Trầm cảm là một trong những vấn đề sức khỏe phổ biến nhất trên thế giới, nhưng vẫn còn bị hiểu lầm rất nhiều. Còn được gọi là rối loạn trầm cảm chủ yếu, đây là một bệnh lý thực sự ảnh hưởng đến cảm xúc, suy nghĩ, giấc ngủ và khả năng sinh hoạt của bạn — không phải là tâm trạng thoáng qua hay sự yếu đuối cá nhân. Bài viết này giải thích trầm cảm là gì, cách nhận biết các triệu chứng, nguyên nhân gây ra và cách bác sĩ chẩn đoán. Bạn cũng sẽ hiểu tại sao không có một xét nghiệm máu duy nhất nào để phát hiện trầm cảm, và các xét nghiệm trong phòng thí nghiệm thay vào đó giúp loại trừ những bệnh lý thể chất có thể gây ra triệu chứng tương tự, chẳng hạn như vấn đề về tuyến giáp hay thiếu vitamin. Cuối cùng, chúng tôi trình bày các lựa chọn điều trị bằng ngôn ngữ dễ hiểu và, quan trọng hơn, khi nào cần tìm kiếm sự giúp đỡ. Thông điệp xuyên suốt bài viết: trầm cảm có thể điều trị được, và luôn có sự hỗ trợ hiệu quả dành cho bạn.
Trầm cảm thực sự là gì
Trầm cảm, về mặt y khoa được gọi là rối loạn trầm cảm chủ yếu, không chỉ đơn giản là cảm thấy buồn trong một hoặc hai ngày. Đây là trạng thái tâm trạng thấp kéo dài hoặc mất hứng thú với mọi thứ, kéo dài ít nhất hai tuần và ảnh hưởng đến cuộc sống hằng ngày — công việc, các mối quan hệ, giấc ngủ và cảm giác thèm ăn. Khác với nỗi buồn thông thường vốn sẽ qua đi khi hoàn cảnh thay đổi, trầm cảm có xu hướng dai dẳng và có thể xuất hiện ngay cả khi cuộc sống dường như đang diễn ra tốt đẹp. Đây cũng là tình trạng khá phổ biến, ảnh hưởng đến người ở mọi lứa tuổi, giới tính và hoàn cảnh.
Hơn cả nỗi buồn thông thường
Ai cũng có lúc cảm thấy buồn bã. Điều khiến trầm cảm khác biệt là mức độ sâu sắc, thời gian kéo dài và cách nó ảnh hưởng đến cả thể chất lẫn tinh thần. Nhiều người mô tả cảm giác mệt mỏi nặng nề, mất hứng thú với những điều từng yêu thích, và khó tập trung. Nhận ra rằng trầm cảm là một vấn đề sức khỏe — không phải khiếm khuyết tính cách — là bước đầu tiên để tìm được sự hỗ trợ hiệu quả.
Nhận biết các triệu chứng của trầm cảm
Các triệu chứng trầm cảm khác nhau ở mỗi người, nhưng thường kéo dài hầu hết trong ngày, gần như mỗi ngày, trong ít nhất hai tuần. Chúng được chia thành các nhóm: cảm xúc, thể chất và nhận thức, và thường đan xen nhau.
Dấu hiệu về cảm xúc và hành vi
- Tâm trạng chán nản, buồn bã hoặc trống rỗng kéo dài không thuyên giảm
- Mất hứng thú hoặc niềm vui với những hoạt động từng yêu thích
- Cảm giác vô dụng, tội lỗi hoặc tuyệt vọng
- Thu mình lại, xa lánh bạn bè, gia đình và các sinh hoạt thường ngày
- Dễ cáu kỉnh hoặc bồn chồn, đặc biệt phổ biến ở nam giới và thanh thiếu niên
Dấu hiệu về thể chất và nhận thức
- Mệt mỏi hoặc sụt giảm năng lượng rõ rệt
- Rối loạn giấc ngủ, có thể ngủ quá nhiều hoặc quá ít
- Thay đổi về cảm giác thèm ăn hoặc cân nặng
- Khó tập trung, hay quên hoặc khó đưa ra quyết định
- Đau nhức hoặc rối loạn tiêu hóa không rõ nguyên nhân
Vì nhiều dấu hiệu trong số này — mệt mỏi, ngủ kém, thay đổi cân nặng — cũng có thể xuất phát từ các bệnh lý thể chất, bác sĩ sẽ khai thác tiền sử bệnh kỹ lưỡng trước khi đưa ra bất kỳ kết luận nào. Chính sự chồng chéo này là lý do tại sao các xét nghiệm có thể đóng vai trò hỗ trợ, như chúng tôi giải thích bên dưới.
