អត្ថប្រយោជន៍វីតាមីន C ប្រភពអាហារ និងហានិភ័យ ពន្យល់ឱ្យងាយយល់

អត្ថប្រយោជន៍វីតាមីន C ជាការអះអាងមួយដែលត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយខ្លាំងជាងគេ នៅធ្នើអាហារបំប៉ន ហើយការបែងចែកជីវសាស្ត្រពិតប្រាកដ ពីការលក់ ពិបាកជាងអ្វីដែលគួរតែជា។ សេចក្ដីសង្ខេបដោយស្មោះត្រង់គឺខ្លី៖ វីតាមីន C ពិតជាចាំបាច់ មនុស្សជាច្រើនដែលញ៉ាំផ្លែឈើ និងបន្លែទៀងទាត់ ទទួលបានវាគ្រប់គ្រាន់រួចហើយពីអាហារធម្មតា ហើយការលេបលើសពីតម្រូវការ កម្របន្ថែមអ្វីណាស់។ អត្ថបទនេះនិយាយអំពីអាហារូបត្ថម្ភ មិនមែនអំពីការធ្វើតេស្តទេ។ បើអ្នកកំពុងព្យាយាមយល់ពីការវាស់ក្នុងប្លាស្មាលើរបាយការណ៍មន្ទីរពិសោធន៍ សូមអាន មគ្គុទ្ទេសក៍របស់យើងអំពីតេស្តវីតាមីន C ក្នុងឈាម។

ក្នុងអត្ថបទនេះ អ្នកនឹងដឹងថាវីតាមីន C ធ្វើអ្វីខ្លះក្នុងរាងកាយ អាហារណាខ្លះផ្ដល់វា និងថាតើរបបអាហារតែឯងគ្រប់គ្រាន់ឬទេ អ្នកត្រូវការប៉ុន្មាន យោងតាមការិយាល័យអាហារបំប៉ននៃវិទ្យាស្ថានសុខភាពជាតិអាមេរិក (NIH Office of Dietary Supplements) អ្វីដែលការសាកល្បងពិតជាបង្ហាញ សម្រាប់ផ្ដាសាយ មហារីក និងជំងឺបេះដូង ហេតុអ្វីវីតាមីន C តាមមាត់ និងតាមសរសៃឈាម មិនដូចគ្នា និងពេលណាការលេបច្រើនពេកបង្កគ្រោះថ្នាក់។

អ្វីដែលវីតាមីន C ពិតជាធ្វើក្នុងរាងកាយ

វីតាមីន C ហៅម្យ៉ាងទៀតថា អាស៊ីតអាស្កូប៊ិក (ascorbic acid) ជាវីតាមីនរលាយក្នុងទឹក។ ខុសពីថនិកសត្វភាគច្រើន មនុស្សមិនអាចផលិតវាបានទេ ហើយរាងកាយរក្សាទុកតែបរិមាណបម្រុងតិចតួច ដូច្នេះការទទួលទានត្រូវតែទៀងទាត់។ តួនាទីបួនពន្យល់ពីអ្វីដែលវាធ្វើភាគច្រើន។

វាធ្វើឱ្យការផលិតកូឡាហ្សែនអាចកើតមាន

កូឡាហ្សែន (collagen) ជាប្រូតេអ៊ីនរចនាសម្ព័ន្ធ ដែលភ្ជាប់ស្បែក អញ្ចាញធ្មេញ សរសៃឈាម សរសៃពួរ និងឆ្អឹងជាមួយគ្នា។ វីតាមីន C ដើរតួជាកត្តាជំនួយ (cofactor) ដល់អង់ស៊ីមដែលធ្វើឱ្យសរសៃកូឡាហ្សែនរឹងមាំ ហេតុនេះហើយកង្វះធ្ងន់ធ្ងរ លេចឡើងជាអញ្ចាញធ្មេញហូរឈាម ស្បែកផុយ និងរបួសដែលមិនជា។ នោះជាជីវគីមីវិទ្យាដែលបានបញ្ជាក់ច្បាស់។ វាមិនមានន័យថា វីតាមីន C បន្ថែម បង្កើតកូឡាហ្សែនបន្ថែម ពេលអ្នកមានវាគ្រប់គ្រាន់រួចហើយនោះទេ។

វាធ្វើការជាសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម

វីតាមីន C បន្សាប free radicals ដែលជាម៉ូលេគុលមិនស្ថិតស្ថេរ ផលិតឡើងពេលមេតាបូលីសធម្មតា និងដោយផ្សែងបារី ឬការបំពុល។ វាក៏ធ្វើឱ្យសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មផ្សេងទៀតសកម្មឡើងវិញ ហេតុនេះហើយគេច្រើននិយាយពីវារួមគ្នា។ សម្រាប់វីតាមីនរលាយក្នុងខ្លាញ់ដែលជាគូរបស់វា សូមមើល មគ្គុទ្ទេសក៍របស់យើងអំពីតេស្តវីតាមីន E ក្នុងឈាម និង មគ្គុទ្ទេសក៍របស់យើងអំពីតេស្តវីតាមីន A ក្នុងឈាម។

