Се отвора во нов јазичник

Анкилозантен спондилитис: симптоми, HLA-B27, CRP и лекување

Содржина

Ревматолог на светла клиника на насмеана жена ѝ го покажува 'рбетниот столб на модел и рендген на сакроилијачните зглобови, а на масата има епрувети за крвни анализи, лабораториски извештај и чаша вода

⚕️ Оваа статија е само за информативни цели и не ја заменува консултацијата со лекар. За Вашите резултати секогаш консултирајте се со Вашиот лекар.

Анкилозантниот спондилитис (АС) е хронична воспалителна форма на артритис што пред сè ги зафаќа сакроилијачните зглобови, таму каде што 'рбетниот столб се спојува со карлицата, а потоа и самиот 'рбетен столб. Типичен знак е болка во грбот што започнала пред 45-годишна возраст, трае повеќе од три месеци, е посилна навечер и наутро и се подобрува со движење, а не со одмор. Со години, некои прешлени можат да сраснат, што го ограничува движењето.

Лекарите денес го гледаат АС како еден крај на пошироко заболување наречено аксијален спондилоартритис (аксСпА). Кај „радиографскиот“ аксСпА, класичниот АС, оштетувањето се гледа на рендген. Кај „нерадиографскиот“ аксСпА рендгенот е сè уште уреден, но магнетната резонанца (МР) може да покаже воспаление. Дијагнозата се темели на симптомите, крвниот тест за HLA-B27, CRP и ESR и сликовните прегледи; ниту еден тест сам не го докажува. Лекувањето започнува со вежби и НСАИЛ, а потоа следат биолошки инјекции или таблети од групата на JAK-инхибитори, како upadacitinib (RINVOQ).

Најважно накратко

  • Аксијалниот спондилоартритис зафаќа околу 1,0 % до 1,4 % од возрасните во САД, а класичниот анкилозантен спондилитис околу 0,5 %, според национални анкетни податоци.
  • Повеќето луѓе со АС го носат HLA-B27, но го носат и околу 6 % од Американците: позитивниот тест е трага, а не дијагноза.
  • CRP и ESR често се покачени, но нормалните вредности не го исклучуваат АС. МР на сакроилијачните зглобови може да покаже воспаление пред да се појави оштетување на рендген.
  • Просечното доцнење од првите симптоми до дијагнозата е 6,7 години ширум светот, а кај жените обично е подолго.
  • Прво доаѓаат вежбите и НСАИЛ; кога воспалението останува активно, следуваат TNF-инхибиторите, IL-17-инхибиторите и JAK-инхибиторите.

Што е анкилозантен спондилитис?

MedlinePlus го опишува АС како хронична форма на артритис што претежно ги зафаќа коските и зглобовите при основата на 'рбетот. Зглобовите отекуваат и се воспалуваат, а со тек на време прешлените можат да се спојат. Ова коскено срастување се нарекува анкилоза.

АС припаѓа на семејството на спондилоартритисите, заедно со псоријатичниот артритис, артритисот при воспалителни болести на цревата и реактивниот артритис. Споредете ги главните видови во нашиот водич за видовите артритис, симптомите и тестовите. Здружението за спондилитис на Америка (SAA) проценува дека над 3,2 милиони возрасни во САД живеат со некоја форма на спондилоартритис.

Аксијален спондилоартритис: АС и нерадиографски аксСпА

SAA објаснува дека радиографскиот аксСпА, најчесто наречен анкилозантен спондилитис, покажува коскени промени или срастување на рендген. Нерадиографскиот аксСпА (нр-аксСпА) има исти симптоми со уреден рендген, додека МР може да покаже воспаление. Некои луѓе со нр-аксСпА подоцна развиваат промени на рендген; многумина никогаш.

Причини и ризик-фактори

Точната причина е непозната. Улога имаат и гените и околината. Најсилниот познат генетски фактор е HLA-B27. MedlinePlus Genetics наведува дека учествуваат и други гени, како ERAP1 и IL23R, и дека околу 75 % од децата што го наследиле HLA-B27 од родител со АС не се разболуваат. SAA проценува дека HLA-B27 учествува со околу 30 % во вкупниот генетски ризик.