Nguyên nhân gây ra trầm cảm là gì?
Hiếm khi chỉ có một nguyên nhân duy nhất. Trầm cảm thường hình thành từ sự kết hợp của các yếu tố sinh học, tâm lý và xã hội tích lũy theo thời gian. Hiểu được các nguyên nhân gây trầm cảm có thể giúp giảm bớt cảm giác tự trách bản thân và định hướng đến loại hỗ trợ phù hợp.
Yếu tố sinh học
Hóa chất não, di truyền và hormone đều có vai trò nhất định. Trầm cảm có thể có tính gia đình, và những thay đổi trong các chất dẫn truyền thần kinh như serotonin được cho là có liên quan. Các bệnh lý thể chất — bao gồm rối loạn tuyến giáp, bệnh mãn tính và tình trạng viêm kéo dài — cũng có thể kích hoạt hoặc làm trầm trọng thêm tâm trạng chán nản. Căng thẳng mãn tính làm tăng hormone cortisol, và theo thời gian điều này có thể ảnh hưởng đến tâm trạng và giấc ngủ; nếu bạn lo ngại về điều này, bạn có thể tìm hiểu thêm tại xét nghiệm cortisol máu.
Yếu tố tâm lý và xã hội
Các sự kiện căng thẳng trong cuộc sống — mất người thân, mất việc làm, áp lực tài chính, cô lập, hoặc chấn thương tâm lý, đặc biệt là từ thời thơ ấu — đều làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Các kiểu tính cách như xu hướng tự chỉ trích bản thân mạnh mẽ cũng là yếu tố nguy cơ. Các yếu tố xã hội như cô đơn và thiếu sự hỗ trợ có thể duy trì trạng thái trầm cảm một khi nó đã bắt đầu. Những tác nhân này không có nghĩa là người đó yếu đuối; chúng phản ánh sự tương tác giữa tâm trí, cơ thể và môi trường sống.
Trầm cảm được chẩn đoán như thế nào
Không có xét nghiệm hình ảnh hay xét nghiệm máu đơn lẻ nào có thể xác nhận trầm cảm. Thay vào đó, chẩn đoán dựa trên đánh giá lâm sàng kỹ lưỡng của bác sĩ hoặc chuyên gia sức khỏe tâm thần, người sẽ lắng nghe những gì bạn trải qua và so sánh các triệu chứng của bạn với các tiêu chuẩn đã được thống nhất.
Đánh giá lâm sàng
Tại Hoa Kỳ, các bác sĩ lâm sàng sử dụng các tiêu chí trong DSM-5, cẩm nang tiêu chuẩn về các rối loạn sức khỏe tâm thần. Nói một cách đơn giản, chẩn đoán rối loạn trầm cảm chủ yếu thường đòi hỏi ít nhất năm triệu chứng — chẳng hạn như tâm trạng thấp hoặc mất hứng thú — xuất hiện trong phần lớn thời gian trong ngày, gần như mỗi ngày, kéo dài hai tuần trở lên và gây ra khó khăn thực sự trong cuộc sống hàng ngày. Bác sĩ cũng sẽ hỏi về tiền sử bệnh, các thuốc đang dùng, việc sử dụng rượu bia và tiền sử gia đình của bạn.