វាជួយអ្នកស្រូបយកជាតិដែកពីរុក្ខជាតិ

នេះជាអត្ថប្រយោជន៍វីតាមីន C ដែលមានប្រយោជន៍បំផុត ហើយត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយតិចបំផុត។ វាបំប្លែងជាតិដែកមិនមែន heme ដែលជាទម្រង់មាននៅក្នុងសណ្ដែក គ្រាប់ធញ្ញជាតិ និងបន្លែស្លឹកបៃតង ទៅជាទម្រង់ដែលពោះវៀនស្រូបយកបានងាយជាងច្រើន។ ការច្របាច់ក្រូចឆ្មាលើបន្លែស្ពៃខៀវ ឬផឹកទឹកក្រូចជាមួយធញ្ញជាតិបន្ថែមជាតិដែក ពិតជាផ្លាស់ប្ដូរបរិមាណជាតិដែកដែលអ្នកស្រូបយក។ ទោះជាយ៉ាងណា នៅកម្ពុជា ភាពស្លេកស្លាំងមិនតែងតែមកពីកង្វះជាតិដែកទេ៖ ការសិក្សានៅខេត្តព្រៃវែង បានរកឃើញថា 54% នៃស្ត្រីអាយុ 18 ដល់ 45 ឆ្នាំ មានភាពមិនប្រក្រតីនៃអេម៉ូក្លូប៊ីន (ភាគច្រើនអេម៉ូក្លូប៊ីន E និង α-thalassemia) ខណៈភាពស្លេកស្លាំងដោយកង្វះជាតិដែកមិនសូវកើតមាន (Karakochuk et al., J Nutr 2015)។ ដូច្នេះ មុននឹងព្យាយាមបង្កើនជាតិដែក សូមឱ្យគ្រូពេទ្យពិនិត្យមូលហេតុពិតប្រាកដ។ បើជាតិដែកស្ថិតក្នុងគំនិតរបស់អ្នក សូមមើល មគ្គុទ្ទេសក៍របស់យើងអំពីតេស្តជាតិដែកក្នុងសេរ៉ូម និង មគ្គុទ្ទេសក៍របស់យើងអំពីសូចនាករឈាមហ្វេរីទីន។

វាគាំទ្រមុខងារធម្មតារបស់កោសិកាភាពស៊ាំ

គ្រាប់ឈាមសប្រមូលផ្ដុំវីតាមីន C ហើយវារួមចំណែកដល់មុខងាររបាំងការពាររបស់ស្បែក និងភ្នាសស្លេស្ម។ ទោះជាយ៉ាងណា ការគាំទ្រមុខងារធម្មតា មិនដូចការជំរុញភាពស៊ាំទេ។ ស័ង្កសីដើរតួស្រដៀងគ្នា ហើយអ្នកអាចអាន មគ្គុទ្ទេសក៍របស់យើងអំពីតេស្តស័ង្កសីក្នុងឈាម។

អ្នកត្រូវការវីតាមីន C ប៉ុន្មាន ហើយអ្នកណាត្រូវការច្រើនជាង

តួលេខខាងក្រោមមកពីការិយាល័យអាហារបំប៉ននៃ NIH ដែលបោះពុម្ពតម្លៃដែលកំណត់ដោយ Food and Nutrition Board។ វាជាចំណុចយោងសម្រាប់ប្រជាជនទូទៅ មិនមែនជាវេជ្ជបញ្ជាផ្ទាល់ខ្លួនទេ។

ការិយាល័យអាហារបំប៉ន ផ្ដល់បរិមាណណែនាំប្រចាំថ្ងៃ (RDA) 90 mg ក្នុងមួយថ្ងៃ សម្រាប់បុរសពេញវ័យ និង 75 mg ក្នុងមួយថ្ងៃ សម្រាប់ស្ត្រីពេញវ័យអាយុចាប់ពី 19 ឆ្នាំឡើងទៅ កើនដល់ 85 mg ក្នុងមួយថ្ងៃពេលមានផ្ទៃពោះ និង 120 mg ក្នុងមួយថ្ងៃពេលបំបៅដោះកូន។ ក្មេងជំទង់ត្រូវបានកំណត់ 75 mg សម្រាប់ប្រុស និង 65 mg សម្រាប់ស្រី ហើយកុមារត្រូវការតិចជាងនេះទៀត។

អ្នកជក់បារី គឺជាករណីលើកលែងគួរកត់សម្គាល់។ ប្រភពដដែលបញ្ជាក់ថា អ្នកជក់បារីត្រូវការបន្ថែម 35 mg ក្នុងមួយថ្ងៃ ព្រោះផ្សែងបារីបង្កើនស្ត្រេសអុកស៊ីតកម្ម និងបំផ្លាញវីតាមីននេះលឿនជាង។ វាផ្ដល់ដំបូន្មានដូចគ្នាដល់អ្នកដែលស្រូបផ្សែងបារីពីអ្នកដទៃជាប្រចាំ។

នៅចុងម្ខាងទៀត ការិយាល័យអាហារបំប៉នកំណត់កម្រិតខ្ពស់បំផុតដែលអាចទទួលយកបាន (tolerable upper intake level) 2,000 mg ក្នុងមួយថ្ងៃ សម្រាប់មនុស្សពេញវ័យ។ នោះជាពិដានដែលលើសពីនេះ ផលរំខានកាន់តែទំនងកើតមាន មិនមែនជាគោលដៅទេ។ បើអ្នកកំពុងពិចារណាលេបអាហារបំប៉នក្នុងកម្រិតណាមួយ ការសម្រេចចិត្តនោះគួរធ្វើជាមួយគ្រូពេទ្យ ឬឱសថការីរបស់អ្នក ជាជាងផ្អែកលើស្លាក។

ប្រភពអាហារនៃវីតាមីន C និងថាតើរបបអាហារគ្រប់គ្រាន់ឬទេ

ផ្លែឈើ និងបន្លែ ផ្ដល់វីតាមីន C ស្ទើរតែទាំងអស់។ យោងតាមការិយាល័យអាហារបំប៉ន ម្ទេសប្លោកក្រហមឆៅកន្លះពែង មានប្រហែល 95 mg ទឹកក្រូចបីភាគបួនពែង ប្រហែល 93 mg ក្រូចពោធិ៍សាត់ទំហំមធ្យមមួយផ្លែ ប្រហែល 70 mg និងផ្លែគីវីទំហំមធ្យមមួយផ្លែ ប្រហែល 64 mg។ ផ្កាខាត់ណាខៀវ (broccoli) ចម្អិនកន្លះពែង ផ្ដល់ប្រហែល 51 mg ហើយស្ត្របឺរីកាត់ជាចំណិត ប្រហែល 49 mg។ ស្ពៃក្ដោបតូច (Brussels sprouts) ប៉េងប៉ោះ ដំឡូងបារាំង និងឪឡឹកស្រូវ សុទ្ធតែរួមចំណែក។ នៅកម្ពុជា ផ្លែឈើត្រូពិចប្រចាំថ្ងៃ ដូចជាត្របែក ល្ហុងទុំ ស្វាយ និងក្រូចគ្រប់ប្រភេទ ក៏ជាប្រភពវីតាមីន C ល្អផងដែរ។

