เป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ปี 2010 ที่สมาคมโรคมะเร็งอเมริกัน (American Cancer Society หรือ ACS) เขียนแนวทางการตรวจคัดกรองมะเร็งต่อมลูกหมากขึ้นใหม่ และเป็นการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ เมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน 2026 ACS เลิกมองการตรวจเลือดหาค่า PSA ว่าเป็นสิ่งที่ผู้ชายควรตรวจเฉพาะเมื่อขอตรวจเอง แนวทางใหม่แนะนำให้ตรวจคัดกรอง PSA อย่างสม่ำเสมอตามตารางที่กำหนด คือทุกสองปีสำหรับผู้ชายส่วนใหญ่อายุ 50 ถึง 69 ปี และทุกปีตั้งแต่อายุ 45 ปีสำหรับผู้ชายที่มีความเสี่ยงสูงกว่า
การปรับปรุงนี้ตีพิมพ์ในวารสาร CA: A Cancer Journal for Clinicians และยังเปลี่ยนขั้นตอนหลังได้ผลสูงด้วย คือตรวจ PSA ซ้ำเป็นครั้งที่สองก่อน แล้วจึงทำ MRI หรือตรวจไบโอมาร์กเกอร์อื่นก่อนจะพูดถึงการตัดชิ้นเนื้อ ต่อไปนี้คือสิ่งที่แนวทางการตรวจคัดกรองมะเร็งต่อมลูกหมากฉบับใหม่ระบุไว้ เหตุผลที่เปลี่ยน และความหมายต่อการตรวจเลือดครั้งต่อไปของคุณ
แนวทางการตรวจคัดกรองมะเร็งต่อมลูกหมากฉบับใหม่ของ ACS แนะนำอะไร
ตอนนี้ ACS แบ่งผู้ชายออกเป็นกลุ่มตามความเสี่ยง และกำหนดช่วงอายุกับระยะห่างของการตรวจให้แต่ละกลุ่ม การคัดกรองยังคงเริ่มจากการพูดคุย โดยขอให้บุคลากรทางการแพทย์ทำให้แน่ใจว่าผู้ชายเข้าใจประโยชน์ ข้อจำกัด และผลเสียที่อาจเกิดขึ้นก่อนการตรวจครั้งแรก และผู้ชายสามารถหยุดได้ทุกเมื่อ
| ใคร | เริ่มเมื่อใด | ความถี่ |
|---|---|---|
| ผู้ชายที่มีความเสี่ยงปานกลาง | อายุ 50 ถึง 69 ปี | PSA ทุก 2 ปี |
| ผู้ชายผิวดำ | อายุ 45 ถึง 69 ปี | PSA ทุกปี |
| มีประวัติครอบครัวชัดเจน (พ่อ พี่ชายหรือน้องชาย หรือลูกชายได้รับการวินิจฉัยก่อนอายุ 65 ปี หรือมีญาติสายตรงลำดับแรกหลายคน) | อายุ 45 ถึง 69 ปี | PSA ทุกปี |
| ญาติสายตรงลำดับแรกหนึ่งคนได้รับการวินิจฉัยเมื่ออายุ 65 ปีขึ้นไป | อายุ 45 ถึง 69 ปี | PSA ทุก 2 ปี |
| ผู้ชายอายุ 70 ถึง 74 ปี | ตัดสินใจเป็นรายบุคคล | ทุก 2 ปีหากยังตรวจคัดกรองต่อ |
| ผู้ชายอายุ 75 ปีขึ้นไป หรือมีอายุขัยคาดการณ์น้อยกว่า 10 ปี | ไม่แนะนำ | ผู้ชายที่สุขภาพดีมากอายุไม่เกิน 79 ปีและค่า PSA สูงขึ้นเรื่อย ๆ อาจตรวจต่อได้หลังปรึกษาแพทย์ |
แนวทางเดิมของ ACS ปี 2010 ไม่ได้กำหนดตารางใด ๆ เลย เพียงขอให้ผู้ชายและแพทย์ตัดสินใจร่วมกัน ซึ่งในทางปฏิบัติทำให้ผู้ชายจำนวนมากที่ไม่เคยเอ่ยถึงเรื่องนี้ไม่ได้รับการตรวจ
เกณฑ์ PSA ที่ต่ำลงและการตรวจสองขั้นก่อนตัดชิ้นเนื้อ
