມໃບສັ່ງແພດ: cyclosporine (Restasis) ຫຼື lifitegrast (Xiidra).
• ທີ່ອຸດທໍ່ນ້ຳຕາ (punctal plugs) ເພື່ອໃຫ້ນ້ຳຕາຢູ່ເທິງຕານານຂຶ້ນ.
• ຢານ້ຳຢອດຈາກເຊຣຳຂອງຕົນເອງ ຫຼືຢານ້ຳຢອດສະເຕີຣອຍໄລຍະສັ້ນໃນກໍລະນີຮຸນແຮງ.

ປາກແຫ້ງແລະແຂ້ວ

• ຈິບນ້ຳເລື້ອຍໆ ແຄ້ວໝາກຝະລັ່ງທີ່ບໍ່ມີນ້ຳຕານ ແລະໃຊ້ນ້ຳລາຍທຽມ.
• pilocarpine (Salagen) ຫຼື cevimeline (Evoxac) ຢາເມັດທີ່ກະຕຸ້ນຕ່ອມທີ່ຍັງເຫຼືອຜ່ານຕົວຮັບມັສກາຣິນິກ.
• ແປງແຂ້ວແລະໃຊ້ໄໝຂັດແຂ້ວຢ່າງລະມັດລະວັງ ໃຊ້ນ້ຳຢາບ້ວນປາກທີ່ທັນຕະແພດແນະນຳ ແລະພົບທັນຕະແພດເປັນປະຈຳ.
• ປິ່ນປົວເຊື້ອລາດ້ວຍຢາຕ້ານເຊື້ອລາ ເຊັ່ນ miconazole ຫຼື nystatin ຊະນິດບໍ່ມີນ້ຳຕານ.
• ຫຼີກເວັ້ນຢາທີ່ເຮັດໃຫ້ແຫ້ງເມື່ອເຮັດໄດ້ ເຊັ່ນ ຢາແກ້ແພ້ແລະຢາຫຼຸດນ້ຳມູກ ແລະຈຳກັດເຫຼົ້າ.

ປວດຂໍ້ ອ່ອນເພຍ ແລະພະຍາດທີ່ເປັນທົ່ວຮ່າງກາຍ

ສຳລັບອາການປວດຂໍ້ ອ່ອນເພຍ ແລະອາການທົ່ວຮ່າງກາຍອື່ນໆ ແພດມັກໃຊ້ hydroxychloroquine. ບົດຄວາມຂອງເຮົາກ່ຽວກັບລະດັບ hydroxychloroquine ໃນເລືອດແລະຄວາມປອດໄພຕໍ່ຫົວໃຈອະທິບາຍການຕິດຕາມທີ່ຈຳເປັນ. ຢາແກ້ປວດທີ່ຊື້ເອງໄດ້ (NSAIDs ຫຼື acetaminophen) ຊ່ວຍໄລຍະສັ້ນໄດ້; Cleveland Clinic ແນະນຳບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ຕິດຕໍ່ກັນເກີນ 10 ວັນໂດຍບໍ່ປຶກສາແພດ.

ເມື່ອອະໄວຍະວະກ່ຽວຂ້ອງ ແພດພະຍາດຂໍ້ແລະຮູມາຕິດຊຶມອາດເພີ່ມຄໍຕິໂຄສະເຕີຣອຍໄລຍະສັ້ນ ຫຼືຢາກົດພູມຄຸ້ມກັນ ເຊັ່ນ methotrexate, azathioprine ຫຼື mycophenolate. ຢາ rituximab ເຊິ່ງກຳຈັດເຊວ B ໃຊ້ໃນກໍລະນີທີ່ກ່ຽວຂ້ອງຮຸນແຮງ ແລະ IVIG ໃຊ້ໃນບັນຫາເສັ້ນປະສາດບາງຢ່າງ.

ນິໄສປະຈຳວັນທີ່ຊ່ວຍໄດ້

ໃຊ້ເຄື່ອງເພີ່ມຄວາມຊຸ່ມ (Sjögren's Foundation ແນະນຳຄວາມຊຸ່ມໃນອາຄານ 55% ຫາ 60%) ເກັບນ້ຳໄວ້ໃກ້ມື ແລະໃຊ້ຄຣີມບຳລຸງຫຼືເຈວຫຼໍ່ລື່ນຊ່ອງຄອດສຳລັບອາການຊ່ອງຄອດແຫ້ງ; ຜູ້ຍິງບາງຄົນໄດ້ຮັບການສະເໜີໃຫ້ໃຊ້ການປິ່ນປົວດ້ວຍເອສໂຕຣເຈນ.