Други ризик-фактори се:

  • возраст: симптомите обично започнуваат меѓу 20 и 40 години, а речиси секогаш пред 45;
  • пол: АС е почест и често потежок кај мажите, иако кај жените често се пропушта;
  • семејна историја на АС или спондилоартритис;
  • поврзани болести: псоријаза, Кронова болест или улцеративен колитис;
  • пушење, што преглед на EULAR го поврза со побрза прогресија на рендген.

Симптоми на анкилозантен спондилитис

Белегот е воспалителната болка во грбот. SAA ја опишува како тапа болка длабоко во долниот дел на грбот или во задникот што се развива постепено, трае подолго од три месеци, се подобрува со активност, а не со одмор, и предизвикува утринска вкочанетост од 30 минути или повеќе. MedlinePlus наведува дека може да ве разбуди од сон.

Други чести симптоми се:

  • болка таму каде што тетивите се закачуваат за коската, особено на петицата (ентезитис);
  • отечени колкови, колена, глужди или рамења;
  • болка во градите или тешкотии при длабок здив кога се зафатени зглобовите на ребрата;
  • замор, губење на апетитот и слабеење;
  • со тек на време, наведната, згрбавена положба на телото.

Надвор од зглобовите: очи, црева и кожа

Голема метаанализа на 156 студии покажала дека околу 25,8 % од луѓето со АС имале увеитис, 9,3 % псоријаза и 6,8 % воспалителна болест на цревата. Акутниот иритис, форма на увеитис, обично зафаќа едно око и предизвикува болка, црвенило и чувствителност на светлина; научете како да го разликувате од „розово око“ во текстот конјунктивитис наспроти увеитис. Поретки компликации се нарушен срцев ритам и лузнење на аортната залистока или на белите дробови (MedlinePlus). Кожните плаки се опфатени во нашиот текст за симптомите и предизвикувачите на псоријазата.

Анкилозантен спондилитис кај жените

Метаанализа од 2024 година покажала дека доцнењето на дијагнозата кај жените е подолго за околу 1,5 година, особено во постарите студии и надвор од Европа. SAA наведува дека жените можат да се јават нетипично, на пример најнапред со болка во вратот. Во студиите BE MOBILE со бимекизумаб, мажите сочинувале 72,3 % од пациентите со радиографска болест, но само околу половина од оние со нр-аксСпА; жените одговарале побавно во првите месеци, а потоа до крајот на првата година покажале долгорочни подобрувања.

Како се поставува дијагнозата анкилозантен спондилитис

Ревматологот ја поставува дијагнозата со комбинирање на вашата приказна, физикален преглед, крвни анализи и сликовни прегледи. Лекарот проверува болност над сакроилијачните зглобови, 'рбетот, градите и петиците и ја мери подвижноста на 'рбетот. Помлада возраст при појавата и отсуство на зафатеност на очите, цревата или кожата се поврзани со подолго доцнење.

Лекарите често ги користат критериумите ASAS од 2009 година, за болка во грбот што трае најмалку три месеци и започнала пред 45-годишна возраст. Лицето ги исполнува со сакроилиитис на рендген или МР плус најмалку еден белег на спондилоартритис („сликовна гранка“) или со позитивен HLA-B27 плус најмалку два белега („клиничка гранка“). Во оригиналната валидација критериумите биле 82,9 % чувствителни и 84,4 % специфични.

МР и сакроилиитис објаснети

Сакроилиитис значи воспаление на сакроилијачните зглобови. Рендгенот ги покажува оштетувањата (ерозии, склероза, срастување), што бара години да се појават. МР покажува порани промени, како едем на коскената срцевина, знак на активно воспаление.