การเปลี่ยนแปลงสำคัญประการที่สองเกี่ยวกับว่าค่า PSA เท่าใดจึงถือว่าสูง และควรทำอะไรต่อ สำหรับผู้ชายอายุ 45 ถึง 69 ปี แนวทางถือว่าค่า PSA ตั้งแต่ 3.0 ng/mL ขึ้นไปเป็นค่าสูง สำหรับผู้ชายอายุ 70 ถึง 74 ปี เกณฑ์อยู่ที่ 6.5 ng/mL เรื่องนี้สำคัญเพราะรายงานผลแล็บจำนวนมากยังแจ้งเตือนเฉพาะค่าที่เกิน 4.0 ng/mL ดังนั้นผล 3.4 อาจดูปกติบนกระดาษ แต่เข้าเกณฑ์ค่าสูงตามนิยามใหม่
ผลที่สูงไม่ได้นำไปสู่การตัดชิ้นเนื้อทันที ACS กำหนดให้มี:
- การตรวจ PSA ซ้ำในช่วงสองสัปดาห์ถึงสามเดือนต่อมา เพราะค่า PSA อาจสูงขึ้นชั่วคราวหลังการติดเชื้อ ต่อมลูกหมากโต การหลั่งน้ำอสุจิ หรือการปั่นจักรยานเป็นเวลานาน
- หากผลครั้งที่สองยังสูงอยู่ ให้ทำ MRI ต่อมลูกหมาก และ/หรือตรวจไบโอมาร์กเกอร์ที่ผ่านการรับรอง (ในเลือดหรือปัสสาวะ) เพื่อตัดสินว่าจำเป็นต้องตัดชิ้นเนื้อจริงหรือไม่
- สำหรับผู้ชายที่พบมะเร็งความเสี่ยงต่ำ ให้เฝ้าติดตามอย่างใกล้ชิด (active surveillance หรือการติดตามอาการสม่ำเสมอ) เป็นทางเลือกแรก แทนการผ่าตัดหรือฉายรังสีทันที
แนวทางนี้ไม่ได้เลือกการตรวจไบโอมาร์กเกอร์ชนิดใดเป็นพิเศษ หากต้องการทำความเข้าใจพื้นฐานว่าค่า PSA หมายถึงอะไร อ่านคู่มือของเราเรื่องการตรวจเลือด PSA (แอนติเจนจำเพาะต่อมลูกหมาก)
ทำไม ACS จึงเปลี่ยนจุดยืนในตอนนี้
หลักฐานสามด้านผลักดันให้เกิดการปรับปรุงนี้ ประการแรก การทดลองคัดกรองในยุโรปที่ดำเนินมายาวนานที่สุดแสดงให้เห็นหลังติดตามผลกว่าสองทศวรรษว่า การเชิญผู้ชายมาตรวจ PSA สม่ำเสมอยังคงช่วยลดการเสียชีวิตจากมะเร็งต่อมลูกหมาก และความสมดุลระหว่างประโยชน์กับการวินิจฉัยเกินจำเป็นดีขึ้นเมื่อเวลาผ่านไป ประการที่สอง การทดลองใหม่ในสวีเดนและฟินแลนด์แสดงว่าการเพิ่มขั้นตอน MRI หลังพบ PSA สูงช่วยให้ผู้ชายจำนวนมากไม่ต้องตัดชิ้นเนื้อ และลดการวินิจฉัยเนื้องอกที่ไม่เป็นอันตรายและโตช้า ประการที่สาม การเฝ้าติดตามอย่างใกล้ชิดกลายเป็นวิธีมาตรฐานในการดูแลมะเร็งความเสี่ยงต่ำ ซึ่งลดความเสี่ยงของการรักษาเกินจำเป็นที่เคยทำให้การคัดกรองเป็นที่ถกเถียงมาตั้งแต่ต้น
ตามข้อมูลของ ACS ในปี 2026 ผู้ชายในสหรัฐอเมริการาว 333,830 คนจะได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งต่อมลูกหมาก และราว 36,320 คนจะเสียชีวิตจากโรคนี้ ทำให้เป็นสาเหตุการเสียชีวิตจากมะเร็งอันดับสองในผู้ชายอเมริกัน ผู้ชายผิวดำมีอุบัติการณ์สูงกว่า 67% และมีอัตราการเสียชีวิตเกือบสองเท่าของผู้ชายผิวขาว แนวทางจึงให้เริ่มตรวจเร็วขึ้นและตรวจทุกปี
เปรียบเทียบกับ USPSTF