Bảng câu hỏi sàng lọc
Để đánh giá mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng, các bác sĩ lâm sàng thường sử dụng một bảng câu hỏi ngắn. Phổ biến nhất là PHQ-9, một biểu mẫu gồm chín câu hỏi về tần suất bạn bị ảnh hưởng bởi các vấn đề như ngủ kém, thiếu năng lượng hoặc ít hứng thú với mọi thứ trong hai tuần qua. Bảng câu hỏi này không tự mình chẩn đoán trầm cảm, nhưng giúp theo dõi các triệu chứng và xem liệu việc điều trị có hiệu quả không. Trầm cảm và lo âu thường xảy ra cùng nhau, vì vậy bác sĩ của bạn cũng có thể đánh giá các triệu chứng rối loạn lo âu.
Vai trò của xét nghiệm máu: loại trừ các nguyên nhân thể chất
Đây là một điểm quan trọng cần nói thẳng: không có xét nghiệm máu nào có thể chẩn đoán trầm cảm. Không có dấu hiệu sinh học nào cho phòng xét nghiệm biết “đây là trầm cảm.” Điều mà xét nghiệm máu có thể làm là loại trừ — hoặc phát hiện — các bệnh lý thực thể gây ra các triệu chứng giống trầm cảm, chẳng hạn như mệt mỏi, tâm trạng thấp và khó tập trung. Như Mayo Clinic lưu ý, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm công thức máu toàn phần hoặc kiểm tra chức năng tuyến giáp để đảm bảo không có bệnh lý nào khác là nguyên nhân.
Đây là lúc việc đọc hiểu kết quả xét nghiệm của bạn trở nên hữu ích. Nếu tìm ra và điều trị được nguyên nhân thực thể, tâm trạng thường sẽ cải thiện. Bảng dưới đây cho thấy các xét nghiệm mà bác sĩ thường dùng nhất để loại trừ các bệnh lý thực thể có triệu chứng tương tự, và lý do tại sao mỗi xét nghiệm lại quan trọng.
| Xét nghiệm máu | Xét nghiệm giúp loại trừ hoặc phát hiện điều gì |
|---|---|
| Chức năng tuyến giáp (TSH) | Tuyến giáp hoạt động kém hoặc quá mức có thể gây mệt mỏi, thay đổi cân nặng và tâm trạng thấp, dễ nhầm lẫn với trầm cảm. |
| Tổng phân tích tế bào máu (CBC) | Có thể phát hiện thiếu máu — tình trạng thiếu hụt hồng cầu khỏe mạnh, thường gây mệt mỏi và thiếu năng lượng. |
| Vitamin B12 | Mức thấp có thể ảnh hưởng đến tâm trạng, trí nhớ và năng lượng, và dễ dàng khắc phục khi được phát hiện. |
| Folate (vitamin B9) | Thiếu hụt có thể góp phần gây mệt mỏi và tâm trạng thấp, và thường xảy ra cùng với tình trạng thiếu B12. |
| Vitamin D (25-OH) | Thiếu hụt rất phổ biến và có liên quan đến tâm trạng thấp, đặc biệt trong những tháng ít ánh sáng. |
| protein C phản ứng (CRP) | Một chỉ số viêm tổng quát mà các nghiên cứu ngày càng liên kết với các triệu chứng trầm cảm. |
Ví dụ, tuyến giáp hoạt động kém là nguyên nhân điển hình dễ nhầm với trầm cảm, vì vậy bác sĩ có thể kiểm tra TSH (chức năng tuyến giáp), và việc hiểu rõ mức độ tuyến giáp bình thườngcũng rất hữu ích. Dinh dưỡng cũng đóng vai trò quan trọng: bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm phát hiện mức vitamin B12 thấp, và các xét nghiệm cũng có thể phát hiện triệu chứng thiếu folate, từ đó ảnh hưởng đến mức homocysteine.
Khi năng lượng thấp cho thấy cơ thể đang thiếu hụt dự trữ, bác sĩ có thể yêu cầu xét nghiệm vitamin D trong máu. Và vì tâm trạng và tình trạng viêm có vẻ có mối liên hệ với nhau, bác sĩ đôi khi chỉ định protein phản ứng C (CRP) đánh giá viêm. Không có kết quả nào trong số này chẩn đoán trầm cảm, nhưng kết hợp lại, chúng giúp xây dựng bức tranh toàn diện hơn về sức khỏe của bạn.