ພາວະແຊກຊ້ອນ: ມະເຮັງຕ່ອມນ້ຳເຫຼືອງແລະການກ່ຽວຂ້ອງຂອງອະໄວຍະວະ

ຄວາມສ່ຽງມະເຮັງຕ່ອມນ້ຳເຫຼືອງ

ໂລກໂຈເກຣັນເພີ່ມຄວາມສ່ຽງຂອງມະເຮັງຕ່ອມນ້ຳເຫຼືອງຊະນິດ non-Hodgkin ເຊິ່ງເປັນມະເຮັງຂອງລິມໂຟໄຊທ໌. ການວິເຄາະອະພິມານປີ 2024 ຈາກ 15 ການສຶກສາແບບຕິດຕາມກຸ່ມ (50,308 ຄົນ) ພົບວ່າຄວາມສ່ຽງສູງກວ່າປະຊາກອນທົ່ວໄປປະມານ 9 ເທົ່າ (standardized incidence ratio 8.78). ການວິເຄາະອະພິມານປີ 2022 ພົບວ່າຄວາມສ່ຽງມະເຮັງໂດຍລວມເພີ່ມຂຶ້ນປະມານສອງເທົ່າ ສ່ວນໃຫຍ່ມາຈາກມະເຮັງເລືອດ. American College of Rheumatology ຍັງອະທິບາຍວ່າມະເຮັງຕ່ອມນ້ຳເຫຼືອງເປັນພາວະແຊກຊ້ອນທີ່ພົບໜ້ອຍ ແຕ່ບໍ່ຄວນມອງຂ້າມສັນຍານເຕືອນ.

ການທົບທວນຢ່າງເປັນລະບົບຂອງຜູ້ປ່ວຍກວ່າ 15,000 ຄົນລະບຸຕົວທຳນາຍມະເຮັງຕ່ອມນ້ຳເຫຼືອງທີ່ສະໝ່ຳສະເໝີທີ່ສຸດ ຄື ຕ່ອມນ້ຳເຫຼືອງໂຕ ຕ່ອມນ້ຳລາຍໜ້າຫູ (parotid) ໂຕຕໍ່ເນື່ອງ ຈຸດເລືອດອອກສີມ່ວງທີ່ຄຳໄດ້ (palpable purpura) C4 ຕ່ຳ ແລະໄຄໂອໂກລບູລິນ. ສ່ວນ anti-Ro, ANA ແລະ RF ບໍ່ໄດ້ທຳນາຍມະເຮັງຕ່ອມນ້ຳເຫຼືອງ. ຄູ່ມືຂອງເຮົາກ່ຽວກັບອາການແລະການກວດມະເຮັງຕ່ອມນ້ຳເຫຼືອງລະບຸສັນຍານທີ່ຄວນສັງເກດ: ເຫື່ອອອກຕອນກາງຄືນ ໄຂ້ແລະນ້ຳໜັກຫຼຸດໂດຍບໍ່ຮູ້ສາເຫດ ແລະກ້ອນທີ່ຄໍ ຮັກແຮ້ ຫຼືຂາໜີບ.

ອະໄວຍະວະອື່ນ

• ປອດ: ໄອແຫ້ງຫຼືຫາຍໃຈຍາກ ບາງຄັ້ງເປັນພະຍາດປອດອິນເຕີສະຕິຊຽວ (ເນື້ອປອດເປັນແຜເປັນ).
• ໄຕ: ການກ່ຽວຂ້ອງມັກບໍ່ມີອາການ ຈຶ່ງກວດພົບຈາກການກວດເລືອດແລະຍ່ຽວຫຼາຍກວ່າຈາກອາການ.
• ເສັ້ນປະສາດ: ພະຍາດເສັ້ນປະສາດສ່ວນປາຍ ແລະພົບໜ້ອຍກວ່າແມ່ນສະໝອງຫຼືໄຂສັນຫຼັງກ່ຽວຂ້ອງ.
• ເສັ້ນເລືອດ: ເສັ້ນເລືອດອັກເສບຮ່ວມກັບຈຸດເລືອດອອກສີມ່ວງ ໂດຍສະເພາະເມື່ອມີໄຄໂອໂກລບູລິນ.
• ຕ່ອມໄທຣອຍ: ການກວດໄທຣອຍເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງການກວດ ເນື່ອງຈາກຜູ້ປ່ວຍຈຳນວນຫຼາຍມີພະຍາດພູມຄຸ້ມກັນຕົນເອງຢ່າງທີສອງດ້ວຍ (ເບິ່ງພາວະໄທຣອຍຕ່ຳ).