МР е моќен метод, но мора да се чита во контекст. Во една швајцарска студија, 63,3 % од здравите жени што неодамна родиле имале едем на коскената срцевина во близина на сакроилијачните зглобови, што може да наликува на аксСпА. Ерозиите биле многу поретки по породувањето (10 % наспроти 56,7 % кај аксСпА). Затоа „позитивната МР“ кај млада мајка бара стручно толкување.

Крвни анализи за анкилозантен спондилитис

MedlinePlus ги наведува вообичаените тестови: HLA-B27, CRP, ESR, комплетна крвна слика и ревматоиден фактор и анти-CCP антитела, кои треба да бидат негативни. Ниту еден од нив сам не го потврдува АС.

Позитивен HLA-B27: што значи

HLA-B27 е наследен протеин на белите крвни клетки. Позитивниот резултат значи дека го носите, а не дека сте болни. Во Соединетите Американски Држави околу 6,1 % од населението е HLA-B27 позитивно. SAA проценува дека не повеќе од 2 % од носителите развиваат спондилитис. Кај луѓето со АС, HLA-B27 се наоѓа кај повеќе од 95 % од белите пациенти, кај речиси 80 % од пациентите од медитерански земји и кај само околу 50 % од афроамериканските пациенти. Затоа негативниот тест не го исклучува АС. Бидејќи е ген, резултатот никогаш не се менува и не треба да се повторува.

CRP и ESR: може ли крвните анализи да бидат нормални?

C-реактивниот протеин (CRP) го создава црниот дроб при воспаление. Кај аксСпА покачениот CRP ја поддржува дијагнозата и е вграден во скорот за активност на болеста ASDAS-CRP. Седиментацијата (ESR) е постар показател. Да, крвните анализи можат да бидат нормални: SAA наведува дека покачени показатели на воспаление не се присутни кај сите пациенти и проценува дека помалку од 70 % од луѓето со АС имаат висок ESR. Затоа препораките ASAS-EULAR прифаќаат или висок CRP, или воспаление на МР, или сакроилиитис на рендген како објективен доказ за воспаление.

Анемија и други рутински тестови

Хроничното воспаление може да предизвика блага до умерена анемија, што го зголемува заморот, објаснува SAA. Комплетната крвна слика ја открива. Нашиот водич за симптомите, причините и тестовите за анемија објаснува како да се разликува воспалението од недостигот на железо. Пред бимекизумаб, неговото упатство бара скрининг за туберкулоза и тестови на црнодробната функција.

Референтни вредности за лабораториските тестови при анкилозантен спондилитис

Опсезите се разликуваат меѓу лабораториите; споредете со опсегот на вашиот извештај.

ТестВообичаен резултат кај возрасни (единици што се користат во Македонија)Што може да значи кај аксијален спондилоартритис
HLA-B27Негативен (отсутен)Позитивен кај повеќето пациенти со АС, но и кај околу 6 % од здравите Американци
CRPПод 3 mg/L кај повеќето здрави возрасни10-100 mg/L е умерено зголемување: активно воспаление или друга причина, како инфекција
ESR (по Westergren)Мажи под 50 години: под 15 mm/h; жени под 50 години: под 20 mm/hПокачена кај многу, но не кај сите луѓе со АС; се покачува и при анемија и бременост
ХемоглобинМажи 138-172 g/L; жени 121-151 g/LБлаго низок: анемија на хронично воспаление или други причини, како недостиг на железо
Ревматоиден фактор и анти-CCPНегативниОбично негативни кај АС; позитивните резултати упатуваат на ревматоиден артритис
КреатининМажи 62-115 µmol/L; жени 44-84 µmol/LПроверка на бубрезите, корисна пред и за време на долготрајна употреба на НСАИЛ

Како да ги читате вашите резултати

Гледајте ја сликата во целина, а не еден број. Позитивен HLA-B27 со покачен CRP и воспалителна болка во грбот прави аксСпА веројатен и оправдува МР. Позитивен HLA-B27 со нормален CRP и механичка болка во грбот (посилна при активност, подобра при одмор) често е случајност: според анкетни податоци од САД, хронична болка во грбот има кај 19,4 % од возрасните, а аксСпА само кај околу 1 %, па дискусните проблеми и остеоартритисот се поверојатни причини. Негативниот HLA-B27 не го исклучува АС ако симптомите и МР одговараат.