Điều trị trầm cảm như thế nào
Trầm cảm có thể điều trị hiệu quả và hầu hết mọi người đều cải thiện khi được hỗ trợ đúng cách. Phương pháp điều trị thường được điều chỉnh theo mức độ nghiêm trọng của triệu chứng và sở thích cá nhân, và thường bao gồm ba hướng thường được kết hợp với nhau. Nội dung này chỉ mang tính giáo dục và không phải là khuyến nghị cho bất kỳ phương pháp điều trị cụ thể nào — những quyết định đó thuộc về bạn và bác sĩ của bạn.
Liệu pháp trò chuyện
Liệu pháp tâm lý, hay còn gọi là liệu pháp trò chuyện, giúp ích cho nhiều người. Liệu pháp nhận thức hành vi — tập trung vào các kiểu suy nghĩ và hành vi tiêu cực — và liệu pháp giữa các cá nhân là những phương pháp được nghiên cứu nhiều nhất. Liệu pháp có thể được sử dụng đơn lẻ cho trầm cảm nhẹ hoặc kết hợp với thuốc cho các trường hợp từ trung bình đến nặng.
Thuốc điều trị
Thuốc chống trầm cảm có thể giúp điều chỉnh những thay đổi hóa học trong não liên quan đến trầm cảm. Có nhiều nhóm thuốc khác nhau, và việc tìm ra loại phù hợp đôi khi cần kiên nhẫn vì thuốc có thể mất vài tuần mới phát huy tác dụng. Thuốc được bác sĩ kê đơn và theo dõi, đồng thời bác sĩ cũng hướng dẫn mọi thay đổi về liều lượng.
Lối sống và hỗ trợ
Hoạt động thể chất đều đặn, giấc ngủ ổn định, dinh dưỡng cân bằng và kết nối xã hội đều hỗ trợ quá trình phục hồi và giúp ngăn ngừa tái phát. Giảm uống rượu — vốn là chất gây ức chế thần kinh — cũng có ích. Những bước này không thay thế việc chăm sóc chuyên nghiệp, nhưng giúp tăng cường hiệu quả điều trị.
Khi nào nên gặp bác sĩ — và khi nào cần tìm kiếm sự giúp đỡ khẩn cấp
Khi nào nên đặt lịch hẹn
Bạn nên cân nhắc gặp bác sĩ nếu tâm trạng chán nản, mất hứng thú, hoặc các triệu chứng nêu trên kéo dài hơn hai tuần, thường xuyên tái diễn, hoặc ảnh hưởng đến công việc, học tập hay các mối quan hệ. Nếu mệt mỏi hay các triệu chứng thể chất khác không có nguyên nhân rõ ràng, việc đi khám cũng rất đáng — bác sĩ có thể kiểm tra các nguyên nhân thể chất cùng lúc. Tìm kiếm sự giúp đỡ sớm thường giúp việc điều trị dễ dàng và nhanh chóng hơn.
Khi nào cần tìm kiếm sự giúp đỡ khẩn cấp
Nếu bạn hoặc người thân đang có ý nghĩ tự làm hại bản thân hoặc tự tử, hãy biết rằng có người sẵn sàng giúp đỡ ngay lúc này, và những cảm xúc này có thể được xoa dịu khi có sự hỗ trợ. Tại Hoa Kỳ, bạn có thể gọi điện hoặc nhắn tin đến đường dây 988 Suicide and Crisis Lifeline bất kỳ lúc nào, hoặc liên hệ dịch vụ khẩn cấp theo số 911. Bạn không phải đối mặt với khủng hoảng một mình — tìm kiếm sự giúp đỡ là biểu hiện của sức mạnh, không phải yếu đuối.
Những tiến bộ khoa học mới nhất
Nghiên cứu về trầm cảm đang tiến triển rất nhanh. Dưới đây là ba phát hiện nổi bật trong vài năm gần đây, được giải thích bằng ngôn ngữ đơn giản, cùng với ý nghĩa của từng phát hiện đối với bạn.
