Се отвора во нов јазичник

Херпес: симптоми, херпес симплекс 1 и 2, тестови и лекување

Содржина

Возрасен чита здравствени информации за херпес на лаптоп дома, со шолја чај

⚕️ Оваа статија е само за информативни цели и не ја заменува консултацијата со лекар. За Вашите резултати секогаш консултирајте се со Вашиот лекар.

Херпесот е честа, доживотна инфекција предизвикана од вирусот херпес симплекс (HSV). Постојат два типа. HSV-1 обично предизвикува орален херпес (плускавци на или околу усните, народски „треска на усна“), а HSV-2 обично предизвикува генитален херпес, иако секој од двата типа може да ја зарази и устата и гениталиите. Типични симптоми на херпес се ситни, болни плускавци што пукаат во раничиња, се покриваат со крусти и заздравуваат. Многу луѓе немаат никакви симптоми и никогаш не дознаваат дека го носат вирусот.

Херпесот е многу чест. Според американскиот CDC, во САД околу 47,8 % од луѓето на возраст од 14 до 49 години имаат HSV-1, а 11,9 % имаат HSV-2. Не постои лек што го отстранува вирусот, но антивирусните таблети ги скратуваат избивањата, ги спречуваат повеќето повторувања кога се земаат секој ден и го намалуваат ризикот вирусот да се пренесе на партнерот. За повеќето здрави возрасни, херпесот е кожна состојба што треба да се контролира, а не опасност по живот.

Најважно накратко

  • Херпесот го предизвикуваат HSV-1 или HSV-2. Двата остануваат во телото доживотно, скриени во нервните клетки, и можат повторно да се активираат.
  • Повеќето инфекции не даваат симптоми или даваат многу благи. Вирусот сепак може да се пренесе кога нема видливи раничиња.
  • Најдобар тест е PCR од брис на свежа раничка. Анализите на крв откриваат антитела, а не активна инфекција, а ниските позитивни резултати можат да бидат лажни.
  • Ацикловир, валацикловир и фамцикловир ги лекуваат избивањата. Дневната супресивна терапија ги намалува повторувањата за 70 % до 80 % и го намалува пренесувањето.
  • Херпесот е најважен кај новороденчињата, кај луѓето со слаб имунитет и кај секој што има симптоми на окото или мозокот, кои бараат итна помош.

Што е херпес симплекс?

Херпес симплекс вирусите припаѓаат на истото семејство како вирусите што предизвикуваат варичела (овчи сипаници) и херпес зостер. По првата инфекција преку кожата или слузницата, вирусот патува по нервот и се сместува во група нервни клетки (ганглион), каде што мирува. Од време на време се враќа на кожата, предизвикувајќи ново избивање или ослободување без симптоми.

Херпес симплекс 1 и 2: која е разликата?

  • HSV-1 обично се добива во детството или во младоста, преку контакт со плунка. СЗО проценува дека 3,8 милијарди луѓе под 50 години, или 64 %, имаат HSV-1.
  • HSV-2 речиси секогаш се пренесува сексуално и е главната причина за генитален херпес. СЗО проценува дека 520 милиони луѓе на возраст од 15 до 49 години, или 13 %, имаат HSV-2.
  • HSV-1 сега предизвикува сè поголем дел од гениталниот херпес, преку орален секс: студија со модели од 2025 година процени 376 милиони луѓе на возраст од 15 до 49 години со генитален HSV-1 во 2020 година.

Типот е важен за прогнозата. Според CDC, гениталниот HSV-1 многу поретко се повторува отколку гениталниот HSV-2, а неговото излачување брзо се намалува во текот на првата година.

Како се пренесува херпесот

Херпесот се пренесува со директен контакт кожа на кожа со заразениот дел: бакнување, орален, вагинален или анален секс и допирање на раничка. CDC е јасен дека не се пренесува преку тоалетни седишта, постелнина или базени.