ໂລກໂຈເກຣັນແລະການຖືພາ

ລູກສ່ວນໃຫຍ່ທີ່ເກີດຈາກແມ່ທີ່ເປັນໂລກໂຈເກຣັນເກີດມາແຂງແຮງ. ບັນຫາຫຼັກແມ່ນແອນຕິບອດີ anti-SSA/Ro ເຊິ່ງຜ່ານຮົກ ແລະອາດເຮັດໃຫ້ລູກເປັນພະຍາດລູປັສໃນເດັກເກີດໃໝ່. ຮູບແບບທີ່ຮ້າຍແຮງທີ່ສຸດແມ່ນພາວະຫົວໃຈເຕັ້ນຊ້າແຕ່ກຳເນີດ (congenital heart block) ເຊິ່ງເປັນຄວາມເສຍຫາຍຕໍ່ລະບົບນຳຈັງຫວະຫົວໃຈຂອງລູກ.

• ໃນ 10 ການສຶກສາແບບໄປຂ້າງໜ້າຂອງການຖືພາ 1,248 ຄັ້ງໃນແມ່ທີ່ anti-Ro ຫຼື anti-La ເປັນບວກ ພົບ heart block 1.9%.
• ຊ່ວງທີ່ສ່ຽງສູງທີ່ສຸດແມ່ນລະຫວ່າງອາທິດທີ 16 ຫາ 28 ຂອງການຖືພາ ແລະບາງກໍລະນີເກີດຫຼັງຈາກນັ້ນ ການຕິດຕາມການເຕັ້ນຂອງຫົວໃຈລູກຈຶ່ງອາດດຳເນີນຕໍ່ໄປຫຼັງອາທິດທີ 24.
• ຫຼັງຈາກມີລູກທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບໜຶ່ງຄົນ ຄວາມສ່ຽງໃນການຖືພາຄັ້ງຕໍ່ໄປຢູ່ທີ່ປະມານ 18%. ໃນການທົດລອງ PATCH ການເລີ່ມ hydroxychloroquine 400 mg ຕໍ່ວັນກ່ອນອາທິດທີ 10 ຫຼຸດຄວາມສ່ຽງເຫຼືອ 7.4%.
• ແມ່ຂອງລູກທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບໜ້ອຍກວ່າໜຶ່ງໃນສາມເຄີຍໄດ້ຮັບການວິນິດໄສພະຍາດຮູມາຕິດຊຶມຢູ່ແລ້ວ: ຫຼາຍຄົນຫາກໍຮູ້ວ່າຕົນມີແອນຕິບອດີ anti-Ro ຕອນນັ້ນ.

ວາງແຜນຖືພາຢູ່ບໍ? ໃຫ້ພົບແພດພະຍາດຂໍ້ແລະຮູມາຕິດຊຶມແລະສູຕິແພດກ່ອນ. ຄູ່ມືຂອງເຮົາກ່ຽວກັບການກວດເລືອດລະຫວ່າງຖືພາອະທິບາຍການກວດກ່ອນເກີດຕາມປົກກະຕິ.

ເມື່ອໃດຄວນພົບແພດ

ໃຫ້ພົບແພດຫຼືແພດພະຍາດຂໍ້ແລະຮູມາຕິດຊຶມຖ້າທ່ານ:

• ມີຕາແຫ້ງຫຼືປາກແຫ້ງທີ່ເປັນດົນຫຼາຍອາທິດຫຼືເປັນຊ້ຳ ໂດຍສະເພາະຮ່ວມກັບອ່ອນເພຍຫຼືປວດຂໍ້;
• ພົບແຂ້ວຜຸໃໝ່ແມ້ແປງແຂ້ວຢ່າງດີ;
• ຜົນ ANA ຫຼື anti-SSA/Ro ເປັນບວກ ແລະບໍ່ແນ່ໃຈວ່າໝາຍເຖິງຫຍັງ;
• ກຳລັງຖືພາຫຼືວາງແຜນຖືພາ ແລະເປັນໂລກໂຈເກຣັນຫຼືມີແອນຕິບອດີ anti-Ro.