แนวทางใหม่ของ ACS ไปไกลกว่าคณะทำงานด้านบริการป้องกันโรคแห่งสหรัฐอเมริกา (U.S. Preventive Services Task Force หรือ USPSTF) คำแนะนำปัจจุบันของคณะทำงานนี้ซึ่งออกในปี 2018 ระบุว่า การคัดกรอง PSA ในผู้ชายอายุ 55 ถึง 69 ปีควรเป็นการตัดสินใจรายบุคคล (ระดับ C) และไม่แนะนำให้คัดกรองเป็นประจำตั้งแต่อายุ 70 ปีขึ้นไป (ระดับ D) USPSTF แจ้งว่ากำลังปรับปรุงคำแนะนำ ระดับคำแนะนำของ USPSTF มีผลในทางปฏิบัติ เพราะเป็นตัวกำหนดว่าบริษัทประกันในสหรัฐฯ ต้องคุ้มครองบริการป้องกันโรคใดโดยผู้ป่วยไม่ต้องร่วมจ่าย จึงควรตรวจสอบแผนประกันก่อนนัดตรวจ PSA ตามตารางใหม่ของ ACS
การตรวจใดบ้างที่ใช้ติดตามหรือคัดกรองโรคนี้ได้
- PSA รวม (Total PSA): การตรวจเลือดที่เป็นหัวใจของตารางใหม่ ขอดูตัวเลขจริง ไม่ใช่แค่คำว่า "ปกติ" และเก็บผลครั้งก่อน ๆ ไว้เพื่อเปรียบเทียบการเปลี่ยนแปลงตามเวลา
- PSA ซ้ำ: ขั้นตอนยืนยันที่ต้องทำก่อนการตรวจอื่นใด เมื่อผลครั้งแรกอยู่ที่ 3.0 ng/mL ขึ้นไป
- Free PSA และอัตราส่วน free PSA ต่อ PSA รวม: อัตราส่วนที่ต่ำกว่ามักสัมพันธ์กับมะเร็งมากกว่าต่อมลูกหมากโตแบบไม่ร้ายแรง
- ชุดตรวจไบโอมาร์กเกอร์ในเลือดหรือปัสสาวะ (เช่น 4Kscore, Prostate Health Index หรือ Stockholm3): ใช้หลังยืนยันว่า PSA สูง เพื่อประเมินความเสี่ยงของมะเร็งที่มีนัยสำคัญ
- MRI ต่อมลูกหมาก: ขั้นตอนการตรวจภาพที่ช่วยตัดสินว่าจำเป็นต้องตัดชิ้นเนื้อหรือไม่ และควรเจาะตรงจุดใด
สารบ่งชี้มะเร็งชนิดอื่นมีการใช้งานแตกต่างกันมาก บทความภาพรวมเรื่องสารบ่งชี้มะเร็งของเราอธิบายว่าทำไมไม่มีตัวใดแทน PSA สำหรับต่อมลูกหมากได้
ความก้าวหน้าล่าสุดในการตรวจคัดกรองมะเร็งต่อมลูกหมาก
- การทดลองคัดกรองในยุโรปมีการติดตามผลถึง 23 ปีแล้ว ยืนยันว่าการตรวจ PSA สม่ำเสมอช่วยป้องกันการเสียชีวิตจากมะเร็งต่อมลูกหมากในระยะยาว และต้องคัดกรองและวินิจฉัยผู้ชายน้อยกว่าที่การวิเคราะห์ก่อนหน้านี้ประเมินไว้ เพื่อป้องกันการเสียชีวิตหนึ่งราย
- การทดลองขนาดใหญ่ในสวีเดนพบว่า เมื่อผู้ชายที่มีค่า PSA สูงได้รับการตัดชิ้นเนื้อเฉพาะเมื่อผล MRI น่าสงสัย การวินิจฉัยมะเร็งที่ไม่เป็นอันตรายหายไปมากกว่าครึ่ง โดยไม่พบว่ามะเร็งร้ายแรงถูกมองข้ามเพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัด
- การทดลองในฟินแลนด์ทดสอบขั้นตอนครบชุด คือ PSA ตามด้วยชุดตรวจไบโอมาร์กเกอร์ในเลือด แล้วจึงทำ MRI พบมะเร็งที่มีนัยสำคัญเป็นส่วนใหญ่และพบมะเร็งที่ไม่เป็นอันตรายน้อย แสดงให้เห็นว่าการตรวจทีละขั้นช่วยจำกัดการวินิจฉัยเกินจำเป็นได้
- การทบทวนวรรณกรรม Cochrane ฉบับปรับปรุง (2026) ซึ่งรวบรวมการทดลองแบบสุ่มขนาดใหญ่ทั้งหมด สรุปในตอนนี้ว่าการคัดกรอง PSA น่าจะช่วยลดการเสียชีวิตจากมะเร็งต่อมลูกหมาก ซึ่งต่างจากข้อสรุปเมื่อปี 2013
- ในกลุ่มผู้ชายอเมริกันที่มีความหลากหลายทางเชื้อชาติและชาติพันธุ์ซึ่งถูกส่งตัวไปตัดชิ้นเนื้อ การตรวจเลือด Stockholm3 ระบุมะเร็งที่มีนัยสำคัญได้ดีกว่าอัตราส่วน free PSA ต่อ PSA รวม และอาจช่วยลดการตัดชิ้นเนื้อที่ไม่จำเป็นได้มาก
