Vaksina e gripit 2026 nis me një pyetje të thjeshtë: kush duhet të vaksinohet dhe kur? Në Shqipëri, përgjigjen e jep Programi Kombëtar i Vaksinimit pranë Institutit të Shëndetit Publik (ISHP), i cili çdo vjeshtë shpërndan vaksinën në qendrat shëndetësore. Në nivel ndërkombëtar, CDC-ja amerikane dhe disa shoqata mjekësore kanë botuar udhëzime për sezonin 2026-2027, që përputhen shumë më tepër sesa ndryshojnë. Ky artikull shpjegon kujt i rekomandohet vaksina, cila është koha më e mirë, çfarë vaksine mund të kërkojnë të moshuarit dhe çfarë thonë studimet më të reja. Ai nuk zëvendëson këshillën e mjekut tuaj të familjes.
Vaksina e gripit 2026: kujt i rekomandohet
Në Shqipëri, vaksina e gripit rekomandohet sidomos për grupet në rrezik, sipas listës së ISHP-së. Buletini i vaksinimit i janarit 2026 përmend: punonjësit shëndetësorë; personat me sëmundje kardiovaskulare, diabet, sëmundje pulmonare, sëmundje kronike të mëlçisë ose të veshkave dhe personat me tumor ose kancer; personat obezë; personat me imunitet të dobësuar; gratë shtatzëna; personat mbi 65 vjeç; mësuesit dhe edukatorët; policët dhe forcat e rendit; fëmijët nga 6 muajsh deri në 12 vjeç. Që nga viti 2016, politika kombëtare rekomandon vaksinimin për të gjithë personat nga mosha 6 muajsh e lart, me fokus te këto grupe.
Udhëzimet ndërkombëtare thonë të njëjtën gjë. CDC-ja mban vaksinimin vjetor për të gjithë nga mosha 6 muajsh, me një vaksinë të miratuar për moshën përkatëse. Shoqatat mjekësore amerikane (mjekët e familjes, pediatrit, gjinekologët, specialistët e sëmundjeve infektive) e përsërisin këtë mesazh dhe përfshijnë shprehimisht gratë shtatzëna. Personat me alergji ndaj vezëve mund të marrin çdo vaksinë gripi të përshtatshme për moshën e tyre: alergjia ndaj vezëve, më vete, nuk kërkon masa shtesë.
Kur duhet të bëni vaksinën e gripit
Për shumicën e njerëzve, periudha ideale është shtatori ose tetori. Në Shqipëri, fushata kombëtare e sezonit 2025-2026 nisi më 22 shtator 2025 në të gjithë vendin, ndërsa ajo e sezonit 2024-2025 kishte nisur në fillim të tetorit. CDC-ja këshillon të mos vaksinohen në korrik ose gusht shumica e të rriturve, sidomos ata mbi 65 vjeç, sepse mbrojtja mund të dobësohet gjatë sezonit. Ekspertët e cituar nga Shoqata e Kolegjeve Mjekësore Amerikane (AAMC) sugjerojnë tetorin, sepse imuniteti ka nevojë për rreth dy javë që të formohet.
Nëse e humbni këtë periudhë, vaksinimi mbetet i dobishëm për sa kohë qarkullojnë viruset e gripit, dhe mbrojtja mund të zgjasë deri në mars ose prill. Fëmijët që kanë nevojë për dy doza dhe gratë në tremujorin e tretë të shtatzënisë janë përjashtime nga ky rregull dhe mund të vaksinohen më herët.
Në praktikë, në Shqipëri vaksina bëhet në qendrën shëndetësore (QSH) të zonës suaj. Sipas ISHP-së, çdo person mund të rezervojë ditën dhe orën e takimit në QSH-në përkatëse përmes shërbimit «Rezervim për vaksinimin» në e-Albania, dhe vaksina e gripit sezonal ofrohet falas. Çdo dozë regjistrohet në Sistemin e Informimit të Vaksinimit dhe shfaqet në e-Albania, te «Kartela ime e Vaksinimit». Datat e sezonit 2026-2027 i njofton ISHP-ja: pyesni mjekun tuaj të familjes ose QSH-në.
Cila vaksinë nëse jeni mbi 65 vjeç
CDC-ja shkruan se të rriturit mbi 65 vjeç duhet të marrin, kur është e mundur, një vaksinë me dozë të lartë, rekombinante ose me adjuvant. Nëse asnjëra nuk është e disponueshme, duhet bërë çdo vaksinë tjetër e përshtatshme për moshën, në vend që të mbeten pa vaksinë. Udhëzimi i shoqatave mjekësore, sipas përmbledhjes së AAMC-së, u thotë të rriturve mbi 65 vjeç të kërkojnë një vaksinë me dozë të lartë ose një vaksinë mRNA.