Кај луѓето со веќе поставена дијагноза, CRP е пред сè алатка за следење. Опаѓачкиот CRP по започнување на биолошка терапија е добар знак, додека нормален CRP со силна болка може да укажува на друг извор на болка, како фрактура, проблем со дискот или друга болест. Ако ревматоидниот фактор или анти-CCP се позитивни, лекарот повторно ќе размисли за ревматоиден артритис; аутоимуниот панел ги објаснува овие антитела.

Лекување на анкилозантен спондилитис

Целта е да се контролираат болката и вкочанетоста, да се зачува функцијата и да се спречи оштетување. Препораките ASAS-EULAR од 2022 и американската насока ACR/SAA/SPARTAN од 2019 следат сличен редослед.

Прва линија: вежби и НСАИЛ

Прво доаѓа нелекарската нега: редовни вежби и физикална терапија и, како што советува NIAMS, прекин на пушењето. НСАИЛ, како ибупрофен или напроксен, се лекови од прв избор; MedlinePlus советува разговор со вашиот лекар пред секојдневна долготрајна употреба. Долготрајните глукокортикоиди не се препорачуваат, а конвенционалните лекови како сулфасалазин или метотрексат не се препорачуваат кога болеста е чисто 'рбетна. Американската насока од 2019 го задржува сулфасалазинот за перзистентно отечени периферни зглобови кога не можат да се користат TNF-инхибитори.

Биолошки лекови и JAK-инхибитори

Ако активноста на болеста останува висока (ASDAS 2,1 или повеќе) и покрај најмалку два НСАИЛ, и има објективно воспаление (висок CRP, воспаление на МР или сакроилиитис на рендген), препораките од 2022 советуваат биолошки лек или таргетирана таблета. Тековната практика е да се започне со TNF-инхибитор (adalimumab, etanercept, infliximab, certolizumab, golimumab) или IL-17-инхибитор (secukinumab, ixekizumab, bimekizumab). Американската насока од 2019 му даваше предност на TNF-инхибиторот како прв биолошки лек. JAK-инхибиторите се таблети: upadacitinib (RINVOQ) е одобрен од FDA за АС и нр-аксСпА по недоволен одговор на TNF-блокатор, а tofacitinib е друга опција. Неговото упатство носи рамковно предупредување за сериозни инфекции, рак, срцеви настани и крвни згрутчувања и бара скрининг за туберкулоза; видете го нашиот водич за тестови за туберкулоза.

Другите болести што ги имате помагаат при изборот на лек. За повторен увеитис или воспалителна болест на цревата (како колитис) се претпочитаат TNF-моноклонални антитела, а за значајна псоријаза IL-17-инхибитори. Ако првиот лек не помогне, насоката бара од лекарите повторно да ја проверат дијагнозата и да побараат други причини за болката пред да сменат лек. При трајна ремисија може да се размисли за намалување на дозата на биолошкиот лек.

Инјекции и операција

„Инјекција за анкилозантен спондилитис“ обично се однесува на биолошки лекови што се даваат под кожа, како бимекизумаб 160 mg на секои четири недели. За влошувања може да се користат кратки курсеви кортикостероиди, наведува MedlinePlus. Операција, како замена на колкот, може да се направи кога болката или оштетувањето на зглобот се тешки, а препораките од 2022 опфаќаат и операција за фрактури и деформитети на 'рбетот.

Живот со АС: вежби, сон и природни средства

Вежбањето е лекување. Метаанализа од 2023 година покажала дека програмите за вежби умерено ја подобруваат активноста на болеста, функцијата и подвижноста на 'рбетот, независно од видот; комбинацијата на истегнување и јакнење дала најголеми добивки во подвижноста.