Асимптоматско излачување

Вирусот може да стигне до површината на кожата без да предизвика раничка. Ова тивко излачување објаснува зошто повеќето луѓе добиваат херпес од партнер без видлива промена. Во студија од Сиетл на 498 луѓе со HSV-2 што секојдневно земале брис сами на себе, вирусот бил најден во 20,1 % од деновите кај луѓето со симптоми и во 10,2 % од деновите кај луѓето што никогаш немале симптоми. CDC додава дека излачувањето е најчесто во првите 12 месеци по заразувањето со HSV-2.

Кој има поголем ризик?

Ризикот расте со бројот на сексуални партнери, сексот без кондом и партнер со херпес. Жените почесто се заразуваат: во САД, застапеноста на HSV-2 во 2015–2016 година била 15,9 % кај жените и 8,2 % кај мажите. Сексуално преносливите инфекции често одат заедно, па дијагнозата на херпес е добар момент за проверка за ХИВ, сифилис, хламидија и гонореја.

Симптоми на херпес

Повеќето луѓе воопшто не ја забележуваат првата инфекција. Кога ќе се појават симптоми, тие обично започнуваат неколку дена до неколку недели по изложувањето; Cleveland Clinic дава распон од околу 1 до 26 дена.

Првото избивање

Првата епизода обично е најдолга и најболна. CDC опишува плускавци на или околу гениталиите, ректумот или устата, кои пукаат во болни раничиња и може да им треба една недела или повеќе да заздрават, често со симптоми слични на грип: треска, болки во телото и отечени лимфни јазли. Мокрењето може да пече кога урината ги допира раничињата, симптом што лесно се меша со други причини за печење во вагината.

Повторувања и продром

Повторните избивања обично се пократки и поблаги и со текот на времето стануваат поретки. Многу луѓе чувствуваат предупредувачка фаза наречена продром: пецкање, чешање или печење на местото каде што ќе се појават раничињата, неколку часа до еден ден претходно. Повремениот третман најдобро делува ако се започне за време на продромот.

Состојби што личат на херпес

Не е секоја пупка херпес. Враснатите влакна и воспалените фоликули на влакната често го имитираат; нашиот водич за фоликулитис или херпес објаснува како да ги разликувате. Во устата, повторувачките ранички почесто се афти, кои не се заразни.

Орален херпес наспроти генитален херпес

Оралниот херпес обично се јавува како група ситни плускавци на работ на усната, понекогаш на гингивите (непцата) или на непцето во устата. MedlinePlus наведува дека херпесот на усната обично минува сам за неколку недели. HSV може да го зарази и задниот дел од устата, како што објаснуваме во статијата за херпесот во грлото.

Гениталниот херпес ги зафаќа пенисот, вулвата, вагината, грлото на матката, задникот, анусот или внатрешната страна на бутовите. Чести поттикнувачи се болест со треска, стрес, замор, силно сонце на усните, менструацијата и триењето. Оралниот и гениталниот херпес се иста болест на различни места: херпес на усна од HSV-1 може да се пренесе на гениталиите преку орален секс.

Компликации на херпесот

Кај повеќето луѓе херпесот останува кожен проблем. Компликациите се ретки, но е важно да се препознаат:

  • Неонатален херпес: новороденче заразено при раѓањето може да развие инфекција на кожата, очите, мозокот или на целото тело (видете го делот за бременоста).
  • Херпетичен кератитис: инфекција на рожницата со HSV-1, со црвено, болно око чувствително на светлина. Офталмолошки преглед наведува дека задоцнетата дијагноза може да доведе до губење на видот. Тоа не е обичен коњунктивитис и бара офталмолог.
  • Херпетичен енцефалитис: ретка инфекција на мозокот со треска, збунетост, промена во однесувањето или грчеви. Еден преглед наведува смртност до 70 % без лекување и околу 20 % дури и со интравенски ацикловир. HSV може да предизвика и поблаг менингитис.
  • Поголем ризик од ХИВ: мета-анализа на 57 студии покажала дека HSV-2 речиси го утројува ризикот од заразување со ХИВ во општата популација (релативен ризик 2,7), со најголем ризик кратко по новата инфекција со HSV-2 (4,7).