Në Shqipëri, sipas ISHP-së, gjatë sezoneve të fundit programi publik ka përdorur një vaksinë standarde katërvalente të inaktivizuar (GC FLU, e parakualifikuar nga OBSH-ja). Nëse dëshironi një vaksinë të përforcuar, pyesni mjekun ose farmacistin nëse është e disponueshme; por mos e shtyni vaksinimin vetëm për ta pritur atë.
| Lloji i vaksinës | Për kë është | Çfarë duhet të dini |
|---|---|---|
| Me dozë standarde | Shumica e personave nga mosha 6 muajsh | Zgjidhja e zakonshme për të gjitha moshat; është vaksina e programit publik në Shqipëri |
| Me dozë të lartë | Të rriturit mbi 65 vjeç | Zgjidhja e preferuar në udhëzimet e CDC-së |
| Me adjuvant | Të rriturit mbi 65 vjeç | Përmban një përbërës që forcon përgjigjen imunitare |
| Rekombinante | Të rriturit mbi 65 vjeç | Prodhohet pa vezë |
COVID-19 dhe RSV: vaksinat e tjera të vjeshtës
Udhëzimi i AAMC-së, i bazuar në rekomandimet e përbashkëta të shoqatave amerikane, këshillon vaksinimin vjetor kundër COVID-19 për të rriturit mbi 19 vjeç, përfshirë gratë shtatzëna, dhe një dozë çdo gjashtë muaj për ata mbi 65 vjeç. Për RSV-në (virusin sincicial respirator), ai rekomandon një vaksinë të vetme për të rriturit mbi 75 vjeç dhe për ata 50 deri 74 vjeç me rrezik të shtuar. Personat që kanë kaluar së fundmi COVID-19 zakonisht mund të presin rreth tre muaj. Këto janë rekomandime amerikane: në Shqipëri, ISHP-ja ndjek vaksinimin kundër COVID-19 në të njëjtat buletine javore me gripin, ndaj pyesni mjekun e familjes se çfarë ofrohet në QSH-në tuaj.
Përparimet më të reja shkencore: a ndihmon një vaksinë më e fortë?
Sipas PubMed, një analizë e madhe e rastësishme e botuar në The Lancet (DOI) bashkoi dy prova klinike në Danimarkë dhe Spanjë me gati gjysmë milioni të moshuar. Vaksina me dozë të lartë uli pak shtrimet në spital për grip ose pneumoni në krahasim me dozën standarde, me një përfitim më të qartë për gripin e konfirmuar në laborator. Vdekjet nga çdo shkak ishin të ngjashme midis grupeve. Analiza u financua nga një prodhues vaksinash, gjë që duhet mbajtur parasysh.
Një meta-analizë rrjetore në Journal of the American Geriatrics Society (DOI) arriti në një përfundim të ngjashëm: vaksinat e përforcuara (me dozë të lartë, me adjuvant dhe rekombinante) dhanë një mbrojtje disi më të mirë kundër shtrimit në spital për grip sesa vaksinat standarde, pa një fitues të qartë midis tyre. Një nënanalizë te pacientët me pamjaftueshmëri zemre (DOI) tregoi në të njëjtin drejtim, megjithëse vlerësimet e saj ishin shumë të pasakta për të qenë përfundimtare.
Çfarë do të thotë kjo për ju: nëse jeni mbi 65 vjeç, mund të pyesni për një vaksinë të preferuar, por mos e shtyni vaksinimin vetëm për ta pritur. Përfitimi shtesë është real, por i vogël, dhe asnjë vaksinë gripi nuk parandalon çdo rast.
A ju duhet një analizë gjaku para vaksinës?
Jo: në udhëzimet e shqyrtuara për këtë artikull, asnjë analizë gjaku nuk kërkohet para vaksinës së gripit. Ajo që ka rëndësi atë ditë është të mos keni temperaturë ose një sëmundje akute. Analizat laboratorike kanë megjithatë një rol mbështetës për sëmundjet që e bëjnë vaksinimin përparësi, si diabeti dhe sëmundjet e veshkave, që ndiqen me analiza si HbA1c dhe eGFR. Në Shqipëri, kontrolli mjekësor bazë falas për personat 35 deri 70 vjeç përfshin glicemian, ureen dhe kreatininën: është një rast i mirë për të folur edhe për vaksinat.