ការគណនាមិនអនុគ្រោះដល់ការផ្សព្វផ្សាយអាហារបំប៉នទេ។ ក្រូចមួយផ្លែ និងម្ទេសប្លោកក្រហមកន្លះផ្លែ លើសពីបរិមាណណែនាំប្រចាំថ្ងៃសម្រាប់មនុស្សពេញវ័យរួចទៅហើយ។ ប្រភពដដែលកត់សម្គាល់ថា ផ្លែឈើ និងបន្លែចម្រុះប្រាំចំណែក អាចផ្ដល់លើសពី 200 mg។ អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) ក៏ណែនាំឱ្យញ៉ាំផ្លែឈើ និងបន្លែយ៉ាងហោចណាស់ 400 ក្រាមក្នុងមួយថ្ងៃ សម្រាប់អ្នកអាយុលើស 10 ឆ្នាំ (WHO៖ Healthy diet)។

ចំណុចជាក់ស្ដែងពីរ សំខាន់ជាងការជ្រើសរើសម៉ាក។ វីតាមីន C ត្រូវបានបំផ្លាញដោយកម្ដៅ ហើយរលាយចូលទឹកស្ងោរ ដូច្នេះបន្លែឆៅ ឬចំហុយបន្តិច រក្សាវាបានច្រើនជាងបន្លែស្ងោរ។ ហើយការទុកយូរកាត់បន្ថយបរិមាណរបស់វា ហេតុនេះហើយភាពស្រស់សំខាន់។ សម្រាប់ឧទាហរណ៍ប្រចាំថ្ងៃនៃការផ្សំវីតាមីន C ជាមួយជាតិដែកពេលអាហារពេលព្រឹក សូមមើល មគ្គុទ្ទេសក៍របស់យើងអំពីអាហារពេលព្រឹកសម្បូរជាតិដែក។

ភេសជ្ជៈបន្ថែមវីតាមីនសន្យាផ្លូវកាត់មួយ៖ សូមមើល អ្វីដែល vitamin water ពិតជាផ្ដល់ឱ្យ។

អ្វីដែលភស្តុតាងពិតជានិយាយ អំពីការអះអាងដែលពេញនិយម

វីតាមីន C ជាអាហារបំប៉នមួយដែលត្រូវបានសិក្សាច្រើនបំផុត ហើយលទ្ធផលមិនសូវគួរឱ្យរំភើបដូចការផ្សព្វផ្សាយទេ។ តារាងខាងក្រោមសង្ខេបពីស្ថានភាពនៃភស្តុតាង។

ទាំងនេះមិនមានន័យថាវីតាមីន C មិនសំខាន់ទេ។ អត្ថប្រយោជន៍ស្ថិតនៅចំណុចដែលអ្នកផ្លាស់ពីការខ្វះ ទៅការមានគ្រប់គ្រាន់ បន្ទាប់មកវាស្ថិតស្ថេរ។ នោះពិតសម្រាប់សារធាតុចិញ្ចឹមភាគច្រើន ហើយវាជាហេតុផលដែលការកែតម្រូវកង្វះពិតប្រាកដសំខាន់ ខណៈការបន្ថែមលើបរិមាណគ្រប់គ្រាន់មិនសំខាន់។

អាហារបំប៉នតាមមាត់ ធៀបនឹងវីតាមីន C កម្រិតខ្ពស់តាមសរសៃឈាម

ទាំងពីរនេះត្រូវបានបង្ហាញជាប្រចាំ ដូចជាការព្យាបាលតែមួយ។ តាមពិតវាមិនដូចគ្នាទេ ហើយការច្រឡំនេះត្រូវបានប្រើដើម្បីលក់ផលិតផល។

ពេលអ្នកលេបវីតាមីន C ពោះវៀនកំណត់បរិមាណដែលវាស្រូបយក។ ប្រសិទ្ធភាពនៃការស្រូបយកធ្លាក់ចុះ ពេលកម្រិតថ្នាំកើនឡើង តម្រងនោមបញ្ចេញបរិមាណលើសតាមទឹកនោម ហើយកម្រិតក្នុងឈាមស្ថិតស្ថេរ។ មានពិដានមួយដែលអ្នកមិនអាចរុញហួសបានដោយគ្រាប់ថ្នាំ ទោះលេបប៉ុន្មានគ្រាប់ក៏ដោយ។

ការចាក់បញ្ចូលតាមសរសៃឈាម ឆ្លងកាត់ពោះវៀនទាំងស្រុង ហើយឈានដល់កំហាប់ក្នុងឈាមខ្ពស់ជាងកម្រិតតាមមាត់ណាមួយ រាប់សិបរាប់រយដង។ នៅកម្រិតនោះ វីតាមីន C ឈប់មានលក្ខណៈដូចវីតាមីន ហើយមានលក្ខណៈដូចថ្នាំ ដោយបង្កើតអ៊ីដ្រូសែនពែរ៉ុកស៊ីតក្នុងជាលិកា។ នោះជាឱសថសាស្ត្រខុសគ្នាពិតប្រាកដ ហើយវាជាហេតុផលដែលការរកឃើញក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ ថាកំហាប់ខ្ពស់សម្លាប់កោសិកាដុំសាច់ មិននិយាយអ្វីអំពីអាហារបំប៉នដែលទិញតាមអនឡាញទេ។