Како се поставува дијагноза на херпес

CDC препорачува сомнежот за херпес да се потврди со лабораториски тест, бидејќи раничките можат да заведат, а типот на вирусот го менува советувањето. Во Македонија за ова обично е надлежен дерматовенеролог или гинеколог, до кои Ве упатува матичниот лекар; брисот и анализите на крв може да се направат и во приватна лабораторија.

Брис од раничка: PCR и вирусна култура

Најдобриот тест е тест за амплификација на нуклеински киселини (NAAT, обично PCR) на брис од свеж плускавец или раничка. Тоа е најчувствителниот тест и ги разликува HSV-1 и HSV-2. Вирусната култура е помалку чувствителна и пропушта повеќе случаи како што раничката заздравува, па негативна култура не го исклучува херпесот. Одете рано, идеално во првите денови од избивањето. CDC не препорачува брис кога нема раничка.

Анализи на крв: типоспецифична IgG серологија

Анализата на крв бара антитела, кои се создаваат во првите недели по инфекцијата и траат доживотно. Треба да се користат само типоспецифични тестови засновани на гликопротеинот G. Нашиот водич за серолошките анализи објаснува како функционираат панелите на антитела за сексуално преносливи инфекции, а нашата страница за анализата на IgG ја опишува оваа класа антитела. CDC нагласува три ограничувања:

  • Позитивен резултат за HSV-1 не може да покаже дали инфекцијата е орална или генитална.
  • Анализата на крв не може да покаже кога сте се заразиле ниту кој Ве заразил.
  • По неодамнешно изложување, антителата можеби сè уште ги нема: повторете ја анализата 12 недели по претпоставениот датум на заразување.

Зошто не се препорачуваат IgM тестовите

CDC не препорачува тестирање на IgM за HSV, па позитивниот резултат не треба да се чита како доказ за неодамнешна или генитална инфекција. Нашата статија за анализата на IgM објаснува зошто IgM е слаб показател за времето на инфекцијата.

Дали сите треба да се тестираат?

Не. Во 2023 година, американската Работна група за превентивни услуги (USPSTF) ја потврди препораката од степен D против рутински скрининг со анализа на крв за генитален херпес кај луѓе без симптоми, вклучително и кај бремените жени: штетите, како лажно позитивните резултати и вознемиреноста, се поголеми од користа. CDC предлага типоспецифично тестирање во одбрани случаи: повторувачки или необични генитални симптоми со негативен брис, партнер со генитален херпес, луѓе со многу партнери што се проверуваат за сексуално преносливи инфекции и луѓе со ХИВ.

Табела со резултати од анализите за херпес

Табелата резимира што обично значи секој резултат за херпес. Формулациите и граничните вредности се разликуваат меѓу лабораториите, па споредувајте со опсегот на Вашиот наод.

Анализа и резултатШто обично значиСледен чекор
PCR од раничка позитивен за HSV-1 или HSV-2Раничката е херпес, а типот е познатЛекување; советување според типот
PCR или култура од раничка негативниХерпесот е помалку веројатен, но доцнежен брис може да го пропушти (културата почесто)Брис од нова раничка рано; типоспецифична серологија ако симптомите се повторуваат
HSV-1 IgG позитивенПрележана инфекција со HSV-1, орална или генитална (тестот не може да покаже)Да се толкува со симптомите; многу чест кај возрасните
HSV-2 IgG позитивен, индекс над 3,0Инфекцијата со HSV-2 е веројатна, обично гениталнаРазговарајте со Вашиот лекар; се советува тест за ХИВ
HSV-2 IgG ниско позитивен, индекс 1,1 до 3,0Често лажно позитивен со широко користениот тест HerpeSelectПотврда со втор тест (Biokit или Western blot)
HSV IgG негативенНема инфекција, или инфекцијата е премногу нова за да се откриеПовторете 12 недели по можното изложување
HSV IgM позитивенНе е сигурен: не докажува неодамнешна или генитална инфекцијаНаместо тоа, побарајте типоспецифичен IgG или PCR од раничка

Како да ги прочитате Вашите резултати за херпес

Позитивен брис од раничка е речиси сигурен. Анализата на крв одговара на друго прашање: дали Вашиот имунолошки систем некогаш се сретнал со овој вирус?