Mối liên hệ giữa viêm nhiễm và tâm trạng
Các nhà nghiên cứu phát hiện gì: trong một nghiên cứu quy mô rất lớn theo dõi hàng trăm nghìn người trưởng thành trong nhiều năm (một nghiên cứu thuần tập — tức là theo dõi một nhóm người theo thời gian), những người có nồng độ một số chỉ số viêm trong máu cao hơn, bao gồm protein C phản ứng (CRP), có khả năng mắc trầm cảm về sau cao hơn một chút. Một phân tích tổng hợp nhiều nghiên cứu năm 2024 cho thấy tín hiệu viêm này rõ ràng hơn ở phụ nữ so với nam giới.
Điều này có nghĩa gì với bạn: viêm nhiễm không phải nguyên nhân của mọi trường hợp trầm cảm, và hiện vẫn chưa có xét nghiệm nào có thể chẩn đoán trầm cảm qua chỉ số này. Tuy nhiên, những phát hiện này giúp giải thích tại sao sức khỏe thể chất và tinh thần lại liên quan chặt chẽ với nhau, và tại sao bác sĩ có thể tiến hành điều tra nồng độ CRP cao. Mối liên hệ này có thực nhưng ở mức độ vừa phải, và các nhà khoa học vẫn đang tìm hiểu đâu là nguyên nhân, đâu là hệ quả.
Các phương pháp điều trị có tác dụng nhanh hơn
Các nhà nghiên cứu phát hiện gì: một loại thuốc uống mới có tên zuranolone hoạt động theo cơ chế khác so với các thuốc chống trầm cảm truyền thống. Trong một thử nghiệm giai đoạn 3 (nghiên cứu quy mô lớn ở giai đoạn cuối trên người), những người trưởng thành mắc rối loạn trầm cảm nặng dùng liệu trình ngắn 14 ngày đã cải thiện nhanh hơn so với nhóm dùng giả dược, với một số người nhận thấy sự khác biệt chỉ sau khoảng ba ngày. Zuranolone hiện đã được phê duyệt tại Hoa Kỳ dành riêng cho chứng trầm cảm sau sinh, còn gọi là trầm cảm hậu sản.
Điều này có nghĩa gì với bạn: các lựa chọn tác dụng nhanh là một lĩnh vực nghiên cứu đang được tích cực theo đuổi và mang lại nhiều hy vọng. Tuy nhiên, các tổng quan nghiên cứu lưu ý rằng lợi ích trong điều trị trầm cảm nói chung có vẻ còn khiêm tốn, và bất kỳ loại thuốc nào cũng cần được quyết định cùng với bác sĩ. Điều này hướng đến một tương lai với nhiều lựa chọn hơn, chứ không phải một phương thuốc thần kỳ duy nhất.
Liệu pháp hỗ trợ bằng psilocybin đang được nghiên cứu
Các nhà nghiên cứu phát hiện gì: các thử nghiệm ban đầu đang kiểm tra psilocybin — một hợp chất chỉ được dùng dưới sự giám sát y tế chặt chẽ kết hợp với liệu pháp tâm lý — cho chứng trầm cảm không đáp ứng với các phương pháp điều trị khác. Trong một thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng năm 2024 (trong đó người tham gia được phân nhóm ngẫu nhiên để so sánh công bằng), các buổi trị liệu được giám sát cẩn thận có liên quan đến sự cải thiện đáng kể trong điểm số trầm cảm.
Điều này có nghĩa gì với bạn: đây vẫn còn là phương pháp thử nghiệm. Đây không phải là phương pháp điều trị đã được phê duyệt hay có thể tự dùng tại nhà, và chỉ được nghiên cứu trong các môi trường nghiên cứu có kiểm soát, nhưng nó góp thêm vào một thông điệp đáng khích lệ — khoa học điều trị trầm cảm không ngừng tiến bộ.