Проблемите со спиењето се многу чести: метаанализа на 18 студии ги пронашла кај 53 % од луѓето со АС. Ноќната болка и вкочанетоста од воспалението се главни причини, па прво се контролира воспалението. MedlinePlus советува да лежите рамно на грб навечер за да ја задржите нормалната положба. Гласно хркање со дневна поспаност заслужува посебна проверка за апнеа во сон.

Природни пристапи со вистинска поткрепа се редовното вежбање, непушењето, здравата исхрана и справувањето со стресот, сите препорачани од NIAMS. Нема докажано дека некој додаток или диета го запира АС.

Компликации и долгорочна прогноза

MedlinePlus наведува дека повеќето луѓе со АС функционираат добро освен ако немаат опсежно оштетување на колковите или 'рбетот. Сраснатите прешлени лесно се кршат (MedlinePlus Genetics). Преглед од 2025 година на 1.972 пациенти со АС и фрактури на вратот ги најде претежно на нивото C5-C7, со вкупен морталитет од 2,9 %, па секоја нова болка во вратот по пад бара итно сликање. Прашајте дали ви треба тест на коскена густина; прочитајте повеќе за остеопорозата. Ако секој ден земате НСАИЛ, прашајте колку често треба да се проверува функцијата на бубрезите (креатинин).

Кога да одите на лекар

Одете на лекар и прашајте за упат кај ревматолог ако сте под 45 години и имате болка во грбот или задникот подолго од три месеци што е посилна навечер или наутро и подобра со вежбање, особено со увеитис, псоријаза, болест на цревата или семејна историја на АС. Ако имате АС, пријавете нови симптоми, црвено болно око или знаци на инфекција за време на лекувањето.

Повикајте го 112 (брза помош: 194) или појдете во итна помош ако имате:

  • пад или мала повреда проследени со нова болка во вратот или грбот, особено со сраснат 'рбет;
  • вкочанетост, слабост или трнење во рацете или нозете или губење на контролата на мочниот меур или цревата;
  • болка во градите, несвестица или многу неправилен чукот на срцето;
  • ненадејна загуба на видот или многу болно црвено око со чувствителност на светлина;
  • висока температура или тешкотии со дишењето при биолошка терапија или JAK-инхибитор.

Најнови научни достигнувања кај анкилозантниот спондилитис

Бимекизумаб: двојна блокада на IL-17 со тригодишни резултати

Бимекизумабот ги блокира и IL-17A и IL-17F. Во студиите од фаза 3 BE MOBILE 1 (NCT03928704) и BE MOBILE 2 (NCT03928743), подобрувањата на симптомите, hs-CRP и воспалението на МР видени по 16 недели се задржале до 52 недели. Тригодишното продолжување, објавено во 2026 година, покажало дека 57,0 % од пациентите имале ниска активност на болеста во 164. недела, а увеитисот и воспалителната болест на цревата останале ретки (1,5 и 0,5 случаи на 100 пациент-години). Оралната габична инфекција (кандидијаза) била најчестата габична инфекција.

Упадацитиниб при нерадиографски аксСпА

Во студијата SELECT-AXIS 2 (NCT04169373, Lancet 2022), 45 % од луѓето со нр-аксСпА на upadacitinib 15 mg постигнале подобрување од 40 % (ASAS40) во 14. недела, наспроти 23 % на плацебо. Мрежна метаанализа од 2024 година на 44 студии покажала дека TNF-антителата, IL-17-инхибиторите и JAK-инхибиторите изгледа заштитуваат од преден увеитис во споредба со плацебо, без значајна разлика меѓу класите.

Секукинумаб наспроти адалимумаб: прогресија на рендген

Студијата SURPASS со директна споредба (859 пациенти, 2024) го споредила secukinumab со биосличен adalimumab во текот на две години. Околу две третини од пациентите во секоја група немале прогресија на 'рбетот на рендген, без значајна разлика. За вас: други фактори (очи, црева, кожа, преференции) можат да го водат изборот.