Вредноста на индексот

Многу наоди даваат вредност на индекс наместо „да“ или „не“, со гранични вредности што зависат од тестот. За HSV-2, CDC предупредува дека широко користениот тест HerpeSelect често е лажно позитивен при ниски вредности на индексот помеѓу 1,1 и 3,0, каде што неговата специфичност е слаба (една студија што ја наведува нашла 57,4 %). Ниско позитивен резултат за HSV-2 треба да се потврди со друг тест пред некому да му се каже дека има генитален херпес.

Чувствителност, време и HSV-1

Чувствителноста на типоспецифичните тестови за HSV-2 изнесува од 80 % до 98 %, па негативниот резултат обично е сигурен, освен во првите недели по инфекцијата; повторете го 12 недели по неодамнешно изложување. Позитивен резултат за HSV-1 без историја на генитални ранички најчесто одразува орална инфекција добиена во детството, а не генитален херпес.

Лекување на херпес

Се користат три орални антивирусни лекови: ацикловир, валацикловир (пролек на ацикловир за кој се потребни помалку таблети) и фамцикловир. Според ChEMBL, ацикловирот го активира вирусен ензим, тимидин-киназата, а потоа ја блокира вирусната ДНК-полимераза. Тие не можат да го отстранат вирусот што мирува во нервните клетки, поради што херпесот се враќа. Во Македонија овие таблети се издаваат на рецепт од лекар.

Прво избивање

CDC советува да се лекува секоја прва епизода на генитален херпес, дури и ако е блага. Режимите, секој во траење од 7 до 10 дена (подолго ако заздравувањето не е целосно), се ацикловир 400 mg три пати на ден, фамцикловир 250 mg три пати на ден или валацикловир 1 g двапати на ден.

Повремено лекување на повторувањата

При повремени повторувања, чувајте рецепт дома и започнете во рок од еден ден од првата раничка или за време на продромот. Можностите според CDC вклучуваат валацикловир 500 mg двапати на ден 3 дена, валацикловир 1 g еднаш на ден 5 дена, ацикловир 800 mg двапати на ден 5 дена или фамцикловир 1 g двапати на ден 1 ден. За херпесот на усната, MedlinePlus наведува дека антивирусните лекови го забрзуваат заздравувањето и помагаат да се спречат раничките кај луѓето што често ги добиваат.

Дневна супресивна терапија

Ако избивањата се чести или сакате да го заштитите партнерот, можност е дневното лекување: валацикловир 500 mg или 1 g еднаш на ден, ацикловир 400 mg двапати на ден или фамцикловир 250 mg двапати на ден. Според CDC, тоа ги намалува повторувањата за 70 % до 80 % кај луѓето со чести избивања.

Тешка болест и отпорност

Енцефалитисот, неонаталниот херпес и раширената инфекција се лекуваат во болница со интравенски ацикловир (5 до 10 mg/kg на секои 8 часа кај возрасни, според CDC). Херпесот отпорен на ацикловир е редок и се гледа главно кај слаб имунитет; лек на избор е фоскарнет, под надзор на специјалист.

Живот со херпес и разговор со партнерот

Дијагнозата на херпес често повеќе боли емоционално отколку физички. Херпесот е исклучително чест, избивањата обично слабеат со годините, а пренесувањето може многу да се намали.