การตรวจเลือดเพื่อประเมินความเสี่ยงมะเร็งต่อมลูกหมากยังคงพัฒนาต่อเนื่อง อ่านเรื่องโปรตีนที่พบในตัวอย่างเลือดซึ่งเก็บไว้ 15 ปีก่อนการวินิจฉัย
ควรไปพบแพทย์เมื่อใด
- คุณอายุ 50 ปีขึ้นไป (45 ปีขึ้นไปหากคุณเป็นคนผิวดำหรือมีญาติใกล้ชิดเป็นมะเร็งต่อมลูกหมาก) และยังไม่เคยปรึกษาเรื่องการคัดกรอง PSA
- ค่า PSA ของคุณอยู่ที่ 3.0 ng/mL ขึ้นไป แม้แล็บจะระบุว่าปกติ
- ค่า PSA ของคุณสูงขึ้นอย่างเห็นได้ชัดเมื่อเทียบกับผลครั้งก่อน
- คุณสังเกตเห็นเลือดในปัสสาวะหรือน้ำอสุจิ ปัสสาวะลำบาก หรือปวดหลังส่วนล่าง สะโพก หรือเชิงกรานแบบใหม่และต่อเนื่อง อาการเหล่านี้ต้องไปพบแพทย์ ไม่ว่าคุณจะอายุเท่าใดหรืออยู่ในตารางคัดกรองแบบใด
เรียนรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับตัวโรคได้ในคู่มือของเราเรื่องมะเร็งต่อมลูกหมาก
อภิธานศัพท์
- PSA (แอนติเจนจำเพาะต่อมลูกหมาก): โปรตีนที่ต่อมลูกหมากสร้างขึ้น วัดจากตัวอย่างเลือดในหน่วยนาโนกรัมต่อมิลลิลิตร (ng/mL)
- การวินิจฉัยเกินจำเป็น: การพบมะเร็งที่จะไม่ก่อให้เกิดอาการหรือทำให้ชีวิตของผู้ชายสั้นลงเลย
- การเฝ้าติดตามอย่างใกล้ชิด: การติดตามมะเร็งความเสี่ยงต่ำอย่างใกล้ชิดด้วยการตรวจ PSA สม่ำเสมอ MRI และบางครั้งการตัดชิ้นเนื้อ โดยรักษาเฉพาะเมื่อโรคลุกลาม
- การตรวจไบโอมาร์กเกอร์: การตรวจเลือดหรือปัสสาวะที่รวมค่าการวัดหลายค่าเพื่อประเมินความเสี่ยงของมะเร็งที่มีนัยสำคัญ
- ญาติสายตรงลำดับแรก: พ่อ พี่ชายหรือน้องชาย หรือลูกชาย
- USPSTF: คณะทำงานด้านบริการป้องกันโรคแห่งสหรัฐอเมริกา คณะผู้เชี่ยวชาญอิสระที่ระดับคำแนะนำด้านการคัดกรองมีผลต่อความคุ้มครองของประกัน
คำถามที่พบบ่อย
ตามแนวทางใหม่ ควรเริ่มตรวจคัดกรอง PSA เมื่ออายุเท่าใด
อายุ 50 ปีสำหรับผู้ชายที่มีความเสี่ยงปานกลาง และอายุ 45 ปีสำหรับผู้ชายผิวดำและผู้ชายที่มีพ่อ พี่ชายหรือน้องชาย หรือลูกชายเป็นมะเร็งต่อมลูกหมาก โดยทั่วไปจะหยุดคัดกรองเมื่ออายุ 75 ปี หรือเร็วกว่านั้นหากอายุขัยคาดการณ์น้อยกว่า 10 ปี
ควรตรวจ PSA บ่อยแค่ไหน
ทุกสองปีสำหรับผู้ชายส่วนใหญ่อายุ 50 ถึง 69 ปี และทุกปีสำหรับผู้ชายผิวดำและผู้ชายที่มีประวัติครอบครัวชัดเจน ตั้งแต่อายุ 45 ถึง 69 ปี
ตอนนี้ค่า PSA เท่าใดจึงถือว่าสูง
ตั้งแต่ 3.0 ng/mL ขึ้นไปสำหรับผู้ชายอายุ 45 ถึง 69 ปี และตั้งแต่ 6.5 ng/mL ขึ้นไปสำหรับผู้ชายอายุ 70 ถึง 74 ปี ค่าสูงเพียงครั้งเดียวควรยืนยันด้วยการตรวจครั้งที่สอง
ค่า PSA สูงหมายความว่าต้องตัดชิ้นเนื้อหรือไม่
ยังไม่ใช่ทันที แนวทางแนะนำให้ตรวจซ้ำ แล้วใช้ MRI และ/หรือการตรวจไบโอมาร์กเกอร์เพื่อตัดสินว่าการตัดชิ้นเนื้อมีประโยชน์หรือไม่