វិទ្យាស្ថានមហារីកជាតិអាមេរិក (National Cancer Institute) និយាយច្បាស់អំពីស្ថានភាពនៃការចាក់តាមសរសៃឈាម៖ ការសិក្សាខ្លះបានរាយការណ៍ពីគុណភាពជីវិតប្រសើរជាង និងផលរំខាននៃការព្យាបាលតិចជាង លទ្ធផលរវាងការសាកល្បងមានភាពចម្រុះ ហើយរដ្ឋបាលចំណីអាហារ និងឱសថ (FDA) មិនទាន់អនុម័តវីតាមីន C តាមសរសៃឈាម ជាការព្យាបាលមហារីកទេ។ ប្រភពដដែលកត់សម្គាល់ថា វាអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ចំពោះអ្នកដែលមានជំងឺតម្រងនោម ទំនោរកើតថ្មក្នុងតម្រងនោម កង្វះ G6PD ឬ hemochromatosis។ វាត្រូវបានផ្ដល់ក្រោមការត្រួតពិនិត្យវេជ្ជសាស្ត្រ ជាធម្មតាក្នុងការសាកល្បងគ្លីនិក ហើយមិនមែនជាអ្វីដែលត្រូវស្វែងរកដោយឯកជន ដោយផ្អែកលើការអះអាងពាណិជ្ជកម្មទេ។ កង្វះ G6PD មិនមែនកម្រនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ទេ ហើយវិទ្យាស្ថានប៉ាស្ទ័រកម្ពុជា ធ្វើតេស្ត G6PD (កាតាឡុកតេស្តរបស់វិទ្យាស្ថានប៉ាស្ទ័រកម្ពុជា)។

ហានិភ័យនៃការលេបវីតាមីន C ច្រើនពេក

វីតាមីន C មានការពុលទាប ហេតុនេះហើយគេច្រើនហៅវាថាគ្មានគ្រោះថ្នាក់។ សម្រាប់មនុស្សមានសុខភាពល្អ ដែលទទួលទានកម្រិតធម្មតា នោះត្រឹមត្រូវ។ បញ្ហាជាក់លាក់មួយចំនួនគួរលើកឡើង។

បញ្ហារំលាយអាហារ

នេះជាបញ្ហាទូទៅបំផុតឆ្ងាយណាស់។ កម្រិតខ្ពស់ទាញទឹកចូលពោះវៀន បង្ករាគ ចង់ក្អួត និងរមួលពោះ។ វាស្ងប់វិញ ពេលកម្រិតថ្នាំត្រូវបានបន្ថយ។

អុកសាឡាត និងថ្មក្នុងតម្រងនោម

រាងកាយបំប្លែងវីតាមីន C លើស ទៅជាអុកសាឡាត (oxalate) ដែលតម្រងនោមបញ្ចេញ។ ចំពោះអ្នកដែលធ្លាប់កើតថ្មកាល់ស្យូមអុកសាឡាតរួចហើយ ឬអ្នកដែលមុខងារតម្រងនោមថយចុះ ការលេបអាហារបំប៉នកម្រិតខ្ពស់ ត្រូវបានភ្ជាប់ជាមួយថ្មច្រើនជាង។ នេះជាហានិភ័យដែលគួរយកចិត្តទុកដាក់បំផុត ហើយវាជាហានិភ័យដែលការផ្សព្វផ្សាយអាហារបំប៉នមិនដែលនិយាយ។ បើថ្មជាផ្នែកនៃប្រវត្តិរបស់អ្នក សូមអាន មគ្គុទ្ទេសក៍របស់យើងអំពីថ្មក្នុងតម្រងនោម ហើយពិភាក្សាអំពីអាហារបំប៉នណាមួយជាមួយគ្រូពេទ្យជាមុនសិន។

ការស្រូបយកជាតិដែក និងជាតិដែកលើស

លក្ខណៈដដែលដែលធ្វើឱ្យវីតាមីន C មានប្រយោជន៍ជាមួយជាតិដែកពីរុក្ខជាតិ ក្លាយជាបញ្ហាចំពោះអ្នកដែលស្តុកជាតិដែកច្រើនពេករួចហើយ។ ក្នុងជំងឺ hemochromatosis តំណពូជ និងស្ថានភាពផ្ទុកជាតិដែកលើសផ្សេងទៀត វីតាមីន C កម្រិតខ្ពស់ជាប់ៗ អាចធ្វើឱ្យការកកកុញជាតិដែក និងការខូចជាលិកាកាន់តែអាក្រក់។ អ្នកជំងឺតាលាសឺមៀខ្លះ ដែលទទួលការបញ្ចូលឈាមញឹកញាប់ ក៏អាចមានជាតិដែកលើសដែរ ដូច្នេះត្រូវសួរគ្រូពេទ្យមុនលេបវីតាមីន C កម្រិតខ្ពស់។ សម្រាប់បរិបទនោះ សូមមើល មគ្គុទ្ទេសក៍របស់យើងអំពីការបន្ថយកម្រិតជាតិដែកខ្ពស់ដោយសុវត្ថិភាព។

ការរំខានដល់តេស្តមន្ទីរពិសោធន៍

ការទទួលវីតាមីន C ខ្ពស់ អាចបង្ខូចតេស្តប្រចាំថ្ងៃ។ វាធ្វើឱ្យលទ្ធផលលើម៉ាស៊ីនវាស់ជាតិស្ករក្នុងឈាមខ្លះខុស ហើយអាចបង្កលទ្ធផលខុស លើតេស្តរកឈាមលាក់ក្នុងលាមក ដែលប្រើក្នុងការពិនិត្យពោះវៀន។ សូមប្រាប់អ្នកដែលធ្វើតេស្តថា អ្នកលេបអ្វី និងពេលណា ជាជាងឈប់អ្វីមួយដោយខ្លួនឯង។