  • Кажете му на партнерот пред секс, во мирен момент, и објаснете како заедно ќе го намалите ризикот.
  • Избегнувајте секс за време на избивањата и продромот, кога вирусот е најприсутен.
  • Грижете се за поттикнувачите што можете да ги контролирате: сонот, стресот и заштитата на усните од сонце.
  • Разговарајте со Вашиот лекар или со советник ако по дијагнозата се јави вознемиреност или потиштеност.

Како да се спречи херпесот

Сè уште нема вакцина. Неколку мерки се надополнуваат:

  • Кондомите, користени секој пат, го намалуваат, но не го елиминираат пренесувањето, бидејќи вирусот може да се излачува од непокриената кожа.
  • Супресивна терапија за заразениот партнер: во студија со 1 484 парови, дневниот валацикловир 500 mg го намалил симптоматскиот генитален херпес кај незаразениот партнер за 75 % (4 од 743 наспроти 16 од 741 на плацебо), а вкупното заразување со HSV-2 за околу половина (1,9 % наспроти 3,6 %).
  • Без бакнување или орален секс кога имате херпес на усната.
  • Тестирање за други инфекции: редовно тестирање за ХИВ и, кога е потребно, RPR тест за сифилис.

Херпес во бременост, кај новороденчиња и кај луѓе со слаб имунитет

Бременост

Ако херпесот го имате од пред бременоста, тоа е смирувачко. CDC го проценува ризикот од неонатален херпес на под 1 % кај жените со повторувачки херпес, но на 30 % до 50 % кога жената ќе се зарази со генитален херпес блиску до породувањето. Во студија во државата Вашингтон на 58 362 бремени жени, кога HSV бил присутен во породилниот канал за време на породувањето, царскиот рез го намалил пренесувањето од 7,7 % на 1,2 %. Според CDC, лекарите:

  • Ја прашуваат секоја бремена жена за симптоми на генитален херпес, вклучително и продромални симптоми.
  • Нудат супресивен ацикловир 400 mg три пати на ден или валацикловир 500 mg двапати на ден од 36-тата недела кај жените со генитален херпес.
  • Препорачуваат царски рез ако при почетокот на породувањето има генитални промени или продромални симптоми.

Рутинскиот скрининг за херпес со анализа на крв не е дел од стандардните анализи на крв во бременоста, во согласност со USPSTF. Кажете му на Вашиот гинеколог ако некогаш сте имале генитални ранички.

Новороденчиња

СЗО проценува околу 10 случаи на неонатален херпес на 100 000 раѓања во светот. Бебињата можат да се заразат и по раѓањето, на пример со бакнеж од некој што има херпес на усната. Плускавци, температура, слабо хранење или необична поспаност кај мало бебе се итна состојба.

Луѓе со слаб имунитет

Луѓето со напреднат ХИВ, трансплантација или силни лекови што го потиснуваат имунитетот можат да имаат поголеми, подолги и почести избивања и се групата кај која се јавува отпорност на ацикловир.

Кога да одите на лекар

Одете на лекар (матичен лекар, дерматовенеролог или гинеколог) за нова генитална раничка, идеално во првите денови за да може да се земе брис, за чести избивања или ако сте бремени и некогаш сте имале генитални ранички. Јавете се на 112 (или на 194 за итна медицинска помош) или одете во итна служба при:

  • Треска со силна главоболка, вкочанет врат, збунетост, необично однесување или напад на грчеви.
  • Болно црвено око со заматен вид или силна чувствителност на светлина.
  • Мало бебе со плускавци, температура, слабо хранење или необична поспаност.
  • Раширени плускавци или ранички што се шират кај некој со слаб имунитет.