ຄວນຂໍນັດພົບໂດຍໄວຖ້າຕ່ອມນ້ຳລາຍຫຼືຕ່ອມນ້ຳເຫຼືອງບວມຄ້າງ ເຫື່ອອອກຕອນກາງຄືນ ມີໄຂ້ຫຼືນ້ຳໜັກຫຼຸດໂດຍບໍ່ຮູ້ສາເຫດ ມີຈຸດສີມ່ວງທີ່ຂາ ຊາ ຫຼືມີອາການໄອໃໝ່ຫຼືຫາຍໃຈຍາກ. ອາການປວດຕາຮ່ວມກັບຕາມົວກະທັນຫັນຕ້ອງພົບແພດຈັກສຸໃນວັນດຽວກັນ. ໂທ 1195 ຖ້າຫາຍໃຈຫຼືກືນບໍ່ໄດ້ ເຈັບໜ້າເອິກ ຫຼືອ່ອນແຮງຂ້າງໃດຂ້າງໜຶ່ງຂອງຮ່າງກາຍຢ່າງກະທັນຫັນ.

ຄວາມກ້າວໜ້າທາງວິທະຍາສາດຫຼ້າສຸດກ່ຽວກັບໂລກໂຈເກຣັນ

Ianalumab: ການທົດລອງໄລຍະທີ 3 ທີ່ໄດ້ຜົນບວກເປັນຄັ້ງທຳອິດ

Ianalumab ເປັນແອນຕິບອດີທີ່ກຳຈັດເຊວ B ແລະປິດກັ້ນຕົວຮັບ BAFF. ໃນການທົດລອງ NEPTUNUS-1 (275 ຄົນ) ແລະ NEPTUNUS-2 (504 ຄົນ) (NEJM, ຕຸລາ 2026) ການສັກເດືອນລະຄັ້ງຂະໜາດ 300 mg ຫຼຸດຄວາມຮຸນແຮງຂອງພະຍາດໄດ້ຫຼາຍກວ່າຢາຫຼອກທີ່ອາທິດທີ 48 ແຕ່ຄວາມຕ່າງນ້ອຍ (1.0 ຫາ 1.3 ຄະແນນໃນມາດຕາວັດ ESSDAI) ແລະຄະແນນອາການແຫ້ງແລະອ່ອນເພຍບໍ່ໄດ້ດີຂຶ້ນຫຼາຍກວ່າຢາຫຼອກ.

Nipocalimab ຫຼຸດແອນຕິບອດີທີ່ເປັນອັນຕະລາຍ

Nipocalimab ປິດກັ້ນຕົວຮັບ Fc ຂອງເດັກເກີດໃໝ່ ຫຼຸດອໍໂຕແອນຕິບອດີ IgG. ໃນການທົດລອງໄລຍະທີ 2 DAHLIAS (Lancet 2025, ຜູ້ປ່ວຍ anti-Ro ເປັນບວກ 163 ຄົນ ເປັນຜູ້ຍິງ 93%) ຂະໜາດ 15 mg/kg ຫຼຸດຄວາມຮຸນແຮງຂອງພະຍາດເມື່ອທຽບກັບຢາຫຼອກ ໂດຍມີຄວາມປອດໄພໃກ້ຄຽງກັນ. ການທົດລອງໄລຍະທີ 3 ທີ່ມີຜູ້ເຂົ້າຮ່ວມ 655 ຄົນ (NCT06741969) ກຳລັງດຳເນີນຢູ່ ຄາດວ່າຜົນຈະອອກປະມານປີ 2028.

ປິດກັ້ນເສັ້ນທາງ CD40: dazodalibep ແລະ iscalimab

Dazodalibep ປິດກັ້ນ CD40 ligand ເຊິ່ງເປັນສັນຍານລະຫວ່າງເຊວ T ແລະເຊວ B. ໃນການທົດລອງໄລຍະທີ 2 (Nature Medicine 2024) ຢານີ້ປັບປຸງທັງຄວາມຮຸນແຮງຂອງພະຍາດແລະອາການທີ່ຜູ້ປ່ວຍລາຍງານ. ການທົດລອງໄລຍະທີ 3 ສອງການທົດລອງຂອງ Amgen ຮັບສະໝັກຜູ້ເຂົ້າຮ່ວມຄົບແລ້ວ: ການທົດລອງໜຶ່ງໃນຜູ້ປ່ວຍ 651 ຄົນທີ່ເປັນພະຍາດທົ່ວຮ່າງກາຍ (NCT06104124) ແລະອີກການທົດລອງໃນຜູ້ປ່ວຍ 434 ຄົນທີ່ມີພາລະອາການໜັກ (NCT06245408). Iscalimab ເຊິ່ງເປັນແອນຕິບອດີຕໍ່ CD40 ກໍຫຼຸດຄວາມຮຸນແຮງຂອງພະຍາດໃນການທົດລອງໄລຍະທີ 2b TWINSS (Lancet 2024) ເຊັ່ນກັນ.