ថ្នាំដែលគួរប្រាប់ឱសថការីរបស់អ្នក

ការិយាល័យអាហារបំប៉នកត់សម្គាល់ថា អាហារបំប៉នវីតាមីន C អាចមានអន្តរកម្មជាមួយការព្យាបាលដោយកាំរស្មី និងថ្នាំគីមីព្យាបាល ហើយណែនាំឱ្យអ្នកដែលកំពុងទទួលការព្យាបាលទាំងនោះ និយាយជាមួយគ្រូពេទ្យមហារីករបស់ខ្លួន មុនលេបវីតាមីន C ឬសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មផ្សេងទៀត ជាពិសេសកម្រិតខ្ពស់។ វាក៏បញ្ជាក់ថា វីតាមីន C ជាមួយសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មផ្សេងទៀត អាចបន្ថយការកើនឡើងនៃកូឡេស្តេរ៉ុល HDL ដែលបង្កដោយ niacin និង simvastatin ហើយកម្រិតខ្លាញ់ក្នុងឈាម គួរត្រូវតាមដានចំពោះអ្នកដែលលេបទាំងពីរ។

ពេលណាត្រូវជួបគ្រូពេទ្យ

វឌ្ឍនភាពវិទ្យាសាស្ត្រថ្មីៗក្នុងការស្រាវជ្រាវវីតាមីន C

ការស្រាវជ្រាវដែលបានបោះពុម្ពតាំងពីឆ្នាំ 2023 បានធ្វើឱ្យរូបភាពកាន់តែច្បាស់ ជាជាងផ្លាស់ប្ដូរវាទាំងស្រុង។ នេះជាអ្វីដែលការងារថ្មីៗបានរកឃើញ និងអត្ថន័យរបស់វា។

ផ្ដាសាយស្រាលជាងមុន មិនមែនកម្រកើតជាងមុនទេ

Hemilä និង Chalker បានបោះពុម្ព meta-analysis ឆ្នាំ 2023 ក្នុង BMC Public Health ដោយប្រមូលការប្រៀបធៀបដប់ប្រាំ ពីការសាកល្បងចៃដន្យ double-blind ចំនួនដប់។ Meta-analysis បញ្ចូលលទ្ធផលនៃការសិក្សាដាច់ដោយឡែកគ្នា ដើម្បីបង្កើតការប៉ាន់ស្មានតែមួយ double-blind មានន័យថា ទាំងអ្នកចូលរួម និងអ្នកស្រាវជ្រាវ មិនដឹងថាអ្នកណាទទួលវីតាមីន C និងអ្នកណាទទួលគ្រាប់ថ្នាំក្លែងក្លាយ។ ពេលលេបទៀងទាត់ មួយក្រាមក្នុងមួយថ្ងៃ ឬច្រើនជាងនេះ វីតាមីន C បានបន្ថយកម្រិតធ្ងន់នៃផ្ដាសាយ ប្រហែល 15% ហើយឥទ្ធិពលនេះផ្ដោតលើថ្ងៃដែលធ្ងន់ជាង ជាជាងថ្ងៃស្រាល។

អត្ថន័យសម្រាប់អ្នក៖ វីតាមីន C ប្រចាំថ្ងៃ អាចបន្ថយភាពធ្ងន់នៃផ្ដាសាយបន្តិច ប៉ុន្តែវាមិនការពារអ្នកពីការឆ្លងទេ ហើយសញ្ញានេះមកពីការលេបជាប់ៗ ជាជាងការចាប់ផ្ដើមលេបពេលរោគសញ្ញាលេចឡើង។ ការសាកល្បងភាគច្រើននៅពីក្រោយ មានអាយុរាប់សិបឆ្នាំ ហើយអ្នកនិពន្ធអំពាវនាវឱ្យមានការសិក្សាថ្មី ដែលរចនាឡើងដើម្បីវាស់កម្រិតធ្ងន់ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។

រឿងរ៉ាវ sepsis ជាការព្រមានមួយ

Liang និងសហការីបានបោះពុម្ព meta-analysis ឆ្នាំ 2023 ក្នុង Critical Care ដែលគ្របដណ្ដប់ការសាកល្បងចៃដន្យដែលមានក្រុមប្រៀបធៀបដប់ប្រាំបី និងមនុស្សពេញវ័យ 3,364 នាក់ ដែលមាន sepsis ឬ septic shock (ការឆ្លងមេរោគក្នុងឈាមធ្ងន់ធ្ងរ)។ ពិន្ទុការខ្សោយសរីរាង្គប្រសើរឡើងបន្តិច ហើយអ្នកជំងឺចំណាយពេលតិចជាងលើថ្នាំគាំទ្រសម្ពាធឈាម ប៉ុន្តែវីតាមីន C តាមសរសៃឈាម មិនបានកាត់បន្ថយការស្លាប់រយៈពេលខ្លីទេ ហើយផលរំខានកើតមានញឹកញាប់ជាងក្នុងក្រុមវីតាមីន C។

អត្ថន័យសម្រាប់អ្នក៖ នេះជាឧទាហរណ៍ថ្មីៗច្បាស់បំផុត នៃសញ្ញាដំបូងគួរឱ្យសង្ឃឹម ដែលការសាកល្បងធំជាងនេះមិនបានបញ្ជាក់។ វាក៏ទាក់ទងនឹងអ្នកជំងឺធ្ងន់ធ្ងរ ដែលទទួលការចាក់បញ្ចូលនៅផ្នែកសង្គ្រោះបន្ទាន់ ដូច្នេះគ្មានអ្វីនៅទីនេះ អនុវត្តចំពោះអាហារបំប៉នដែលលេបនៅផ្ទះទេ។