Најнови научни сознанија за херпесот

Вакцини: многу кандидати, ниту една одобрена

Студијата Herpevac со вакцина со гликопротеин D кај 8 323 жени дала само 20 % вкупна заштита од генитален херпес. Поновите кандидати на ClinicalTrials.gov вклучуваат терапевтска mRNA-1608 на Moderna за повторувачки генитален HSV-2 (NCT06033261, 303 учесници, завршена во 2025 година), превентивна mRNA вакцина BNT163 на BioNTech (NCT05432583, фаза 1) и имунотерапија за HSV на GSK (NCT05298254, завршена во 2025 година). Сè уште не најдовме рецензирани резултати за ефикасност. За Вас: кондомите и супресивната терапија остануваат алатките што функционираат.

Прителивир и нова класа антивирусни лекови

Прителивирот е инхибитор на хеликаза-примаза, нова класа што делува и на вирус отпорен на ацикловир. Студијата од фаза 3 PRIOH-1 (NCT03073967, 158 имунокомпромитирани пациенти) заврши во ноември 2025 година, а преглед од 2026 година наведува статус „breakthrough therapy“ и приоритетна оценка за HSV отпорен на ацикловир. Gilead започнува студија од фаза 2b со GS-1179, лек од истата класа, наспроти валацикловир кај 300 луѓе (NCT07912996). За Вас: добри вести прво за отпорниот херпес, а можеби подоцна и за подолготрајна супресија.

Уредувањето на гени цели кон излекување

Во 2024 година тим од Fred Hutchinson објави дека ензимите за уредување на гени отстраниле 90 % или повеќе од ДНК на HSV-1 што мирува кај глувци со орална инфекција и до 97 % кај моделите со генитална инфекција, и го намалиле излачувањето; високите дози предизвикале токсичност за црниот дроб. Студиите кај луѓе сè уште не започнале.

USPSTF 2023 и нови глобални проценки

Работната група ја задржа препораката од степен D против рутински скрининг, главно поради лажно позитивните резултати. Студија од 2025 година, поддржана од СЗО, процени дека 25,6 милиони луѓе на возраст од 15 до 49 години се заразиле со HSV-2 во 2020 година и дека околу 205 милиони имале генитални херпетични ранички таа година; авторите велат дека вакцините се итно потребни.

Кои анализи можат да помогнат?

  • Раничка во моментов: брис од раничката за PCR на HSV, како и тестови за сифилис ако Вашиот лекар предложи.
  • Без раничка, но со минати симптоми или партнер со херпес: типоспецифичен IgG за HSV-1 и HSV-2, со потврда на ниско позитивен HSV-2.
  • Нова дијагноза на херпес: тест за ХИВ и поширок преглед за сексуално преносливи инфекции; нашите страници за тестирањето за гонореја и за хламидијата ги објаснуваат овие тестови.
  • Бременост: кажете му на Вашиот гинеколог за секоја историја на генитални ранички.

Речник

  • HSV-1 и HSV-2: двата вируса херпес симплекс, претежно орален и претежно генитален.
  • Латенција: состојба во која вирусот мирува во нервните клетки.
  • Продром: пецкање, чешање или печење што најавува избивање.
  • Асимптоматско излачување: ослободување на вирусот на кожата без видлива раничка.
  • PCR (NAAT): тест што го открива генетскиот материјал на вирусот.
  • Типоспецифична IgG серологија: анализа на крв за трајни антитела против HSV-1 или HSV-2.
  • Супресивна терапија: дневен антивирусен лек што ги спречува избивањата и го намалува пренесувањето.

Често поставувани прашања

Дали херпесот може да се излекува?

Не. Вирусот останува во нервните клетки доживотно. Лекувањето добро го контролира: избивањата стануваат пократки и поретки, а пренесувањето се намалува.

Колкав процент од населението има херпес симплекс 1?

Според CDC, околу 47,8 % од Американците на возраст од 14 до 49 години имале HSV-1 во 2015–2016 година. Во светот, СЗО проценува 64 % од луѓето под 50 години.

Како се живее со херпес симплекс 2?