ຊື່ໃໝ່ແລະເຄື່ອງມືທົດລອງທີ່ດີຂຶ້ນ

ຄວາມເຫັນພ້ອມ International Rome ປີ 2023 ທີ່ຕີພິມໃນ Nature Reviews Rheumatology ປີ 2025 ກຳນົດໃຫ້ "Sjögren disease" ເປັນຊື່ຢ່າງເປັນທາງການ ແລະໃຊ້ຄຳວ່າ "associated" ແທນ "secondary". ການວິເຄາະອະພິມານແບບເຄືອຂ່າຍປີ 2026 ຂອງ 27 ການທົດລອງ (2,261 ຄົນ) ພົບວ່າມີຢາຫຼາຍຕົວຫຼຸດຄວາມຮຸນແຮງຂອງພະຍາດ ແຕ່ຍັງບໍ່ມີຢາໃດປັບປຸງອາການທີ່ຜູ້ປ່ວຍລາຍງານໄດ້ຢ່າງຊັດເຈນ. Telitacicept ເຊິ່ງປິດກັ້ນສັນຍານເຊວ B ຄື BAFF ແລະ APRIL ກໍລາຍງານຜົນໄລຍະທີ 3 ທີ່ເປັນບວກເຊັ່ນກັນ ແລະ deucravacitinib ເຊິ່ງເປັນຕົວຍັບຍັ້ງ TYK2 ກຳລັງຖືກທົດສອບໃນຜູ້ປ່ວຍ 774 ຄົນ (NCT05946941).

ການກວດໃດທີ່ຊ່ວຍໄດ້ແດ່?

ການກວດທີ່ມັກສັ່ງຮ່ວມກັນ:

• ANA, anti-SSA/Ro ແລະ anti-SSB/La, rheumatoid factor ແລະແອນຕິບອດີ anti-CCP;
• ESR ແລະ CRP, IgG ແລະການກວດໂປຣຕີນໃນເຊຣຳດ້ວຍໄຟຟ້າ;
• ຄອມພລີເມັນ C3 ແລະ C4 ແລະໄຄໂອໂກລບູລິນ;
• ການກວດນັບເມັດເລືອດສົມບູນ ການກວດຕັບແລະໄຕ ການກວດຍ່ຽວ ແລະການກວດໄທຣອຍ;
• ການກວດໄວຣັສຕັບອັກເສບຊີແລະ HIV ຖ້າມີປັດໄຈສ່ຽງ;
• Schirmer test ການກວດອັດຕາການໄຫຼຂອງນ້ຳລາຍ ແລະຖ້າຈຳເປັນການຕັດຊິ້ນເນື້ອຈາກສົບ.

ຫຼັງການວິນິດໄສ ແພດພະຍາດຂໍ້ແລະຮູມາຕິດຊຶມອາດກວດນັບເມັດເລືອດ ຄອມພລີເມັນ ແລະໂປຣຕີນດ້ວຍໄຟຟ້າຊ້ຳເພື່ອຕິດຕາມພະຍາດ.