វីតាមីន C តាមសរសៃឈាមក្នុងមហារីក នៅតែមិនទាន់ច្បាស់ពិតប្រាកដ

Paller និងសហការីបានរាយការណ៍ពីការសាកល្បងចៃដន្យដែលមានថ្នាំក្លែងក្លាយឆ្នាំ 2024 ក្នុង Cancer Research Communications ដែលជាការសាកល្បងប្រភេទនេះលើកដំបូង ដោយបន្ថែមវីតាមីន C កម្រិតខ្ពស់តាមសរសៃឈាម ទៅលើការព្យាបាលដោយគីមី docetaxel ចំពោះបុរស 47 នាក់ ដែលមានមហារីកក្រពេញប្រូស្តាតដំណាក់កាលរីករាលដាល។ វាមិនបានបង្ហាញភាពប្រសើរឡើងនៃសូចនាករដុំសាច់ ការរីកចម្រើនលើការថតរូប ឬការរស់រានមានជីវិតទេ ហើយត្រូវបានបញ្ឈប់មុនកំណត់ ដោយសារគ្មានប្រយោជន៍។ អ្នកនិពន្ធសន្និដ្ឋានថា ការប្រើជាប្រចាំមិនត្រូវបានគាំទ្រ នៅក្រៅការសាកល្បងគ្លីនិកទេ។

ផ្ទុយទៅវិញ Bodeker និងសហការីបានបោះពុម្ពការសាកល្បងចៃដន្យឆ្នាំ 2024 ក្នុង Redox Biology ដែលមនុស្ស 36 នាក់ មានមហារីកលំពែងរីករាលដាល ទទួលការព្យាបាលដោយគីមី ជាមួយ ឬគ្មាន ascorbate តាមសរសៃឈាម។ អ្នកដែលទទួលវា រស់បានយូរជាងជាមធ្យម ដោយគ្មានការពុលបន្ថែម ឬគុណភាពជីវិតអាក្រក់ជាង។ ការសាកល្បងនេះតូច ហើយធ្វើនៅមណ្ឌលចំនួនកំណត់ ដូច្នេះលទ្ធផលត្រូវការការបញ្ជាក់។

អត្ថន័យសម្រាប់អ្នក៖ វីតាមីន C តាមសរសៃឈាម ជាសំណួរស្រាវជ្រាវសកម្ម ដែលមានចម្លើយផ្ទុយគ្នាអាស្រ័យលើប្រភេទមហារីក មិនមែនជាការព្យាបាលដែលបានបញ្ជាក់ទេ។ អ្នកណាដែលផ្ដល់វាជាការព្យាបាល នៅក្រៅការសាកល្បង កំពុងធ្វើលើសពីភស្តុតាង ហើយវាមិនត្រូវច្រឡំជាមួយអាហារបំប៉នឡើយ។

ហានិភ័យថ្មគឺពិត ហើយកម្រត្រូវបានលើកឡើង

Kemble និងសហការីបានបោះពុម្ពការវិភាគឆ្នាំ 2025 ក្នុង Cureus អំពីឥរិយាបថស្វែងរកតាមអនឡាញ ក្នុងអំឡុងជំងឺរាតត្បាត COVID-19។ ចំណាប់អារម្មណ៍លើវីតាមីន C បានកើនឡើងបួនដង ហើយនៅតែខ្ពស់ ក្នុងចំណោមលទ្ធផលស្វែងរកពេញនិយមបំផុត សម្រាប់វីតាមីន C ជាការព្យាបាល COVID-19 មាន 30% ដែលបង្ហាញខុសថាមានអត្ថប្រយោជន៍ ហើយគ្មានមួយណានិយាយពីហានិភ័យកើនឡើងនៃថ្មក្នុងតម្រងនោម ពីការលេបអាហារបំប៉នកម្រិតខ្ពស់ទេ។

អត្ថន័យសម្រាប់អ្នក៖ ការសិក្សានេះបានសិក្សាអ្វីដែលមនុស្សអាន ជាជាងអ្វីដែលកើតឡើងចំពោះតម្រងនោមរបស់ពួកគេ ដូច្នេះវាមិនអាចវាស់ហានិភ័យបានទេ។ តម្លៃរបស់វាគឺជាការព្រមានអំពីបរិយាកាសព័ត៌មាន។ បើអ្នកកើតថ្ម ការប្រឹក្សាដែលអ្នកត្រូវការ គឺផ្នែកដែលប្រភពភាគច្រើនមិននិយាយ។

សទ្ទានុក្រម

សំណួរដែលសួរញឹកញាប់

តើវីតាមីន C ការពារផ្ដាសាយឬទេ?

មិនការពារទេ ចំពោះប្រជាជនទូទៅ។ ការសាកល្បងនៃការលេបជាប្រចាំ តែងតែមិនបានបង្ហាញការកាត់បន្ថយភាពញឹកញាប់ ដែលមនុស្សពេញវ័យ និងកុមារធម្មតាកើតផ្ដាសាយទេ។ ពេលលេបរៀងរាល់ថ្ងៃជាមុន វីតាមីន C បន្ថយរយៈពេលផ្ដាសាយបន្តិចបន្តួច ប្រហែល 8% ចំពោះមនុស្សពេញវ័យ និង 14% ចំពោះកុមារ យោងតាមការិយាល័យអាហារបំប៉ន ហើយអាចធ្វើឱ្យរោគសញ្ញាស្រាលជាងមុនបន្តិច។ ការចាប់ផ្ដើមលេបវា ពេលអ្នកមិនស្រួលខ្លួនរួចហើយ មិនត្រូវបានបង្ហាញថាជួយទេ។ ក្រុមតែមួយដែលការបង្ការអាចអនុវត្តបាន គឺអ្នកដែលស្ថិតក្រោមស្ត្រេសខាងរាងកាយ ឬត្រជាក់ខ្លាំង ដូចជាអ្នករត់ម៉ារ៉ាតុង អ្នកជិះស្គី និងទាហាន។

តើអាចលេបវីតាមីន C ច្រើនពេកបានទេ?