ประกันของฉันจะคุ้มครองการตรวจ PSA ทุกสองปีหรือไม่
ความคุ้มครองขึ้นอยู่กับแผนประกันของคุณ ในสหรัฐฯ บริษัทประกันยึดตาม USPSTF ซึ่งคำแนะนำปี 2018 ยังมีผลอยู่ระหว่างการปรับปรุง จึงควรสอบถามบริษัทประกันก่อนเข้ารับการตรวจ
แหล่งอ้างอิง
- Hoffman et al. American Cancer Society guideline for the early detection of prostate cancer, 2026. CA: A Cancer Journal for Clinicians, 2026. DOI: 10.3322/caac.70112
- American Cancer Society. American Cancer Society updates prostate cancer screening guideline, 12 พฤศจิกายน 2026
- STAT. American Cancer Society revises guidelines, urges routine PSA screening for prostate cancer, 12 พฤศจิกายน 2026
- U.S. Preventive Services Task Force. Prostate cancer: screening (คำแนะนำปี 2018 อยู่ระหว่างการปรับปรุง)
- Roobol MJ et al. European Study of Prostate Cancer Screening: 23-year follow-up. New England Journal of Medicine, 2025. DOI: 10.1056/NEJMoa2503223
- Hugosson J et al. Results after four years of screening for prostate cancer with PSA and MRI (GÖTEBORG-2). New England Journal of Medicine, 2024. DOI: 10.1056/NEJMoa2406050
- Auvinen A et al. Prostate cancer screening with PSA, kallikrein panel, and MRI: the ProScreen randomized trial. JAMA, 2024. DOI: 10.1001/jama.2024.3841
- Franco JVA et al. Prostate-specific antigen (PSA) test for prostate cancer screening. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2026. DOI: 10.1002/14651858.CD004720.pub4
- Lazarovich A et al. A comparison of Stockholm3, serum biomarkers, and risk calculators to predict prostate cancer in a racially and ethnically diverse cohort (SEPTA trial). The Journal of Urology, 2025. DOI: 10.1097/JU.0000000000004437
บทความอื่น ๆ
- PSA (แอนติเจนจำเพาะต่อมลูกหมาก): ผลตรวจของคุณหมายถึงอะไร
- มะเร็งต่อมลูกหมาก: อาการ การตรวจ และการรักษา
- ตรวจเลือดหามะเร็งต่อมลูกหมาก: พบโปรตีนล่วงหน้า 15 ปี
- อาหารแปรรูปสูงกับมะเร็งต่อมลูกหมาก
- แนวทางการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านม 2026
- อธิบายสารบ่งชี้มะเร็ง
เข้าใจผลตรวจเลือดของคุณเองด้วย AI DiagMe
มีผลตรวจ PSA หรือผลตรวจเลือดครบชุด แต่ไม่แน่ใจว่าตัวเลขหมายถึงอะไร อัปโหลดรายงานผลแล็บของคุณไปที่ AI DiagMe แล้วรับคำอธิบายที่ชัดเจนและเหมาะกับคุณสำหรับทุกค่าภายในไม่กี่นาที เพื่อเตรียมตัวพูดคุยกับแพทย์