Bảng thuật ngữ
| Thuật ngữ | Định nghĩa |
|---|---|
| Rối loạn trầm cảm nặng (MDD) | Một tình trạng bệnh lý với biểu hiện tâm trạng thấp kéo dài hoặc mất hứng thú kéo dài ít nhất hai tuần và ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày. |
| PHQ-9 | Một bảng câu hỏi ngắn gồm chín câu, Bảng câu hỏi Sức khỏe Bệnh nhân, giúp đánh giá mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng trầm cảm. |
| DSM-5 | Sổ tay Chẩn đoán và Thống kê Rối loạn Tâm thần, phiên bản thứ năm; tiêu chuẩn mà các bác sĩ lâm sàng tại Mỹ sử dụng để chẩn đoán các rối loạn sức khỏe tâm thần. |
| Serotonin | Một chất hóa học trong não, hay còn gọi là chất dẫn truyền thần kinh, giúp điều hòa tâm trạng, giấc ngủ và cảm giác thèm ăn. |
| Thuốc chống trầm cảm | Một loại thuốc dùng để điều trị trầm cảm bằng cách tác động lên hóa học não bộ. |
| TSH (hormone kích thích tuyến giáp) | Một chỉ số xét nghiệm máu cho thấy tuyến giáp đang hoạt động như thế nào. |
| protein C phản ứng (CRP) | Một loại protein do gan tiết ra khi cơ thể có tình trạng viêm ở đâu đó. |
| Thiếu máu | Một tình trạng thiếu hụt các tế bào hồng cầu khỏe mạnh, có thể gây mệt mỏi và thiếu năng lượng. |
| Liệu pháp nhận thức hành vi (CBT) | Một liệu pháp trò chuyện giúp thay đổi các kiểu suy nghĩ và hành vi không có lợi. |
Các câu hỏi thường gặp về trầm cảm
Có xét nghiệm máu nào có thể chẩn đoán trầm cảm không?
Không. Không có xét nghiệm máu nào có thể tự mình chẩn đoán trầm cảm. Chẩn đoán được thực hiện thông qua đánh giá lâm sàng về các triệu chứng, tiền sử bệnh và mức độ ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày của bạn. Tuy nhiên, xét nghiệm máu vẫn rất hữu ích vì chúng giúp loại trừ các tình trạng thể chất — chẳng hạn như vấn đề tuyến giáp hoặc thiếu hụt vitamin — có thể gây ra các triệu chứng tương tự. Việc đọc hiểu các kết quả đó có thể giúp bạn và bác sĩ thấy được bức tranh toàn diện hơn.
Thiếu hụt vitamin có thể gây trầm cảm không?
Mức độ thấp của vitamin B12, folate hoặc vitamin D có thể gây mệt mỏi, tâm trạng thấp và khó tập trung — những triệu chứng này có thể giống hoặc làm trầm trọng thêm tình trạng trầm cảm. Việc bổ sung khi thực sự thiếu hụt đôi khi giúp cải thiện các triệu chứng này, đó là lý do bác sĩ có thể kiểm tra chúng. Tuy nhiên, hầu hết các trường hợp trầm cảm không chỉ do một sự thiếu hụt duy nhất gây ra, và việc uống bổ sung không thể thay thế cho việc đánh giá và điều trị đúng cách.
Trầm cảm khác với nỗi buồn thông thường như thế nào?
Buồn bã là phản ứng bình thường trước những sự kiện khó khăn và thường qua đi theo thời gian. Trầm cảm thì sâu sắc hơn và kéo dài hơn: nó kéo dài ít nhất hai tuần, ảnh hưởng đến hầu hết thời gian trong ngày gần như mỗi ngày, và cản trở giấc ngủ, năng lượng, khả năng tập trung cũng như khả năng tận hưởng cuộc sống. Khi tâm trạng thấp kéo dài hoặc cứ tái đi tái lại, bạn nên nói chuyện với chuyên gia.
Trầm cảm có phải là dấu hiệu của sự yếu đuối không?
Không. Trầm cảm là một bệnh lý y tế xuất phát từ sự kết hợp của các yếu tố sinh học, tâm lý và xã hội — không phải do bản thân yếu kém hay thiếu ý chí. Những người mạnh mẽ và thành công vẫn có thể mắc trầm cảm. Nhận ra vấn đề và tìm kiếm sự giúp đỡ là một bước tích cực và dũng cảm, và các phương pháp điều trị hiệu quả hiện nay rất phổ biến.
Thuốc chống trầm cảm có gây nghiện không?