Повеќето луѓе со HSV-2 живеат нормален живот, вклучително и врски. Запознајте ги Вашите поттикнувачи, чувајте лекови за повремено лекување дома или земајте дневна супресивна терапија, кажете им на партнерите, користете кондоми и избегнувајте секс за време на избивањата.

Кои се долгорочните последици од херпесот кај жените?

Кај повеќето жени тоа се повторувачките избивања и емоционалниот товар. Херпесот е најважен во бременоста, кога нова инфекција блиску до породувањето носи најголем ризик за бебето. HSV-2 го зголемува и ризикот од заразување со ХИВ.

Колку трае избивањето на херпес?

На првото генитално избивање може да му треба една недела или повеќе да заздрави. Повторувањата се пократки и поблаги. Херпесот на усната обично заздравува сам за неколку недели.

Може ли да имате херпес, а тестот да е негативен?

Да. Доцнежен брис може да го пропушти вирусот, а на антителата може да им требаат до 12 недели за да се појават. Земете брис од новата раничка рано или повторете ја анализата на крв по 12 недели.

Извори

  • Workowski KA et al. — Sexually Transmitted Infections Treatment Guidelines, 2021: Genital Herpes — MMWR Recomm Rep, 2021 — cdc.gov
  • CDC — About Genital Herpes — CDC, 2024 — cdc.gov
  • McQuillan G et al. — Prevalence of Herpes Simplex Virus Type 1 and Type 2 in Persons Aged 14–49: United States, 2015–2016 — NCHS Data Brief, 2018 — cdc.gov
  • Светска здравствена организација — Herpes simplex virus (fact sheet) — WHO, 2025 — who.int
  • US Preventive Services Task Force — Serologic Screening for Genital Herpes Infection: Reaffirmation Recommendation Statement — JAMA, 2023 — doi.org
  • Harfouche M et al. — Estimated global and regional incidence and prevalence of herpes simplex virus infections and genital ulcer disease in 2020 — Sex Transm Infect, 2025 — doi.org
  • Tronstein E et al. — Genital shedding of herpes simplex virus among symptomatic and asymptomatic persons with HSV-2 infection — JAMA, 2011 — doi.org
  • Corey L et al. — Once-daily valacyclovir to reduce the risk of transmission of genital herpes — N Engl J Med, 2004 — doi.org
  • Looker KJ et al. — Effect of HSV-2 infection on subsequent HIV acquisition: an updated systematic review and meta-analysis — Lancet Infect Dis, 2017 — doi.org
  • Brown ZA et al. — Effect of serologic status and cesarean delivery on transmission rates of herpes simplex virus from mother to infant — JAMA, 2003 — pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  • Belshe RB et al. — Efficacy results of a trial of a herpes simplex vaccine — N Engl J Med, 2012 — doi.org
  • Aubert M et al. — Gene editing for latent herpes simplex virus infection reduces viral load and shedding in vivo — Nat Commun, 2024 — doi.org
  • Gege C, Kleymann G — Helicase-primase inhibitors as next-generation anti-HSV agents — Expert Opin Ther Pat, 2026 — doi.org
  • Gurgel Assis MS et al. — Novel Insights to Enhance Therapeutics With Acyclovir in the Management of Herpes Simplex Encephalitis — J Pharm Sci, 2021 — doi.org
  • Cabrera-Aguas M et al. — Infectious keratitis: A review — Clin Exp Ophthalmol, 2022 — doi.org
  • AiCuris — Pritelivir for acyclovir-resistant mucocutaneous HSV infections (PRIOH-1, NCT03073967) — ClinicalTrials.gov, 2025 — clinicaltrials.gov
  • ModernaTX — mRNA-1608 HSV-2 therapeutic candidate vaccine (NCT06033261) — ClinicalTrials.gov, 2025 — clinicaltrials.gov
  • BioNTech — BNT163 prophylactic HSV-2 vaccine (NCT05432583) — ClinicalTrials.gov, 2026 — clinicaltrials.gov
  • GlaxoSmithKline — HSV-targeted immunotherapy (NCT05298254) — ClinicalTrials.gov, 2025 — clinicaltrials.gov
  • Gilead Sciences — GS-1179 versus valacyclovir in recurrent genital herpes (NCT07912996) — ClinicalTrials.gov, 2026 — clinicaltrials.gov
  • EMBL-EBI — ChEMBL: acyclovir (CHEMBL184) and pritelivir (CHEMBL4069597) — ChEMBL, 2026 — ebi.ac.uk
  • Агенција за лекови и медицински средства (МАЛМЕД) — регистар на лекови во Република Северна Македонија — malmed.gov.mk
  • MedlinePlus — Genital Herpes; Cold Sores — NLM, 2024-2025 — medlineplus.gov
  • Cleveland Clinic — Herpes Simplex Virus (HSV): Types, Symptoms and Treatment — Cleveland Clinic, 2025 — my.clevelandclinic.org