Сенипрутуг: насочување кон Т-клетките зад болеста

Преглед од 2026 година опишува Т-клетки со рецептор TRBV9 што се размножуваат во зглобовите и очите на HLA-B27 позитивните пациенти. Seniprutug (BCD-180), антитело што ги отстранува овие клетки, се давал во три инфузии (недели 0, 12 и 36) во студијата од фаза 2 ELEFTA (260 пациенти): 51,4 % постигнале ASAS40 во 24. недела при поголемата доза, наспроти 24 % на плацебо. Студија од фаза 3 (NCT06333210, 421 пациент) е во тек. Не е одобрен во САД.

Ажурирање на американската насока во подготовка

Членовите на SPARTAN анкетирани во 2024 година се залагаат во следната американска насока аксСпА да се третира како една болест, со препораки за лекови како главен приоритет. Заклучно со ноември 2026 година, не најдовме објавено ажурирање од 2025 година во PubMed; верзијата од 2019 и препораките ASAS-EULAR од 2022 остануваат референтни.

Кои тестови можат да помогнат?

Ако се сомневате или е потврден АС или аксСпА, прашајте го вашиот лекар дали овие тестови се соодветни за вас:

  • HLA-B27, еднаш, како дел од првичната дијагностика;
  • CRP и ESR, при дијагнозата, а потоа за следење на активноста на болеста;
  • комплетна крвна слика ако сте уморни или бледи;
  • ревматоиден фактор и анти-CCP за исклучување на ревматоиден артритис;
  • креатинин и црнодробни тестови при долготрајно лекување и скрининг за туберкулоза пред биолошки лек или JAK-инхибитор;
  • липиден панел и мерење на коскена густина;
  • рендген или МР на сакроилијачните зглобови.

Речник

  • Аксијален спондилоартритис (аксСпА): воспалителен артритис на 'рбетот и сакроилијачните зглобови, со или без оштетување на рендген.
  • Сакроилиитис: воспаление на сакроилијачните зглобови, таму каде што 'рбетот се спојува со карлицата.
  • Ентезитис: воспаление таму каде што тетива или лигамент се закачува за коската, на пример на петицата.
  • HLA-B27: наследен протеин на белите крвни клетки силно поврзан со АС.
  • ASDAS: скор за активност на болеста што комбинира симптоми и CRP; под 2,1 значи ниска активност.

Најчесто поставувани прашања

Зошто мојот анкилозантен спондилитис се влошува?

Вообичаени причини се неконтролирано воспаление, испуштени лекови, пушење и неактивност. Понекогаш болката има друга причина, како проблем со дискот, фрактура или оштетување на колкот; препораките од 2022 бараат од лекарите да ги побараат пред да го сменат лекувањето. CRP, а понекогаш и МР, покажуваат дали воспалението е активно.

Дали позитивен HLA-B27 значи дека имам АС?

Не. Околу 6 % од Американците го носат HLA-B27, а повеќето никогаш не развиваат АС. Важи само со типични симптоми или промени на сликање, а негативниот резултат не го исклучува АС.

Може ли крвните анализи да бидат нормални кај анкилозантен спондилитис?

Да. CRP и ESR се нормални кај дел од луѓето со АС, особено со нерадиографски аксСпА. МР на сакроилијачните зглобови може да покаже воспаление што крвните анализи го пропуштаат.

Може ли габапентин да помогне при анкилозантен спондилитис?

Габапентинот е лек за нервна болка, а не противвоспалителен лек, и не најдовме рандомизирани студии за него кај АС. Не ги заменува НСАИЛ или биолошките лекови; разговарајте со лекарот за секој лек против болка.

Кои се некои природни средства за спондилитис?

Секојдневното вежбање е најдобро докажаното природно средство, особено комбинираното истегнување и јакнење. Откажувањето од пушење, здравата исхрана и справувањето со стресот ги препорачува и NIAMS. Нема докажано дека некој додаток го забавува АС.

Како да спијам подобро со анкилозантен спондилитис?

Прво лекувајте го воспалението, бидејќи ноќната болка и вкочанетоста се чести причини за лош сон. Бидете активни преку денот, лежете рамно на грб и кажете му на лекарот ако сè уште се будите од болка или гласно хрчете.