Thuốc chống trầm cảm không gây nghiện theo kiểu như rượu hay thuốc phiện; chúng không gây ra cảm giác thèm muốn hay cảm giác phê. Tuy nhiên, một số người có thể gặp các triệu chứng ngừng thuốc nếu dừng đột ngột, đó là lý do bác sĩ thường giảm liều dần dần. Mọi quyết định bắt đầu, thay đổi hoặc ngừng thuốc đều cần được thực hiện cùng với bác sĩ kê đơn.
Điều trị trầm cảm thường kéo dài bao lâu?
Điều này tùy thuộc vào từng người. Đối với lần đầu mắc bệnh, các hướng dẫn thường khuyến nghị tiếp tục điều trị trong vài tháng sau khi các triệu chứng cải thiện, nhằm giảm nguy cơ tái phát. Những người bị trầm cảm tái đi tái lại có thể cần hỗ trợ lâu dài hơn. Thời gian điều trị phù hợp phụ thuộc vào tiền sử bệnh và đáp ứng điều trị của bạn, và cần được xem xét thường xuyên cùng bác sĩ.
Nguồn tham khảo
- National Institute of Mental Health — Depression — National Institutes of Health, 2024 — nimh.nih.gov
- MedlinePlus — Depression — U.S. National Library of Medicine, 2024 — medlineplus.gov
- Mayo Clinic — Depression (major depressive disorder): Diagnosis and treatment, 2024 — mayoclinic.org
- Zeng Y and colleagues — Inflammatory Biomarkers and Risk of Psychiatric Disorders — JAMA Psychiatry, 2024 — doi.org/10.1001/jamapsychiatry.2024.2185
- Jarkas DA and colleagues — Sex differences in the inflammation-depression link: a systematic review and meta-analysis — Brain, Behavior, and Immunity, 2024 — doi.org/10.1016/j.bbi.2024.07.037
- Clayton AH và các cộng sự — Zuranolone trong điều trị người lớn mắc rối loạn trầm cảm nặng: một thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3 ngẫu nhiên, có đối chứng giả dược — American Journal of Psychiatry, 2023 — doi.org/10.1176/appi.ajp.20220459
- Rosenblat JD và các cộng sự — Liệu pháp tâm lý hỗ trợ psilocybin cho trầm cảm kháng trị: một thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên — Med, 2024 — doi.org/10.1016/j.medj.2024.01.005
- Gao K và các cộng sự — Đơn trị liệu bằng thuốc cho các rối loạn trầm cảm: hiện tại và tương lai — tổng quan tường thuật — Medicina, 2025 — doi.org/10.3390/medicina61040558
Đọc thêm
- Để tìm hiểu tuyến giáp ảnh hưởng đến năng lượng và tâm trạng như thế nào, hãy xem TSH (chức năng tuyến giáp).
- Để kiểm tra lượng dự trữ sau những tháng dài thiếu ánh sáng, hãy khám phá xét nghiệm vitamin D trong máu.
- Để hiểu một nguyên nhân phổ biến gây mệt mỏi, hãy xem mức vitamin B12 thấp.
- Để tìm hiểu cách cơ thể báo hiệu tình trạng viêm, hãy xem chỉ số viêm C-reactive protein.
- Để tìm hiểu về một dưỡng chất liên quan đến tâm trạng và thiếu máu, hãy xem xét nghiệm axit folic trong máu.
Hiểu kết quả xét nghiệm của bạn với AI DiagMe
Trầm cảm được chẩn đoán bởi chuyên gia y tế, nhưng khi cảm thấy mệt mỏi hay tâm trạng xuống thấp khiến bạn băn khoăn, kết quả xét nghiệm của bạn có thể chứa những manh mối hữu ích. AI DiagMe giúp bạn hiểu các xét nghiệm thông thường — như tuyến giáp (TSH), vitamin B12, vitamin D và protein C phản ứng (CRP) — bằng ngôn ngữ dễ hiểu, để bạn có thể trò chuyện với bác sĩ một cách chủ động hơn. Công cụ này giúp bạn hiểu kết quả xét nghiệm; không chẩn đoán trầm cảm và không thay thế việc khám chữa bệnh.
Nhận kết quả giải thích chỉ trong vài phút