ສັບສະເພາະ

• Anti-SSA/Ro ແລະ anti-SSB/La: ອໍໂຕແອນຕິບອດີທີ່ພົບທົ່ວໄປໃນໂລກໂຈເກຣັນ; anti-Ro ແມ່ນຕົວທີ່ນັບໃນເກນ.
• ANA: ແອນຕິບອດີຕໍ່ນິວເຄລຍ ເຊິ່ງເປັນການກວດຄັດກອງພະຍາດພູມຄຸ້ມກັນຕົນເອງ.
• Schirmer test: ການທົດສອບດ້ວຍແຖບເຈ້ຍທີ່ວັດການຜະລິດນ້ຳຕາໃນ 5 ນາທີ.
• Focus score: ຈຳນວນກຸ່ມຂອງລິມໂຟໄຊທ໌ຕໍ່ເນື້ອເຍື່ອຕ່ອມສົບ 4 mm².
• ໄຄໂອໂກລບູລິນ: ໂປຣຕີນທີ່ຈັບກຸ່ມເມື່ອເຢັນ ແລະອາດເຮັດໃຫ້ເສັ້ນເລືອດອັກເສບ.
• ESSDAI: ດັດຊະນີຄວາມຮຸນແຮງຂອງໂລກໂຈເກຣັນຂອງ EULAR ໃຫ້ຄະແນນຕັ້ງແຕ່ 0 ຫາ 123 ໃຊ້ໃນການທົດລອງ.
• Congenital heart block: ຄວາມເສຍຫາຍຂອງລະບົບໄຟຟ້າຂອງຫົວໃຈລູກ ເກີດຈາກແອນຕິບອດີ anti-Ro ຂອງແມ່.

ຄຳຖາມທີ່ພົບເລື້ອຍ

ສາມສັນຍານຂອງໂລກໂຈເກຣັນແມ່ນຫຍັງ?

ສາມສັນຍານທີ່ພົບເລື້ອຍທີ່ສຸດແມ່ນ ຕາແຫ້ງ ປາກແຫ້ງ ແລະອ່ອນເພຍ ເຊິ່ງຜູ້ປ່ວຍ 95% 93% ແລະ 90% ລາຍງານຕາມລຳດັບໃນການສຳຫຼວດຂະໜາດໃຫຍ່ຂອງ Sjögren's Foundation. ຕ່ອມນ້ຳລາຍບວມກໍເປັນອີກຂໍ້ສັງເກດໜຶ່ງ.

ຜູ້ປ່ວຍໂລກໂຈເກຣັນມີອາຍຸຂັຍເທົ່າໃດ?

ສຳລັບຄົນສ່ວນໃຫຍ່ ໂລກໂຈເກຣັນບໍ່ຄຸກຄາມຊີວິດແລະອາຍຸຂັຍໃກ້ຄຽງປົກກະຕິ. ການວິເຄາະອະພິມານປີ 2021 ຈາກ 14 ການສຶກສາ (14,584 ຄົນ) ພົບວ່າອັດຕາການເສຍຊີວິດໂດຍລວມສູງກວ່າຄ່າສະເລ່ຍປະມານ 1.5 ເທົ່າ ໂດຍຄວາມສ່ຽງສູງກວ່າໃນຜູ້ສູງອາຍຸ ຜູ້ຊາຍ ແລະຜູ້ທີ່ມີເສັ້ນເລືອດອັກເສບ ພະຍາດປອດອິນເຕີສະຕິຊຽວ ຄອມພລີເມັນຕ່ຳ ແອນຕິບອດີ anti-La ຫຼືໄຄໂອໂກລບູລິນ.

ໂລກໂຈເກຣັນສົ່ງຜົນຕໍ່ໃບໜ້າແນວໃດ?

ອາດເຮັດໃຫ້ຕ່ອມນ້ຳລາຍໜ້າຫູຫຼືໃຕ້ຄາງບວມ ເຮັດໃຫ້ແກ້ມເບິ່ງອີ່ມຂຶ້ນ. ຕາອາດເບິ່ງແດງ ແລະສົບກັບຜິວແຫ້ງ. ຕ່ອມທີ່ບວມຄ້າງຫຼາຍອາທິດຄວນໄດ້ຮັບການກວດ ເພາະອາດເປັນສັນຍານເຕືອນຂອງມະເຮັງຕ່ອມນ້ຳເຫຼືອງ.

ອາການກຳເລີບຂອງໂລກໂຈເກຣັນຮູ້ສຶກແນວໃດ?

ໂດຍປົກກະຕິຮູ້ສຶກຄືອ່ອນເພຍຈົນແທບໝົດແຮງ ປວດຂໍ້ແລະກ້າມເນື້ອຫຼາຍຂຶ້ນ ແຫ້ງຫຼາຍຂຶ້ນ ສະໝອງມຶນງົງ ຕ່ອມບວມ ແລະບາງຄັ້ງມີໄຂ້ຕ່ຳຫຼືຜື່ນ ເປັນເວລາຫຼາຍວັນຫາຫຼາຍອາທິດ. ບອກແພດພະຍາດຂໍ້ແລະຮູມາຕິດຊຶມຂອງທ່ານ ເຊິ່ງອາດກວດເລືອດແລະປັບການປິ່ນປົວ.