Прочитајте и

Разберете ги Вашите лабораториски резултати со AI DiagMe

Резултатите за херпес можат да збунат: вредност на индекс, ниско позитивен HSV-2, IgM што малку докажува, панел за сексуално преносливи инфекции со многу редови. AI DiagMe го чита Вашиот лабораториски наод за неколку минути и ја објаснува секоја вредност со едноставни зборови: што значи за Вас и кои прашања да му ги поставите на Вашиот лекар. Прикачете ги Вашите наоди од крв на AI DiagMe за јасен, личен извештај.

Уредништво

  • AI DiagMe

    Автор

    Тимот на AI DiagMe обединува лекари, клинички специјалисти и медицински уредници. Нашите статии ги пишуваат професионалци за здравствена комуникација, а потоа ги прегледуваат и потврдуваат лекарите од нашиот научен одбор, составен од болнички лекари од специјалности како хематологија, ендокринологија и општа медицина. Julien Priour, кој ја води уредничката мисија, има MBA од HEC Paris и се обучувал за научно пишување и објавување на францускиот Национален институт за истражување за одржлив развој (IRD, FUN-MOOC, 2026). Секоја содржина се заснова на актуелните клинички упатства и на рецензирани медицински публикации.

    Е-пошта Веб-страница
  • Julien Priour

    Уредник

    Ко-основач и извршен директор на AI DiagMe · Постар медицински уредник · Дипломец на HEC Paris

    Julien Priour is a senior medical editor at AI DiagMe, where he oversees the editorial line and the fact-checking process. A graduate of HEC Paris, he has 3 years of experience in health publishing and was trained in scientific writing and publishing by the French National Research Institute for Sustainable Development (IRD, FUN-MOOC, 2026). He makes sure that every article follows current medical guidelines and is reviewed and validated by a physician from the scientific and ethics committee. He sets the sourcing standards (HAS, Ameli, INSERM…) and the review standards applied across the entire site.

    Е-пошта LinkedIn
  • д-р Claude Tchonko

    Стручна рецензија

    Dr. Claude Tchonko is a hematologist, in practice since 2013, currently working at Clinique Mas de Rochet (Castelnau-le-Lez, France). With an international background, he specializes in the management of hematologic malignancies (leukemias, lymphomas, myelomas), with particular expertise in autologous stem cell transplantation, CAR-T cell therapy and the optimization of care pathways in onco-hematology.

    Author of a reference work, “Lymphoid Hematologic Malignancies in Mali”, he combines clinical practice with active involvement in projects developing technology solutions for healthcare.

    He holds a State Doctorate in Medicine (Faculty of Medicine of Bamako, 2006) and completed his training with a Certificate of Specialized Studies in Bioclinical Hematology (Abidjan-Cocody, 2010) and several university diplomas: a DFMS in Hematology and an inter-university diploma (DIU) in Onco-Hematological Cytogenetics (Grenoble), as well as a university diploma (DU) in major sickle cell disease (UPEC).

    д-р Claude Tchonko LinkedIn

Поврзани статии

Наскоро