Дали анкилозантниот спондилитис е инвалидитет и дали го скратува животот?

АС е хронична болест, но повеќето луѓе со современо лекување продолжуваат да работат и остануваат активни. Дали се квалификува за инвалидски права зависи од тоа колку ја ограничува вашата функција. Швајцарска студија од 35 години покажала малку повисока смртност кај радиографскиот АС отколку кај општата популација (стандардизиран сооднос на смртност 1,37), но не кај нерадиографскиот аксСпА.

Дали анкилозантниот спондилитис различно ги погодува жените?

Жените се дијагностицираат подоцна, во просек, и може да се јават нетипично, на пример најнапред со болка во вратот. Мажите почесто се погодени од радиографски АС. Жените добро одговараат на лекувањето, понекогаш побавно на почетокот.

Извори

  • Ramiro S et al. — ASAS-EULAR recommendations for axSpA: 2022 update — Ann Rheum Dis, 2023 — doi.org
  • Ward MM et al. — 2019 ACR/SAA/SPARTAN recommendations for AS and nr-axSpA — Arthritis Rheumatol, 2019 — doi.org
  • Choufani M, Ermann J — Updating the 2019 ACR/SAA/SPARTAN recommendations — Curr Rheumatol Rep, 2024 — doi.org
  • Rudwaleit M et al. — ASAS classification criteria for axSpA (part II) — Ann Rheum Dis, 2009 — doi.org
  • Zhao SS et al. — Diagnostic delay in axial spondyloarthritis: meta-analysis — Rheumatology, 2021 — doi.org
  • Bandinelli F et al. — Sex bias in diagnostic delay of axSpA: meta-analysis — J Pers Med, 2024 — doi.org
  • Stolwijk C et al. — Extra-articular manifestations in AS — Ann Rheum Dis, 2015 — doi.org
  • Reveille JD, Weisman MH — Back pain, axSpA and HLA-B27 in the United States — Am J Med Sci, 2013 — doi.org
  • Li Z et al. — HLA-B27, axial spondyloarthritis and survival — Ann Rheum Dis, 2023 — doi.org
  • Baraliakos X et al. — Bimekizumab: 52-week BE MOBILE results — Ann Rheum Dis, 2024 — doi.org
  • Baraliakos X et al. — Bimekizumab over 3 years — J Rheumatol, 2026 — doi.org
  • Rudwaleit M et al. — Bimekizumab in men and women with axSpA — Rheumatology, 2026 — doi.org
  • Deodhar A et al. — Upadacitinib in nr-axSpA (SELECT-AXIS 2) — Lancet, 2022 — doi.org
  • Baraliakos X et al. — Secukinumab vs adalimumab biosimilar (SURPASS) — Arthritis Rheumatol, 2024 — doi.org
  • Bechman K et al. — Uveitis with biologics or targeted synthetics in axSpA — Arthritis Rheumatol, 2024 — doi.org
  • Nasonov EL et al. — Seniprutug (BCD-180) in radiographic axSpA: ELEFTA phase 2 — Dokl Biochem Biophys, 2025 — doi.org
  • Um J, Paley MA — Axial spondyloarthritis: a T cell story — Curr Rheumatol Rep, 2026 — doi.org
  • Salari N et al. — Sleep disturbance in AS: meta-analysis — Adv Rheumatol, 2023 — doi.org
  • Boudjani R et al. — Exercise programs in AS: meta-analysis — Disabil Rehabil, 2023 — doi.org
  • Agten CA et al. — Postpartum bone marrow edema may mimic sacroiliitis — AJR, 2018 — doi.org
  • Wieczorek M et al. — Smoking, alcohol and outcomes in RMDs (EULAR) — RMD Open, 2022 — doi.org
  • Musa G et al. — Cervical fractures in AS: systematic review — Neurosurg Rev, 2025 — doi.org
  • ClinicalTrials.gov — BCD-180 (seniprutug) in active axial spondyloarthritis, NCT06333210 — clinicaltrials.gov
  • MedlinePlus — Ankylosing spondylitis — medlineplus.gov
  • MedlinePlus — HLA-B27 antigen — medlineplus.gov
  • MedlinePlus Genetics — Ankylosing spondylitis — medlineplus.gov
  • MedlinePlus — Ankylosing Spondylitis health topic (NIAMS) — medlineplus.gov
  • MedlinePlus — C-reactive protein; ESR; Hemoglobin; Creatinine blood test — medlineplus.gov, ESR, hemoglobin, creatinine
  • Spondylitis Association of America — Overview of Spondyloarthritis — spondylitis.org
  • Spondylitis Association of America — Ankylosing Spondylitis: Diagnosis — spondylitis.org
  • DailyMed — BIMZELX (bimekizumab) prescribing information, 2026 — dailymed.nlm.nih.gov
  • DailyMed — RINVOQ (upadacitinib) prescribing information, 2026 — dailymed.nlm.nih.gov