ໂລກໂຈເກຣັນເຮັດໃຫ້ເສຍຊີວິດໄດ້ບໍ?

ພົບໜ້ອຍ. ຄົນສ່ວນໃຫຍ່ມີອາຍຸຂັຍປົກກະຕິ. ຄວາມສ່ຽງທີ່ຮ້າຍແຮງແມ່ນມະເຮັງຕ່ອມນ້ຳເຫຼືອງ ປອດຫຼືໄຕທີ່ກ່ຽວຂ້ອງຮຸນແຮງ ແລະເສັ້ນເລືອດອັກເສບ ເຊິ່ງເປັນເຫດຜົນທີ່ແພດຕິດຕາມການກວດນັບເມັດເລືອດ ຄອມພລີເມັນ ແລະໂປຣຕີນດ້ວຍໄຟຟ້າ ແລະກວດຕ່ອມກັບຕ່ອມນ້ຳເຫຼືອງ.

ມີການກວດເລືອດສຳລັບໂລກໂຈເກຣັນບໍ?

ບໍ່ມີການກວດເລືອດດຽວທີ່ຢືນຢັນໄດ້. Anti-SSA/Ro ເຊິ່ງເປັນບວກໃນຜູ້ປ່ວຍປະມານ 73% ມີປະໂຫຍດທີ່ສຸດ; ANA, RF ແລະ anti-SSB/La ຊ່ວຍສະໜັບສະໜູນ. ຜົນລົບບໍ່ໄດ້ຕັດພະຍາດອອກໄປ: ການຕັດຊິ້ນເນື້ອຈາກສົບສາມາດຢືນຢັນໄດ້.

ແອນຕິບອດີ anti-SSA ເປັນບວກໝາຍຄວາມວ່າແນວໃດ?

anti-SSA/Ro (ຂຽນວ່າ anti-Ro ຫຼືແອນຕິບອດີ anti-SSA ກໍໄດ້) ເປັນບວກ ໝາຍຄວາມວ່າລະບົບພູມຄຸ້ມກັນຂອງທ່ານສ້າງແອນຕິບອດີຕໍ່ໂປຣຕີນໃນເຊວຂອງທ່ານເອງ. ພົບທົ່ວໄປໃນໂລກໂຈເກຣັນແລະພະຍາດລູປັສ ແລະພົບໄດ້ໃນຄົນທີ່ບໍ່ມີອາການ. ຖ້າທ່ານອາດຖືພາ ແພດຈະວາງແຜນຕິດຕາມຫົວໃຈຂອງລູກ.