បាន ទោះគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរមិនសូវកើតមានក៏ដោយ។ ការិយាល័យអាហារបំប៉នកំណត់កម្រិតខ្ពស់បំផុតដែលអាចទទួលយកបាន 2,000 mg ក្នុងមួយថ្ងៃ សម្រាប់មនុស្សពេញវ័យ។ លើសពីនោះ បញ្ហារំលាយអាហារទំនងកើតមាន៖ រាគ ចង់ក្អួត និងរមួលពោះ ដែលបាត់វិញពេលកម្រិតថ្នាំថយចុះ។ ហានិភ័យដែលមានផលវិបាកច្រើនជាង គឺថ្មអុកសាឡាតក្នុងតម្រងនោម ចំពោះអ្នកដែលធ្លាប់កើតថ្មរួចហើយ ឬមានជំងឺតម្រងនោម។ ការទទួលកម្រិតខ្ពស់ ក៏អាចធ្វើឱ្យជាតិដែកលើសកាន់តែអាក្រក់ក្នុងជំងឺ hemochromatosis និងរំខានដល់តេស្តមន្ទីរពិសោធន៍ខ្លះ។ អ្នកណាដែលស្ថិតក្នុងក្រុមទាំងនោះ គួរនិយាយជាមួយគ្រូពេទ្យ មុននឹងលេបអាហារបំប៉នណាមួយ។

តើវីតាមីន C តាមសរសៃឈាម ល្អជាងគ្រាប់ថ្នាំឬទេ?

វាមិនមែនជាកំណែខ្លាំងជាងនៃរបស់ដដែលទេ វាជាអន្តរាគមន៍ខុសគ្នា។ ការចាក់បញ្ចូលឆ្លងកាត់ពោះវៀន ហើយឈានដល់កំហាប់ក្នុងឈាម ដែលកម្រិតតាមមាត់ណាមួយមិនអាចសម្រេចបាន ដែលនៅកម្រិតនោះ វីតាមីន C មានលក្ខណៈដូចថ្នាំ ជាជាងសារធាតុចិញ្ចឹម។ National Cancer Institute បញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា FDA មិនទាន់អនុម័តវីតាមីន C តាមសរសៃឈាម ជាការព្យាបាលមហារីកទេ លទ្ធផលនៃការសាកល្បងមានភាពចម្រុះ ហើយវាអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ចំពោះអ្នកដែលមានជំងឺតម្រងនោម ថ្មក្នុងតម្រងនោម កង្វះ G6PD ឬ hemochromatosis។ វាគួរនៅក្នុងបរិបទវេជ្ជសាស្ត្រដែលមានការត្រួតពិនិត្យ ជាទូទៅក្នុងការស្រាវជ្រាវ។

តើខ្ញុំអាចទទួលបានវីតាមីន C គ្រប់គ្រាន់ពីអាហារតែឯងបានទេ?

សម្រាប់មនុស្សភាគច្រើន បាន ហើយបានយ៉ាងងាយ។ ក្រូចទំហំមធ្យមមួយផ្លែ ផ្ដល់ប្រហែល 70 mg ហើយម្ទេសប្លោកក្រហមឆៅកន្លះពែង ប្រហែល 95 mg ដូច្នេះមួយចំណែកនៃមួយណាក៏ដោយ នាំមនុស្សពេញវ័យឱ្យជិតដល់ ឬលើសបរិមាណណែនាំប្រចាំថ្ងៃ។ ផ្លែឈើត្រូពិចដែលមានគ្រប់រដូវនៅកម្ពុជា ដូចជាត្របែក ល្ហុង និងស្វាយ ធ្វើឱ្យរឿងនេះកាន់តែងាយស្រួល។ របបអាហារដែលតែងតែគ្មានផ្លែឈើ និងបន្លែ ជាករណីលើកលែង ហើយនោះជាប្រធានបទត្រូវពិភាក្សាជាមួយគ្រូពេទ្យ ជាជាងហេតុផលដើម្បីទិញដបថ្នាំ។

តើការចម្អិនបំផ្លាញវីតាមីន C ឬទេ?

វាកាត់បន្ថយវាច្រើនគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ វីតាមីន C ត្រូវបានបំបែកដោយកម្ដៅ ហើយរលាយចូលទឹកស្ងោរ ដូច្នេះបន្លែស្ងោរបាត់បង់ច្រើនជាងបន្លែឆៅ ចំហុយ ឬដាំក្នុងមីក្រូវ៉េវ។ ការទុកយូរ និងការប៉ះពន្លឺ ក៏បន្ថយបរិមាណដែរ ហេតុនេះហើយទឹកផ្លែឈើក្នុងប្រអប់ រក្សាបានល្អជាងទឹកផ្លែឈើក្នុងដបថ្លា។ ដំណោះស្រាយជាក់ស្ដែងគឺសាមញ្ញ៖ ញ៉ាំបន្លែផ្លែឈើខ្លះឆៅ ចម្អិនផ្នែកដែលនៅសល់ឱ្យខ្លី ហើយទិញស្រស់ ជាជាងស្តុកទុកច្រើន។

តើអ្នកជក់បារីពិតជាត្រូវការវីតាមីន C ច្រើនជាងឬ?