Дополнително читање

Разберете ги вашите лабораториски резултати со AI DiagMe

Анкилозантниот спондилитис се гледа во неколку крвни анализи: HLA-B27, CRP, ESR, хемоглобин и тестови на бубрезите и црниот дроб. AI DiagMe го чита вашиот лабораториски извештај за неколку минути, го објаснува секој резултат на едноставен јазик, ги истакнува обрасците како висок CRP со блага анемија и предлага прашања за вашиот ревматолог. Прикачете ги вашите лабораториски резултати на AI DiagMe за јасен, личен извештај.

Уредништво

  • AI DiagMe

    Автор

    Тимот на AI DiagMe обединува лекари, клинички специјалисти и медицински уредници. Нашите статии ги пишуваат професионалци за здравствена комуникација, а потоа ги прегледуваат и потврдуваат лекарите од нашиот научен одбор, составен од болнички лекари во пракса од специјалности како хематологија, ендокринологија и општа медицина. Julien Priour, кој ја води уредничката мисија, има MBA од HEC Paris и е обучен за научно пишување и објавување од францускиот Национален институт за истражување за одржлив развој (IRD, FUN-MOOC, 2026). Секоја содржина се темели на актуелните клинички препораки и на рецензирани медицински публикации.

    Е-пошта Веб-страница
  • Julien Priour

    Уредник

    Ко-основач и извршен директор на AI DiagMe · Постар медицински уредник · Дипломец на HEC Paris

    Julien Priour is a senior medical editor at AI DiagMe, where he oversees the editorial line and the fact-checking process. A graduate of HEC Paris, he has 3 years of experience in health publishing and was trained in scientific writing and publishing by the French National Research Institute for Sustainable Development (IRD, FUN-MOOC, 2026). He makes sure that every article follows current medical guidelines and is reviewed and validated by a physician from the scientific and ethics committee. He sets the sourcing standards (HAS, Ameli, INSERM…) and the review standards applied across the entire site.

    Е-пошта LinkedIn
  • д-р Claude Tchonko

    Стручна рецензија

    Dr. Claude Tchonko is a hematologist, in practice since 2013, currently working at Clinique Mas de Rochet (Castelnau-le-Lez, France). With an international background, he specializes in the management of hematologic malignancies (leukemias, lymphomas, myelomas), with particular expertise in autologous stem cell transplantation, CAR-T cell therapy and the optimization of care pathways in onco-hematology.

    Author of a reference work, “Lymphoid Hematologic Malignancies in Mali”, he combines clinical practice with active involvement in projects developing technology solutions for healthcare.

    He holds a State Doctorate in Medicine (Faculty of Medicine of Bamako, 2006) and completed his training with a Certificate of Specialized Studies in Bioclinical Hematology (Abidjan-Cocody, 2010) and several university diplomas: a DFMS in Hematology and an inter-university diploma (DIU) in Onco-Hematological Cytogenetics (Grenoble), as well as a university diploma (DU) in major sickle cell disease (UPEC).

    д-р Claude Tchonko LinkedIn

Поврзани статии

Наскоро