ແຫຼ່ງອ້າງອີງ

• Shiboski CH et al. — 2016 ACR/EULAR classification criteria for primary Sjögren's syndrome — Ann Rheum Dis, 2017 — doi.org
• Brito-Zerón P et al. — Immunological profile and phenotype of 10,500 patients (Sjögren Big Data Project) — Clin Exp Rheumatol, 2018 — pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
• Ramos-Casals M et al. — EULAR recommendations for the management of Sjögren's syndrome — Ann Rheum Dis, 2020 — doi.org
• Price EJ et al. — British Society for Rheumatology guideline on Sjögren disease — Rheumatology (Oxford), 2025 — doi.org
• Ramos-Casals M et al. — 2023 International Rome consensus for the nomenclature of Sjögren disease — Nat Rev Rheumatol, 2025 — doi.org
• Ritter J, Dörner T — Pathophysiology of primary Sjögren's disease — Z Rheumatol, 2026 — doi.org
• Ansari N et al. — Primary Sjögren's syndrome and non-Hodgkin's lymphoma: meta-analysis of cohort studies — Clin Rheumatol, 2024 — doi.org
• Zhong H et al. — Primary Sjögren's syndrome and risk of malignancies: meta-analysis — Autoimmun Rev, 2022 — doi.org
• Nishishinya MB et al. — Lymphoma predictors in primary Sjögren's syndrome: meta-analysis — Rheumatol Int, 2015 — doi.org
• Huang H et al. — Mortality in primary Sjögren's syndrome: meta-analysis — Rheumatology (Oxford), 2021 — doi.org
• Makadia L et al. — Autoimmune congenital complete heart block: how late can it occur? — AJP Rep, 2023 — doi.org
• Manolis AA et al. — Congenital heart block: pace earlier than later — Trends Cardiovasc Med, 2020 — doi.org
• Izmirly P et al. — Hydroxychloroquine to prevent recurrent congenital heart block (PATCH) — J Am Coll Cardiol, 2020 — doi.org
• Mariette X et al. — Ianalumab in Sjögren's disease (NEPTUNUS-1 and -2) — N Engl J Med, 2026 — doi.org
• Noaiseh G et al. — Nipocalimab in Sjögren's disease (DAHLIAS) — Lancet, 2025 — doi.org
• St Clair EW et al. — Dazodalibep in Sjögren's disease, phase 2 — Nat Med, 2024 — doi.org
• Fisher BA et al. — Iscalimab in Sjögren's disease (TWINSS) — Lancet, 2024 — doi.org
• Yang M et al. — Pharmacological treatment for Sjögren's disease: network meta-analysis — Z Rheumatol, 2026 — doi.org
• Patel V et al. — Clinical trials and new therapies in Sjögren's disease — Curr Opin Immunol, 2026 — doi.org
• ClinicalTrials.gov — Nipocalimab, phase 3 — NCT06741969 — clinicaltrials.gov
• ClinicalTrials.gov — Dazodalibep, systemic disease, phase 3 — NCT06104124 — clinicaltrials.gov
• ClinicalTrials.gov — Dazodalibep, symptom state, phase 3 — NCT06245408 — clinicaltrials.gov
• ClinicalTrials.gov — Deucravacitinib (POETYK SjS-1), phase 3 — NCT05946941 — clinicaltrials.gov
• Sjögren's Foundation — Understanding Sjögren's — sjogrens.org
• American College of Rheumatology — Sjögren's Disease — rheumatology.org
• Cleveland Clinic — Sjögren's Syndrome — my.clevelandclinic.org
• MedlinePlus — Sjögren syndrome — medlineplus.gov
• Johns Hopkins Sjögren's Center — Diagnosis of Sjögren's Disease — hopkinssjogrens.org
• MedlinePlus — Sedimentation rate — medlineplus.gov
• MedlinePlus — C-reactive protein — medlineplus.gov
• MedlinePlus — Quantitative immunoglobulins — medlineplus.gov
• MedlinePlus — Complement component 3 — medlineplus.gov

ອ່ານເພີ່ມເຕີມ

• ຊຸດກວດພູມຄຸ້ມກັນຕົນເອງ: ການກວດ ANA, RF ແລະ anti-CCP
• ຄູ່ມືການກວດເລືອດແອນຕິບອດີຕໍ່ນິວເຄລຍ (ANA)
• ພະຍາດລູປັສຄືຫຍັງ? ສາເຫດ ອາການ ແລະການປິ່ນປົວ
• ພະຍາດຂໍ້ອັກເສບຮູມາຕອຍ: ອາການແລະການປິ່ນປົວ
• ອາການແລະການກວດເລືອດຂອງພະຍາດພູມຄຸ້ມກັນຕົນເອງ
• ການກວດເລືອດຄອມພລີເມັນ C3: ວິທີອ່ານຜົນ
• ອາການມະເຮັງຕ່ອມນ້ຳເຫຼືອງ: ສາເຫດ ການກວດ ແລະການປິ່ນປົວ

ເຂົ້າໃຈຜົນກວດຂອງທ່ານດ້ວຍ AI DiagMe

ການກວດໂລກໂຈເກຣັນມັກໄດ້ລາຍງານຍາວໆ: ANA ພ້ອມໄຕເຕີແລະຮູບແບບ anti-SSA/Ro ແລະ anti-SSB/La rheumatoid factor ESR ແລະ CRP IgG ຄອມພລີເມັນ ການກວດໂປຣຕີນດ້ວຍໄຟຟ້າ ແລະການກວດນັບເມັດເລືອດ. AI DiagMe ອ່ານລາຍງານຜົນກວດຂອງທ່ານໃນບໍ່ຈັກນາທີ ອະທິບາຍແຕ່ລະຜົນດ້ວຍພາສາທີ່ເຂົ້າໃຈງ່າຍ ຊີ້ວ່າສິ່ງໃດຕ້ອງຕິດຕາມ ແລະແນະນຳຄຳຖາມທີ່ຄວນຖາມແພດ. ອັບໂຫຼດຜົນກວດຂອງທ່ານໄປທີ່ AI DiagMe ເພື່ອຮັບລາຍງານສ່ວນຕົວທີ່ຊັດເຈນ.