ការិយាល័យអាហារបំប៉នបញ្ជាក់ថា អ្នកជក់បារីត្រូវការ 35 mg ក្នុងមួយថ្ងៃ ច្រើនជាងអ្នកមិនជក់ ព្រោះផ្សែងបារីបង្កើនស្ត្រេសអុកស៊ីតកម្ម និងបំផ្លាញវីតាមីននេះលឿនជាង។ វាផ្ដល់ដំបូន្មានដូចគ្នាដល់អ្នកដែលស្រូបផ្សែងបារីពីអ្នកដទៃជាប្រចាំ។ ការកើនឡើងនោះតិចតួចបើគិតជាអាហារ ប្រហែលកន្លះផ្លែក្រូច ហើយវាមិនមែនជាហេតុផលដើម្បីលេបអាហារបំប៉នកម្រិតខ្ពស់ទេ។

ប្រភពឯកសារ

• Karakochuk CD, Whitfield KC, Barr SI, et al. — Genetic Hemoglobin Disorders Rather Than Iron Deficiency Are a Major Predictor of Hemoglobin Concentration in Women of Reproductive Age in Rural Prey Veng, Cambodia — The Journal of Nutrition, 2015 — https://doi.org/10.3945/jn.114.198945
• អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) — Healthy diet, fact sheet — https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/healthy-diet
• អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) — Anaemia, fact sheet — https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/anaemia
• Institut Pasteur du Cambodge, Medical Biology Laboratory — កាតាឡុកតេស្ត (G6PD, ជាតិដែក) — https://www.pasteur-kh.org/wp-content/uploads/2026/05/Catalog-Version-3-.pdf
• National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements — Vitamin C: Fact Sheet for Health Professionals — https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminC-HealthProfessional/
• MedlinePlus, U.S. National Library of Medicine — Vitamin C: Medical Encyclopedia — https://medlineplus.gov/ency/article/002404.htm
• National Cancer Institute — Intravenous Vitamin C (PDQ), Patient Version — https://www.cancer.gov/about-cancer/treatment/cam/patient/vitamin-c-pdq
• Hemilä H, Chalker E — Vitamin C reduces the severity of common colds: a meta-analysis — BMC Public Health, 2023 — https://doi.org/10.1186/s12889-023-17229-8
• Liang B, Su J, Shao H, Chen H, Xie B — The outcome of IV vitamin C therapy in patients with sepsis or septic shock: a meta-analysis of randomized controlled trials — Critical Care, 2023 — https://doi.org/10.1186/s13054-023-04392-y
• Paller CJ, Zahurak ML, Mandl A, Metri NA, Lalji A, Heath E, et al. — High-Dose Intravenous Vitamin C Combined with Docetaxel in Men with Metastatic Castration-Resistant Prostate Cancer: A Randomized Placebo-Controlled Phase II Trial — Cancer Research Communications, 2024 — https://doi.org/10.1158/2767-9764.CRC-24-0225
• Bodeker KL, Smith BJ, Berg DJ, Chandrasekharan C, Sharif S, Fei N, et al. — A randomized trial of pharmacological ascorbate, gemcitabine, and nab-paclitaxel for metastatic pancreatic cancer — Redox Biology, 2024 — https://doi.org/10.1016/j.redox.2024.103375
• Kemble JP, Liaw CW, Alamiri JM, Ungerer GN, Potretzke AM, Koo K — Public Interest in Vitamin C Supplementation During the COVID-19 Pandemic as a Potential Risk for Oxalate Nephrolithiasis — Cureus, 2025 — https://doi.org/10.7759/cureus.79452

អានបន្ថែម

• ដើម្បីមើលពីរបៀបវាយតម្លៃវីតាមីនជាច្រើនរួមគ្នា សូមអាន មគ្គុទ្ទេសក៍របស់យើងអំពីតេស្តវីតាមីន និងអាហារូបត្ថម្ភ។
• សម្រាប់ប្រូតេអ៊ីនដែលដឹកជាតិដែកក្នុងរាងកាយ សូមមើល មគ្គុទ្ទេសក៍របស់យើងអំពីតេស្ត transferrin ក្នុងឈាម។
• ដើម្បីយល់ពីតេស្តនៅពីក្រោយហានិភ័យថ្ម និងអុកសាឡាត សូមមើល មគ្គុទ្ទេសក៍របស់យើងអំពីតេស្តមុខងារតម្រងនោម។
• សម្រាប់វីតាមីនរលាយក្នុងខ្លាញ់ ដែលគេច្រើននិយាយជាមួយវីតាមីននេះ សូមអាន មគ្គុទ្ទេសក៍របស់យើងអំពីតេស្តវីតាមីន D ក្នុងឈាម។
• ដើម្បីបន្តជាមួយសារធាតុចិញ្ចឹមប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មមួយទៀត សូមអាន មគ្គុទ្ទេសក៍របស់យើងអំពីតេស្តសេលេញ៉ូមក្នុងឈាម។

យល់ពីលទ្ធផលមន្ទីរពិសោធន៍របស់អ្នកជាមួយ AI DiagMe

សំណួរអាហារូបត្ថម្ភ កម្រនៅតែក្នុងផ្លូវតែមួយណាស់។ សំណួរអំពីវីតាមីន C ច្រើនតែនៅក្បែរតេស្តជាតិដែក ហ្វេរីទីន ឬការរាប់គ្រាប់ឈាមពេញលេញ (CBC) ហើយនោះហើយជាកន្លែងដែលរបាយការណ៍មន្ទីរពិសោធន៍ចាប់ផ្ដើមពិបាកយល់។ AI DiagMe បំប្លែងលេខទាំងនោះទៅជាភាសាសាមញ្ញ ដើម្បីឱ្យអ្នកទៅណាត់ជួបជាមួយសំណួរល្អជាងមុន ជាជាងការព្រួយបារម្ភច្រើនជាងមុន។ វាជួយឱ្យអ្នកយល់ពីលទ្ធផលរបស់អ្នក វាមិនធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យអ្នក និងមិនជំនួសគ្រូពេទ្យរបស់អ្នកទេ។

ទទួលការបកស្រាយលទ្ធផលរបស់អ្នកក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មាននាទី