Për të parë si lidhen analizat me sezonin e gripit, lexoni artikullin tonë për vaksinën e parë mRNA të gripit. Për bazat e vetë sëmundjes, shihni përmbledhjen tonë për simptomat, trajtimin dhe parandalimin e gripit. Nëse doni të kuptoni një tregues të inflamacionit, lexoni shpjegimin tonë për proteinën C-reaktive dhe inflamacionin.
Kur duhet të flisni me mjekun
- Keni temperaturë ose një sëmundje akute ditën e takimit: pyesni nëse duhet ta shtyni.
- Jeni shtatzënë, keni imunitet të dobësuar ose një sëmundje kronike dhe nuk jeni të sigurt cilat vaksina dhe në çfarë kohe ju përshtaten.
- Keni pasur më parë një reaksion alergjik të rëndë ndaj një vaksine.
- Pas vaksinës keni vështirësi në frymëmarrje, ënjtje të fytyrës ose të fytit, ose të fikët: telefononi urgjencën mjekësore në 127.
Fjalorth
- Vaksinë me dozë të lartë: vaksinë gripi me më shumë antigjen, për të nxitur një përgjigje më të fortë te të moshuarit.
- Vaksinë me adjuvant: vaksinë që përmban një përbërës që forcon përgjigjen imunitare.
- Vaksinë rekombinante: vaksinë gripi e prodhuar pa vezë, me proteina të prodhuara në laborator.
- Vaksinë mRNA: vaksinë që u jep qelizave udhëzime për të prodhuar një proteinë virale të padëmshme.
- Efikasitet relativ i vaksinës: sa më mirë funksionon një vaksinë në krahasim me një tjetër.
Pyetje të shpeshta
A është shumë herët apo shumë vonë për vaksinën e gripit në tetor?
Jo. Shtatori dhe tetori janë periudha ideale, dhe vaksinimi më vonë ndihmon ende për sa kohë qarkullojnë viruset e gripit.
A mund t'i bëj vaksinën e gripit dhe atë të COVID-19 në të njëjtën vizitë?
CDC-ja vëren se vaksinat e inaktivizuara të gripit mund të jepen në të njëjtën kohë me vaksina të tjera të inaktivizuara, në vende të ndryshme injektimi. Pyesni mjekun ose farmacistin për rastin tuaj.
A duhet ta shmang vaksinën e gripit nëse kam alergji ndaj vezëve?
Jo. Personat nga mosha 6 muajsh me alergji ndaj vezëve mund të marrin çdo vaksinë gripi të përshtatshme për moshën.
A paguhet vaksina e gripit në Shqipëri?
Sipas ISHP-së, vaksina e gripit sezonal ofrohet falas në qendrat shëndetësore publike dhe takimi mund të rezervohet në e-Albania. Vaksinat në farmaci ose klinika private mund të paguhen: pyesni paraprakisht.
A e parandalon vaksina e gripit çdo rast gripi?
Jo. Ajo ul rrezikun e sëmundjes së rëndë dhe të shtrimit në spital, por mbrojtja nuk është kurrë e plotë.
Burimet
- ISHP — Buletini javor i vaksinimit ndaj gripit sezonal dhe COVID-19, java 4, 2026
- ISHP — Buletini i vaksinimit ndaj COVID-19 dhe gripit, java 45, 2024 (rezervimi në e-Albania)
- CDC — Interim Clinical Considerations for the Use of Seasonal Influenza Vaccines in the United States
- AAMC — A guide to fall vaccines
- Johansen ND et al. — Effectiveness of high-dose influenza vaccine against hospitalisations in older adults (FLUNITY-HD), The Lancet, 2025
- Ferdinands JM et al. — Protection against influenza hospitalizations from enhanced influenza vaccines among older adults, J Am Geriatr Soc, 2024
- Skaarup KG et al. — High-dose versus standard-dose influenza vaccine in heart failure (DANFLU-2), Circ Heart Fail, 2025
Artikuj të tjerë
- Vaksina mRNA e gripit: çfarë do të thotë vaksina e parë e miratuar nga FDA për ju
- Gripi: simptomat, trajtimi dhe parandalimi
- Hemograma e plotë: çfarë tregojnë rezultatet
Kuptoni rezultatet e analizave tuaja të gjakut me AI DiagMe
Keni një sëmundje kronike ose po prisni rezultatet e analizave? Kuptoni rezultatet e analizave tuaja me AI DiagMe.
